Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 26 marca 2014 r. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] październiku 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z [...] lipca 2013 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także zasądził od organu celnego na rzecz skarżącego R. C. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia o kosztach powołano art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), a uzasadniając ich wysokość Sąd uznał, że niezasadne było żądanie podwyższenie wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącego, zgodnie z przedłożonym na rozprawie spisem kosztów, gdyż charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika, ograniczający się do sporządzenia skargi na piśmie i obecności na rozprawie, nie przekraczał w istotny sposób typowego nakładu pracy pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd zaznaczył także, że pomimo uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych decyzji, pełnomocnik skarżącego w sporządzonej skardze nie dostrzegł istoty naruszenia prawa materialnego, jakiego dopuściły się organy celne obu instancji w niniejszej sprawie.
II
Skarżący zaskarżył punkt 3 wyroku zarzucając mu naruszenie regulacji § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.
z 2013 r., poz. 490; dalej: rozporządzenie w sprawie opłat). Jednocześnie wniósł o zmianę tego postanowienia poprzez zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego w wysokości 28.800 zł w miejsce kwoty 7.200 zł zasądzonej wyrokiem z 26 marca 2014 r.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wartość przedmiotu zaskarżenia wyniosła ponad jeden milion złotych i od takiej wartości uiszczono wpis sądowy od skargi. W takiej sytuacji minimalne wynagrodzenie pełnomocnika wynosi, zgodnie z przepisem § 6 pkt 7 rozporządzenia w sprawie opłat 7.200 zł. Może ono jednak być w ramach umowy z klientem wyższe, jeśli wymaga tego nakład pracy i stan skomplikowania sprawy. Wnoszący zażalenie podniósł, że Sąd zasądzając zwrot kosztów zastosował stawkę minimalną w kwocie 7.200 zł, stwierdzając, że rola pełnomocnika ograniczyła się do napisania skargi i obecności na rozprawie, co w jego ocenie mija się z faktami. Wskazał mianowicie, że jak wynika z akt postępowania podatkowego, pełnomocnik uczestniczył w nim od samego początku, brał udział w przeprowadzaniu dowodów z przesłuchania podatnika i świadków, zgłaszał wnioski dowodowe oraz sporządzał inne pisma procesowe, okresowo zapoznając się także z zawartością akt kontroli podatkowej. Zdaniem skarżącego, wyrażony przez Sąd
I instancji pogląd, iż pełnomocnik nie dostrzegł istoty sprawy, co rzutowało na wysokość przyznanego mu wynagrodzenia, jest w świetle uzasadnienia wyroku kontrowersyjny.
W załączeniu do zażalenia przedstawiono kopie dwóch faktur VAT, jakie pełnomocnik wystawił w ramach umowy podatnikowi i jakie zostały przez tegoż opłacone za prowadzenie sprawy.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że skarżący pkt 3 sentencji wyroku Sądu pierwszej instancji z 26 marca 2014 r. (błędnie oznaczonego przez wnoszącego zażalenie jako wyrok z 17 grudnia 2010 r.) w istocie nie kwestionuje samego faktu zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania od organu, lecz podaje w wątpliwość wysokość tych kosztów zasądzonych tytułem zastępstwa procesowego, wnosząc o zasądzenie wielokrotności stawki minimalnej.
Stosownie do treści art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Skoro na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie pełnomocnika, to Sąd pierwszej instancji w wyroku uchylającym zaskarżony akt prawidłowo zasądził na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania nie tylko równowartość uiszczonego przez niego wpisu od skargi – w kwocie [...] zł, ale także wynagrodzenie dla radcy prawnego, przez którego był reprezentowany – w kwocie 7.200 zł.
Nie budzi także wątpliwości, że ciążący na stronie zastępowanej przez radcę prawnego obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł należy do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, bowiem jej uiszczenie stanowi dopełnienie wymogu przewidzianego w obowiązujących przepisach prawa i jest warunkiem formalnoprawnej zgodności sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa z obowiązującym prawem.
Suma powyżej wykazanych składników łącznie daje kwotę [...] zł, zasądzoną w pkt 3 sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z 26 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 594/13.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, należy stwierdzić, że stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu środka odwoławczego nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Zasady ustalania wysokości zwrotu niezbędnych kosztów postępowania uregulowane są w art. 205 p.p.s.a., który w § 2 przewiduje, iż do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednakże nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach (...).
Stosownie do treści art. 205 § 3 p.p.s.a., zawierającego delegację do stosowania odrębnych przepisów w zakresie ustalania wysokości przysługujących stronie należności, do określania stawek opłat za czynności radców prawnych reprezentujących stronę stosuje się przepisy powołanego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zgodnie z treścią § 2 cytowanego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynieniu się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w cytowanym powyżej przepisie, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 – 4, przy czym, opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przewidziana w rozporządzeniu w sprawie opłat możliwość przyznania stronie wielokrotnej stawki minimalnej jest odstępstwem od zasady; rozstrzygnięcie w tym zakresie nie może mieć charakteru dowolnego i wymaga przekonywującego uzasadnienia w kontekście przesłanek wskazanych w § 2 ust. 1 tego aktu (por. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt I GZ 92/10). W każdym przypadku rozstrzygania o wysokości opłat za czynności radcy prawnego, szczególnie zaś, gdy pełnomocnik wnioskuje o przyznanie stawki zwielokrotnionej sąd, aby nie spotkać się z zarzutem dowolności, zobowiązany jest odpowiednio ocenić taki wniosek, rozważyć rodzaj i stopień zawiłości sprawy, niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a w szczególności jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności sprawy i jej rozstrzygnięcie.
Powyższe przepisy, a w szczególności § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opłat dają, co prawda, Sądowi możliwość miarkowania wysokości wynagrodzenia pełnomocnika, jednakże nie oznacza to, że może on określić wynagrodzenie pełnomocnika bezkrytycznie realizując zwrot kosztów wykazanych w przedłożonym przez pełnomocnika na rozprawie spisie kosztów.
Stąd też zgłoszony przez pełnomocnika - radcę prawnego wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego nie ma i nie może mieć charakteru wiążącego dla sądu, co do wysokości żądanej należności, bo istotą zwrotu kosztów tegoż zastępstwa procesowego, nie jest refundacja wszystkich wydatków poniesionych w związku z zainicjowanym postępowaniem sądowym, a jedynie realizacja przepisów prawa stanowiących o możliwości zasądzenia opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego w oparciu o stawki minimalne.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pełnomocnik strony skarżącej nie wykazał, że z uwagi na rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz relatywnie większy, niezbędny dla prawidłowej reprezentacji interesów strony w postępowaniu, nakład pracy, który szczególnie uzewnętrznił się istotnym wkładem w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności sprawy i jej rozstrzygnięcie, przysługuje mu wielokrotność stawki minimalnej.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.