Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 343/19 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia sprzeciwu.
Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w dniu [...] stycznia 2019 r. (data nadania) skarżąca Spółka wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Prezesa ZUS. Skarga nie została podpisana, a ponadto nie załączono do niej pełnomocnictwa – wbrew oświadczeniu, że stanowi ono załącznik skargi.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 1 marca 2019 r. Skarżąca, za pośrednictwem jej pełnomocnika, została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: podpisanie skargi, nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu potwierdzającego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi, tj. np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii.
Sąd I instancji wskazał, że wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 26 marca 2019 r. (zpo – k. 24 akt sądowych). Ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z dniem 2 kwietnia 2019 r. (wtorek). W dniu 2 kwietnia 2019 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik Skarżącej złożył podpisaną skargę. Nie uzupełnił braków formalnych w pozostałym zakresie objętym wezwaniem tj. nie nadesłał pełnomocnictwa procesowego oraz oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu potwierdzającego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi (np. odpisu pełnego z KRS).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. Sp. z o.o. Wniosła p uchylenie niniejszego postanowienia w całości i rozpoznanie sprawy co do meritum, przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści zażalenia na okoliczności w nim wskazane, przyznanie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Spółka wskazała, że w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 11 marca 2019 r., skarżąca w dniu 2 kwietnia 2019 r. udzieliła odpowiedzi na wezwanie Sądu, uzupełniając braki formalne skargi poprzez jej podpisanie i odesłanie do Sądu zgodnie z terminem. Wskazała, że WSA w Warszawie wezwał skarżącą jedynie do podpisania i odesłania skargi, co też uczyniła. W wezwaniu w żadnym miejscu nie umieszczono wezwania do uzupełnienia braków w rozmiarze i formie jaką wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem skarżącej wezwanie do usunięcia braków formalnych powinno być na tyle precyzyjne aby nie budzić żadnych wątpliwości, w przeciwnym wypadku uniemożliwia odrzucenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżąca kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Twierdzi, bowiem, że nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu potwierdzającego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi, tj. np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii lecz otrzymała wyłącznie wezwanie do podpisania skargi i jej zwrot do Sądu.
Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia WSA należy zauważyć, że Sąd stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki przyjmując, że zawierała ona wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady - brak, więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (tak postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17).
Przede wszystkim należy zauważyć, że jak wynika z akt sądowych sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych poprzez podpisanie skargi, nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu potwierdzającego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi tj. np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Po otrzymaniu wezwania skarżąca uzupełniła tylko jeden z braków formalnych skargi, co w tych okolicznościach uzasadniało – co do zasady – jej odrzucenie.
Strona skarżąca twierdzi jednak, że w kopercie doręczonej w dniu 26 marca 2019 r. otrzymała wyłącznie wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie i odesłanie do Sądu nie otrzymała zaś wezwania do uzupełnienia pozostałych braków formalnych skargi.
Należy podkreślić, że dla prawidłowości dokonania w jednej przesyłce listowej doręczenia kilku pism sądowych, wymaga się, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru - powinno to nastąpić poprzez wymienienie na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki", pism stanowiących zawartość przesyłki. Jak wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1222), zwanego dalej "rozporządzeniem", znajdującego zastosowanie w sprawie na mocy art. 65 § 2 p.p.s.a., odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko.
Należy uznać, że potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu potwierdzenia odbioru (por. postanowienie NSA z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09, postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10).
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że wątpliwości Sądu budzi samo zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej wezwania. W rubryce rodzaj przesyłki, znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, widnieje: "wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, wezwanie do podpisania skargi, odpis odpowiedzi na skargę". Treść określająca rodzaj przesyłki nie jest zatem zrozumiała. Nie wskazuje ona ilości dokumentów znajdujących się w kopercie. Należy wskazać, że brak podpisania skargi jest również brakiem formalnym skargi. Zatem wpisując w informacji "wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi" Sąd nie wskazał szczegółowo o jakie braki formalne chodzi wymieniając wyłącznie wezwanie do podpisania skargi.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrotne potwierdzenie odbioru nie zostało, wobec wskazanych okoliczności, wypełnione prawidłowo, a zatem w sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do złożenia pozostałych dokumentów takich jak: oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu potwierdzającego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, tj. np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15).
W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.