Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy.
Od ww. wyroku skargę kasacyjną wniósł E. A.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:
1/ art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.), dalej ustawa, przejawiające się wyrażeniem błędnego poglądu prawnego co do możliwości zastosowania tego przepisu w stosunku do osoby, która posiadając wydany przez sąd powszechny zakaz prowadzenia pojazdów określonej kategorii, zwraca się o wydanie wtórnika prawa jazdy, w zakresie nieobjętym nałożonym na nią zakazem prowadzenia pojazdów;
2/ art. 42 w zw. z art. 56 i 53 k.k., przejawiające się wyrażeniem błędnego poglądu prawnego co do prymatu przepisów mających charakter administracyjny - wykonawczy, nad wydanym przez sąd powszechny w sprawie karnej, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, orzeczeniem określającym zakres i rodzaj dolegliwości karnej, będącej następstwem popełniania czynu zabronionego przez ustawę, prowadzący do swoistego rozszerzenia sankcji karnej wynikającej z prawomocnego wyroku karnego, w sytuacji gdy art. 42 k.k. wyznacza faktyczną dolegliwość karną (wobec skarżącego), jak również realizuje funkcję prewencyjną zakazu, zaś Sąd w graniach, o jakich mowa w art. 56 w zw. z art. 53 k.k., wymierza środek karny według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy sprawcy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, w tym jest uprawniony do orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, zatem również z wyłączeniem pojazdów określonego rodzaju - co miało miejsce w niniejszej sprawie;
3/ przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., przejawiające się niezastosowaniem tego przepisu i nieuchyleniem decyzji wydanej w wyniki postępowania administracyjnego dotkniętego wadą prawną w postaci naruszenia w jego toku art. 7a § 1 k.p.a., przejawiającego się rozstrzygnięciem normy prawnej zawartej w art. 12 ust. 1 ustawy na niekorzyść skarżącego, w sytuacji, gdy w dacie wydawania przez organ administracji decyzji administracyjnej - poddanej kontroli w toku niniejszego postępowania - w systemie prawnym istniały niedopasowane, dwie równorzędne regulacje ustawowe, odnosząc się do omawianej problematyki, tj. ustawa o kierujących pojazdami oraz Kodeks karny uzupełniony w tym zakresie o przepisy Kodeksu karnego wykonawczego.
Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.
Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Stosownie zaś do art. 193 in fine uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Autor skargi kasacyjnej koncentruje się w jej zarzutach i w uzasadnieniu przede wszystkim na treści art. 12 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wskazując, że skoro wyrokiem Sądu Rejonowego L. w L. III Wydziału Karnego z dnia [...] lutego 2017 r., [...], wobec skarżącego orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym kategorii B i D, to skarżącemu winno być zwrócone prawo jazdy kategorii C – uprawnień w tym zakresie bowiem skarżący nie utracił.
Tymczasem w myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei art. 12 ust. 2 pkt 1 stanowi, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw, by podzielić wyrażone w skardze kasacyjnej stanowisko dotyczące uchybień Sądu I instancji w zakresie wykładni i zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy. Skoro w myśl cytowanych przepisów zatrzymane prawo jazdy nie może być zwrócone osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych i zakaz ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o zwrot prawa jazdy kategorii C – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, to słusznie Sąd Wojewódzki ocenił – mając na uwadze stan faktyczny sprawy – jako zgodną z prawem odmowę zwrócenia skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C. Warto przy tym podkreślić, że choć odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C nastąpiła na skutek orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych w kategorii B (oraz D), to decyzja nie została wydana w wykonaniu wyroku Sądu Rejonowego L. w L. III Wydziału Karnego z dnia [...] lutego 2017 r., [...].
Te kwestie zostały bowiem uregulowane w decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2017 r., cofającej skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B i D. Natomiast w sprawie niniejszej organ administracji publicznej w zakresie swojej kompetencji ustawowej rozpatrzył złożony przez skarżącego wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Nie jest więc uprawnione twierdzenie skarżącego, że odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C stanowi niedopuszczalne rozszerzenie decyzją administracyjną sankcji orzeczonej wyrokiem sądu karnego, oraz że doszło tym samym do naruszenia art. 42 w związku z art. 53 i 56 k.k. Przepisy te stanowiły wyłącznie podstawę wydania wyroku w sprawie karnej i nie mogły wpłynąć na treść rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie wniosku skarżącego.
Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r., II SA/Rz 184/14: "Wyrażenie "osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy" w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy odnosi się do podmiotu, który ubiega się o wydanie prawa jazdy (oraz o jego zwrot) potwierdzającego istnienie uprawnień, których nie posiadał w chwili prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie karne. W tym znaczeniu przepis ten przewiduje negatywne skutki skazania, ale nie ingerujące w zakres orzeczenia sądu i nie narusza proporcji między sankcją orzeczoną przez sąd, a jej dalszymi konsekwencjami przewidzianymi ex lege przez ustawodawcę".
Zaprezentowane w niniejszym wyroku stanowisko w zakresie wykładni art. 12 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy jest dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA z dnia 3 grudnia 2015 r., I OSK 603/14, z dnia 18 grudnia 2015 r., I OSK 888/14, z dnia 9 grudnia 2015 r. I OSK 678/14, z dnia 29 października 2015 r., I OSK 382/14, z dnia 28 marca 2018 r., I OSK 1952/17).
Zatem Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postepowania, zasadnie bowiem oddalił skargę na decyzję o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. W niniejszej sprawie nie wystąpiła kolizja przepisów ustawy i k.k., wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, a zatem nie miał zastosowania również art. 7a § 1 k.p.a. W sprawie nie wystąpiły bowiem wątpliwości co do treści normy prawnej, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść strony. Nie było tym samym podstaw do zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Z uwagi na datę wszczęcia postępowania sądowego w tej sprawie, uzasadnienie niniejszego wyroku sporządzone zostało zgodnie z wymogami art. 193 zdanie drugie p.p.s.a.