Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1264/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi M. N. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa M. z dnia (...) listopada 2017 r. znak: (...) w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
M. N. – dalej skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa M.z dnia (...) listopada 2017 r. znak: (...)w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
W wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 9 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do przedstawienia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia, kompletnej dokumentacji w sprawie, poprzez przedłożenie: kompletu załączników dołączonych do wniosku o dofinansowanie oraz wniosku o dofinansowanie w formie umożliwiającej zapoznanie się z jego treścią. W wezwaniu wskazano, że zgodnie z treścią art. 61 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności, finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2017 r. poz. 1460, dalej: ustawa wdrożeniowa) kompletna dokumentacja, o której mowa w ust. 2 obejmuje:
- 1) wniosek o dofinansowanie projektu,
- 2) informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 46 ust. 1,
- 3) wniesiony projekt,
- 4) informację, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1
- - wraz z załącznikami.
Powyższe wezwanie zostało odebrane przez pełnomocnika skarżącego w dniu 23 stycznia 2018 r.
Za pismem z dnia 26 stycznia 2018 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), a zatem w zakreślonym 7-dniowym terminie pełnomocnik skarżącego przedłożył dokumentację w sprawie, w tym wniosek o dofinansowanie, jednakże bez wymaganych załączników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem dnia 5 lutego 2018 r. pozostawił skargę skarżącego bez rozpatrzenia, z uwagi na nie przedstawienie, na wezwanie Sądu, kompletnej dokumentacji o której mowa w art. 61 ust. 3 pkt 1 ustawy wdrożeniowej.
Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono, pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 20 lutego 2018 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy.
Pismem z dnia 26 lutego 2018 r. (data wpływu do tut. Sądu), pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że z treści wezwania z dnia 10 stycznia nie wynikało wprost, że Sąd wzywa do przedłożenia dokumentów, które jeszcze nie były przedłożone. Jak wyjaśnił treść wezwania nasunęła wniosek, że chodzi jedynie o wydrukowanie w oryginalnym formacie załączników już przedłożonych do akt. Nie wskazano bowiem, w ocenie pełnomocnika, że chodzi o rubrykę "R" wniosku. O tym fakcie, dopiero dowiedział się z treści postanowienia z dnia 5 lutego 2018 r. Do przedmiotowego wniosku pełnomocnik dołączył kompletną dokumentację wskazaną w rubryce "R" wniosku o dofinansowanie.
Zdaniem Sądu, powołane przez pełnomocnika we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodabniają jednak braku jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego wskazał, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, gdyż dopiero z postanowienia z dnia 5 lutego 2018 r., dowiedział się on, iż treścią żądania Sądu zawartego w wezwaniu z dnia 10 stycznia 2018 r. było przedłożenie dokumentów wskazanych w rubryce "R" wniosku o dofinasowanie.
W ocenie Sądu, wyjaśnienia pełnomocnika nie są wystarczające do przywrócenia terminu. Analizując bowiem treść zarządzania z dnia 9 stycznia 2018 r. nie sposób zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że jego treść nasunęła wniosek, że chodzi jedynie o wydrukowanie w oryginalnym formacie załączników już przedłożonych do akt. Z zarządzenia tego w sposób jednoznaczny wynikało, że wezwanie dotyczyło przedłożenia kompletnej dokumentacji w sprawie, poprzez przedłożenie: kompletu załączników dołączonych do wniosku o dofinansowanie oraz wniosku o dofinansowanie w formie umożliwiającej zapoznanie się z jego treścią. Nadto, pomimo, że pełnomocnik skarżącego jest profesjonalistą - radcą prawny, Sąd pouczył go o treści art. 61 ust. 3 pkt 1 ustawy wdrożeniowej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd nie zgodził się z pełnomocnikiem skarżącego, że z treści powyższego wezwania nie wynikało wprost, że Sąd wzywa do przedłożenia takich dokumentów, które nie były jeszcze przedłożone. Zdaniem Sądu powyższe wezwanie było jednoznaczne i wystarczająco zrozumiałe, zwłaszcza dla profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z powyższym, Sąd nie znalazł argumentu, który pozwoliłby w rozpoznawanej sprawie zastosować art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Profesjonalny pełnomocnik składając skargę powinien liczyć się z tym, że Sąd będzie kierował do niego różne pisma, które w swojej treści będą niezbędne do prawidłowego rozpoznania sprawy.
Sąd podkreślił również, że obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika, składającego skargę było takie przedłożenie skargi wraz z jej załącznikami, które pospinane i poukładane jak również ponumerowane będą gotowe do bezpośredniej pracy Sądu nad sprawą. Merytoryczna praca nad oceną legalności zaskarżonego aktu wymaga, aby Sąd dysponował kompletną dokumentacją, która podlega ocenie procedury odwoławczej. W konsekwencji, wniosek dołączony do skargi powinien odpowiadać wnioskowi złożonemu w ramach konkursu razem z załącznikami.
