Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r. odrzucił skargę S. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2016 r.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] września 2016 r. nr [...], wydaną wobec S. R. w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2016 r. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach została prawidłowo doręczona podatnikowi 7 lutego 2017 r. Na decyzję tę skarżący złożył skargę nadając ją w placówce pocztowej 9 marca 2017 r. Jako adresata przesyłki wskazał Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego. Skarga wpłynęła do [...] Urzędu Celno-Skarbowego 13 marca 2017 r. (prezentata na egzemplarzu skargi), a następnie została przekazana do właściwego organu (Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.) 21 marca 2017 r. W związku z powyższym, za datę wniesienia skargi do Sądu należało uznać datę przekazania skargi do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., tj. 21 marca 2017 r. Termin zaś do wniesienia skargi upływał 9 marca 2017 r., zatem skarga została zatem wniesiona po terminie.
Dodatkowo WSA podkreślił, iż w przypadku nadania skargi po 1 marca 2017 r. tj. po wejściu w życie przepisów ustanawiających Krajową Administrację Skarbową, skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podejmując decyzję o złożeniu skargi w sposób odmienny od otrzymanego pouczenia, uwzględniając nowe regulacje dla skutecznego złożenia skargi, powinien zastosować je w sposób prawidłowy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zaskarżył je w całości oraz wniósł o jego uchylenie w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 112 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż w zaskarżonej decyzji zawarto prawidłowe pouczenie o sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, poprzez wskazanie, iż skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach przysługuje za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w K., w sytuacji gdy z dniem 1 marca 2017 r. został zniesiony ten organ, zaś brak pewności co do organu pośredniczącego, właściwego do wniesienia przedmiotowej skargi nie może szkodzić stronie, która ma zastosować się do tak sformułowanego pouczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu, bowiem postanowienie o odrzuceniu skargi jest prawidłowe.
Na wstępie należy zauważyć, że w rozpatrywanym zażaleniu nie są kwestionowane ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji, czyli ani to, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona w dniu 7 lutego 2017 r., ani to, że skarga została nadana na adres Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w dniu 9 marca 2017 r. a organ ten przekazał ją Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w dniu 21 marca 2017 r. Nie jest również w żaden sposób podważane to, że organ odwoławczy pouczył skarżącego o tym, że skargę należy wnieść w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji za pośrednictwem tego organu. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący został poinformowany o tym, jak powinny wyglądać jego ewentualne dalsze działania w sprawie.
Kwestionując zasadność stanowiska Sądu I instancji, skarżący wskazuje, że organ doręczając decyzję stronie w dniu 7 lutego 2017 r. pouczył ją, iż od powyższej decyzji służy stronie prawo wniesienia skargi do WSA w Kielcach, za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w K. w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji, w sytuacji gdy z dniem 1 marca 2017 r. zniesiono ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2016 r., poz. 1947) oraz ustawą Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U 2016 r., poz. 1948, dalej: ustawa o KAS) Dyrektora Izby Celnej w K. powołując w jego miejsce Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. Zarzucono, że wskutek takiego nieprawidłowego pouczenia pełnomocnik skarżącej wniósł skargę na powyższą decyzję za pośrednictwem organu pierwszej instancji, który przekazał ją do organu właściwego po upływie wskazanego trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, co w następstwie spowodowało jej odrzucenie.
Odnosząc się do powyższej kwestii przede wszystkim wskazać należy, że błędne jest odwoływanie się do regulacji z art. 112 k.p.a. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja ostateczna dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. 2017, poz.
43) do postępowań w sprawach wynikających z przepisów niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm., dalej: O.p.), chyba, że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. W tej sytuacji właściwym byłoby odniesienie się do przepisu art. 214 O.p., w myśl którego, nie można szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia. Niemniej zarówno na gruncie art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) i art. 214 O.p. przyjmuje się, iż argumenty, co do mylnej informacji organu w kwestii przysługujących stronie środków prawnych nie wpływają na bieg terminu do wniesienia takich środków i nie oznaczają, że termin do złożenia stosowanych środków zaskarżenia nie rozpoczyna w ogóle biegu (por. wyrok NSA z 27 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1304/12). Przyjmuje się też, że błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, ale też nie może dawać stronie specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania (por. wyrok WSA z dnia 13 sierpnia 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 3493/03 lex nr 158029).
Przedmiotem niniejszej sprawy jest postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 22 maja 2017 r. o odrzuceniu skargi z uwagi na wniesienie jej po terminie. Zatem w niniejszej sprawie badaniu podlega tylko kwestia czy skarga została wniesiona skutecznie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, iż w przypadku złożenia przez skarżącego skargi do sądu lub organu niewłaściwego (w tym do organu I instancji), sąd lub organ powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania skardze biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd lub organ niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej (porównaj: postanowienia NSA: z dn. 27.02.2009 r. sygn. akt I FSK 1597/08, z dn. 12.01.2009 r. sygn. akt II OSK 1918/08, z dn. 11.03.2009 r. sygn. akt I OSK 234/09 czy z dn. 10.10.2007 r. sygn. akt II OSK 1433/07).
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określają jednoznacznie zarówno termin, jak i tryb zaskarżania aktów organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie natomiast do art. 54 § 1 powołanej ustawy, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika wyraźnie, że dla zachowania terminu zaskarżenia konieczne jest prawidłowe, to jest zgodne z przepisami prawa, wniesienie skargi. W świetle powołanych regulacji nie można uznać za wystarczające terminowego nadania pisma w placówce pocztowej, jeśli skarga została skierowana do niewłaściwego adresata, a więc podmiotu innego niż organ, którego działanie jest kwestionowane w drodze skargi. Odejście od ujęcia restrykcyjnego w tym względzie, tj. wprowadzenie skutku w postaci zachowania terminu, mimo skierowania pisma do niewłaściwego organu lub sądu, musi być przez ustawodawcę wyraźnie przewidziane.
Bezspornym jest, co zostało już podkreślone, iż skarżący otrzymał decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu w dniu 7 lutego 2017 r. Zatem termin do wniesienia skargi upływał z dniem 9 marca 2017 r. Skarżący w dniu 9 marca 2017 r. nadał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w placówce pocztowej na adres Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego, który przekazał ją - organowi właściwemu - w dniu 21 marca 2017 r.
W rozpoznawanej sprawie organem właściwym w momencie wniesienia przez skarżącego skargi był Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., ustanowiony w art. 162 ust. 1 pkt 3 ustawy o KAS, która weszła w życie z dniem 1 marca 2017 r. Zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż skarga wniesiona do organu odwoławczego w dniu 21 marca 2017 r. została wniesiona po upływie ustawowego terminu i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W literaturze przyjmuje się, że brak prawidłowego pouczenia może stanowić o braku zawinienia w dochowaniu terminu (zob. Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A, Niezgódka - Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 380). Ponadto Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 sierpnia 2004 r. sygn. akt V CZ 79/04 (opubl. w LEX nr 351195), wydanym na tle identycznej regulacji zawartej w Kodeksie postępowania cywilnego, a dotyczącej przywrócenia terminu do dokonania czynności, stanął na stanowisku, że błędne pouczenie o przysługującym stronie środku odwoławczym może podlegać rozważeniu w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia właściwego środka odwoławczego, po spełnieniu wszystkich wymaganych w tym zakresie przesłanek.
Zatem argumentacja skarżącego dotycząca prawidłowego pouczenia skarżącego w zakresie wniesienia skargi w sytuacji, gdy w terminie do jej wniesienia zniesiono właściwy organ odwoławczy, może zostać oceniona w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z akt sprawy wynika, że skarżący tego rodzaju środek prawny złożył.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.