Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 16 października 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 762/19 – w pkt 1 odrzucił skargę [...] na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w Łodzi z 4 lipca 2019 roku w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W pkt 2 zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi.
Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia:
[...] – dalej: skarżący lub strona - wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w Łodzi w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału III z 29 sierpnia 2019 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł.
Przesyłka zawierająca ww. wezwanie została doręczona skarżącemu 10 września 2019 r.
Skarżący 11 września 2019 r. uiścił 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Nie wskazał jednak numeru PESEL.
Uzasadniając odrzucenie skargi strony WSA w Łodzi podkreślił, że skarżący, będący osobą fizyczną nie wskazał w skardze numeru PESEL. Wobec tego zarządzeniem z 29 sierpnia 2019 r. został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi została doręczona 10 września 2019 r. Siedmiodniowy termin do usunięcia braku formalnego skargi upłynął 17 września 2019 r. (wtorek). W terminie tym skarżący uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi (11 września 2019 r.), lecz nie wskazał numeru PESEL.
Sąd I instancji podkreślił, że stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. gdy pismo jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Brak numeru PESEL stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie wywołuje skutek w postaci jej odrzucenia, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie otrzymał wezwania Sądu I instancji do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci podania numeru PESEL. Natomiast w korespondencji otrzymanej z WSA otrzymał jedynie zarządzenie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżący kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Twierdzi, bowiem, że nie otrzymał z Sądu wezwania do wskazania numeru PESEL.
Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia Sądu I instancji, należy zauważyć, że WSA stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 30 akt WSA) przyjmując, że zawierała ona oprócz wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, także wezwanie do wskazania numeru PESEL skarżącego.
Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady - brak, więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17).
Jak wynika z akt sądowych sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz fiskalnych skargi przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Po otrzymaniu wezwania skarżący uiściła 100 zł tytułem opłaty od skargi (k. 29 akt WSA). Skarżący nie przesłał natomiast żądanego przez Sąd I instancji numeru PESEL, co w tych okolicznościach uzasadniało – co do zasady – jej odrzucenie. Skarżący twierdzi jednak, że w kopercie doręczonej 10 września 2019 r. nie otrzymał wezwania do wskazania numeru PESEL.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia skarżącego zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Łodzi, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braków formalnych w postaci wskazania numeru PESEL skarżącego. Przekonanie powyższe wzmacnia również brak logiki w działaniu skarżącego, który – gdyby założyć, iż został prawidłowo wezwany zarówno do uzupełnienia braków formalnych jak i fiskalnych skargi – uiściłby jedynie opłatę od skargi, pomijając braki formalne - nie nadsyłając numeru PESEL. Innymi słowy, nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie Sądu I instancji umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości, co do tego, czy skarżący faktycznie otrzymał wezwanie do wskazania numeru PESEL.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15).
W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09).
W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.