Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zaskarżonym postanowieniem z 26 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 989/14 odrzucił skargę S. sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] sierpnia 2014 r., w przedmiocie odmowy zwrotu cła.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 23 października 2014 r. skarżąca Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 285 zł, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193) z jednoczesnym pouczeniem, że wymienioną kwotę należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego został doręczony stronie 29 października 2014 r. (k. 18 akt sąd.).
Pismem z 5 listopada 2014 r., spółka S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Następnie pismem z 5 listopada 2014 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 12 listopada 2014 r., pełnomocnik skarżącej strony cofnął wniosek o zwolnienie od kosztów w związku z uiszczeniem wpisu sądowego w wymaganej wysokości.
Wobec skutecznego cofnięcia przez pełnomocnika skarżącej Spółki wniosku o przyznanie prawa pomocy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. postanowieniem z [...] listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 989/14 umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa).
Odpis postanowienia doręczono stronie skarżącej w dniu 24 listopada 2014 r.
Zaskarżonym postanowieniem z 26 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. odrzucił skargę spółki S..
W uzasadnieniu wskazał, że termin do uiszczenia wpisu sądowego w tej sprawie upływał w dniu 5 listopada 2014 r., natomiast z dowodu wpłaty (k. 19 akt sąd.) wynika, że strona uiściła wpis od skargi w dniu 6 listopada 2014 r., a więc jeden dzień po terminie. Wobec powyższego zasadnym było odrzucenie skargi na podstawie art. 220 § 3 ppsa.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożyła S. sp. z o.o. z/s w C. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisu postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 220 § 3 ppsa przez odrzucenie skargi, mimo że w dacie uiszczenia wpisu w toku było postępowanie wpadkowe w przedmiocie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał, że dopiero po zakończeniu tego postępowania negatywnie dla skarżącej i braku uiszczenia wpisu, możliwe byłoby odrzucenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 220 § 1 ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku braku opłaty przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Przepis art. 220 § 3 ppsa stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako zasadę przyjmuje się, że jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność. W sytuacji, gdy nastąpi odmowa zwolnienia, wezwanie powinno być powtórzone po uprawomocnieniu się negatywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia od kosztów (por. postanowienie NSA z 26 kwietnia 2005 r., sygn. akt II FZ 125/05, publ. w ONSAiWSA z 2006 r. nr 1, poz. 12).
Postępowanie wpadkowe w zakresie przyznania prawa pomocy zostało w tej sprawie umorzone mocą postanowienia z 26 listopada 2014 r. w związku z cofnięciem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i jednoczesnym uiszczeniem wpisu sądowego od skargi w wymaganej wysokości. Złożenie oświadczenia o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy oznaczało, że skarżąca Spółka rezygnuje z możliwości ubiegania się o uzyskanie finansowej pomocy państwa w procesie sądowym. Należy podkreślić, że w przypadku złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, kwestia uiszczenia wpisu sądowego od skargi uległa zawieszeniu do czasu wydania przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy. Oznacza to, że siedmiodniowy termin zakreślony w wezwaniu z 23 października 2014 r. przestał być dla strony wiążący. W tej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został złożony 5 listopada 2014 r., wpis sądowy uiszczono 6 listopada 2014 r. natomiast postanowienie o umorzeniu postępowania wydano w dniu 26 listopada 2014 r. Należy zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że uiszczenie wpisu sądowego w czasie, kiedy nie zostało zakończone postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania prawa pomocy należało uznać za prawidłowe i skutkujące obowiązkiem nadania sprawie biegu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika S. sp. z o.o. w C. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz.
42) wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 ppsa nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 ppsa).