Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 3 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Po 280/10 oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku [...] – dalej: skarżąca - zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że przystąpienie przez organ podatkowy do wykonania decyzji określającą opłatę paliwową na łączną kwotę [...] zł spowoduje wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków natury finansowej dla niej oraz rodziny. Wskazała, że wykonanie decyzji pogorszy trudną sytuację finansową rodziny skarżącej, która wraz z mężem ma na utrzymaniu troje dzieci, w tym jedno 4 letnie. Łączne wynagrodzenie rodziny skarżącej wynosi [...] zł, zaś biorąc pod uwagę utrzymanie dzieci kwota ta jest bardzo niska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej zasługuje na uwzględnienie.
W treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) ustawodawca przewiduje, że po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Użyte w cyt. przepisie prawa wyrażenie "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji może, lecz nie musi, być wydane nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (rozstrzygnięcie o charakterze uznaniowym).
Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie GZ 138/04).
Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepublikowane). W doktrynie prawa najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonaniu się o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221.).
W rozpatrywanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanki określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (natury finansowej dla skarżącej), które może byś spowodowane wykonanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie opłaty paliwowej. Przede wszystkim należy mieć na względzie, że wskazana w zaskarżonej decyzji kwota zobowiązania podatkowego opiewa na [...] zł, a zatem jest to suma znaczna i nie ma wątpliwości, że egzekucja takiej kwoty od skarżącej spowodowałaby niemożliwe do odwrócenia skutki w jej majątku. Egzekucja tej należności w sytuacji materialnej rodziny strony skarżącej, mogłaby doprowadzić do następstw trudnych do odwrócenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadnością wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] marca 2010 r. przemawiają również te same racje, które uzasadniały wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji, który postanowieniem z 7 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Po 280/10 (k. [...] akt sądowych) uwzględnił wniosek skarżącej i wstrzymał wykonanie zaskarżonego aktu. WSA wskazał, w tym postanowieniu, że łączne miesięczne wynagrodzenie skarżącej wraz z małżonkiem wynosiło [...] zł. Kwota ta może w ograniczonym zakresie pozwalać na zaspokojenie potrzeb czteroosobowej rodziny.
Ponadto skarżąca obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej z powodu złego stan zdrowia, który utrudnia jej znalezienie innych możliwości zarobkowania. Zaś egzekucja kwoty [...] zł spowodowałaby trudne do odwrócenia następstwa chociażby w zakresie warunków bytowych dzieci skarżącej. Pogląd ten należy podzielić również i na obecnym etapie postępowania, a co za tym idzie wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji.
Podsumowując warto dodać, że jak wskazano w uzasadnieniu do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07 podstawowym celem instytucji ochrony tymczasowej jest zapewnienie możliwie maksymalnej efektywności sądowej kontroli administracji przez stworzenie warunków zapewniających skuteczną realizację orzeczenia sądowego. Jest bowiem rzeczą oczywistą, że wyeliminowanie z obrotu prawnego na mocy orzeczenia sądu administracyjnego wadliwej decyzji, która wywołała nieodwracalne względnie trudne do odwrócenia skutki albo wyrządziła jej adresatowi znaczną szkodę, czynią tę kontrolę iluzoryczną, w rzeczywistości zaś nieskuteczną.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.