Skoro zatem pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, to w opinii Sądu nie ma podstaw do uwzględnienia jego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.
W zażaleniu od powyższego orzeczenia skarżący wniósł o jego uchylenie oraz przywrócenie terminu na przedłożenie dodatkowych załączników do skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a to art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez orzeczenie o odmowie przywrócenia terminu bez uwzględnienia okoliczności świadczących o podjęciu przez stronę działań zmierzających do uczynienia zadość wezwaniu w zakreślonym terminie - a także bez uwzględnienia niejednoznacznej treści wezwania, w którym zakreślono termin będący przedmiotem wniosku o przywrócenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu na obecnym etapie postępowania sprowadza się do oceny czy Sąd I instancji prawidłowo pozostawił bez rozpoznania skargę M. N., z uwagi na niedołączenie do tego pisma kompletnej dokumentacji.
W sprawie skarga do Sądu I instancji została złożona na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym wnioskodawcy w przypadku nieuwzględnienia protestu przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 reguluje tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach, stanowiąc w art. 61 ust. 2 ustawy, że skargę wnosi się bezpośrednio do sądu wraz z kompletną dokumentacją. W myśl zaś art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej kompletną dokumentację stanowią wniosek o dofinansowanie (pkt 1), informacja o wynikach oceny projektu (pkt 2), wniesiony protest (pkt 3) oraz informacje o których mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2 albo art. 66 ust. 2 pkt 1 - wraz z ewentualnymi załącznikami.
Z treści przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że w sytuacji, gdy do wniosku o dofinansowanie projektu zostały dołączone załączniki, stają się one częścią kompletnej dokumentacji, którą należy dołączyć do skargi składanej na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Należy zatem zgodzić się z Sądem I instancji, że na kompletną dokumentację składają się wszystkie dokumenty złożone przez stronę wraz z wnioskiem o dofinansowanie, wymienione jako załączniki wniosku, jak również wszelkie dokumenty zgromadzone w toku postępowania powiązane z oceną projektu i mające wpływ na tę ocenę a pochodzące od strony lub które strona może pozyskać od organu przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.
Jak wynika z treści art. 61 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, jeżeli strona wniesie skargę bez kompletnej dokumentacji, sąd wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która również uzależniała skuteczność wniesienia skargi od tego, czy strona złożyła do sądu kompletną dokumentację, wezwanie strony do usunięcia braków pisma procesowego powinno być sformułowane precyzyjnie, jasno i jednoznacznie, tak aby u strony do której zostało skierowane nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści (m.in. postanowienia NSA: z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1367/13; z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1001/14).
Powyższy pogląd zachowuje aktualność na gruncie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Z tego powodu należy uznać, że wezwanie strony do uzupełnienia dokumentów dołączonych do skargi musi być precyzyjne, to znaczy wskazywać konkretnie, jakich dokumentów strona nie załączyła albo jakiego rodzaju są nieprawidłowości tych dokumentów (błędne potwierdzenie za zgodność z oryginałem itp.).
Jak wynika z akt sprawy, Sąd I instancji wezwaniem z dnia 10 stycznia 2018 r. wezwał skarżącego do złożenia kompletnej dokumentacji w sprawie, poprzez przedłożenie: kompletu załączników dołączonych do wniosku o dofinansowanie oraz wniosku o dofinansowanie w formie umożliwiającej zapoznanie się z jego treścią (przedłożony wniosek został wydrukowany w pomniejszeniu, 9 stron na 1 stronie formatu A4), zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpoznania. W pouczeniu w pkt 3 przytoczono treść art. 61 ustawy wdrożeniowej.
Stwierdzić należy, że tak sformułowane wezwanie mogło rodzić uzasadnione wątpliwości, co do zakresu braków skargi mających być usuniętymi w celu nadania jej prawidłowego biegu. Sąd I instancji nie wyjaśnił precyzyjnie, jakie konkretne braki w dokumentacji stały się przyczyną wezwania strony do jej uzupełnienia. Ze skierowanego do skarżącego wezwania nie wynikało, jakich dokumentów nie dołączono do skargi, co stanowi niezbędny element jasnego i skutecznego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Tym samym skierowane do skarżącego wezwania niewystarczająco precyzyjnego nie mogło zostać prawidłowo wykonane. Nie można zatem przypisywać pełnomocnikowi winy z powodu niezrozumienia treści tak sformułowanego wezwania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 i art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 64 ustawy wdrożeniowej Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.