Art. 42 Kodeks karny
Aktualne brzmienie
Art. 42.
§ 1.Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.
§ 1a.Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 177 § 2a, art. 178b, art. 178c § 1 pkt 2, art. 178d lub art. 180a.
§ 2.Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177 lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający.
§ 3.Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub 2a lub art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
Prostym językiem
Sąd może zakazać prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, gdy skazuje osobę uczestniczącą w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeśli dalsze prowadzenie zagraża bezpieczeństwu. W przypadku niektórych przestępstw, np. spowodowania ciężkiego wypadku po pijanemu, sąd musi orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Jeśli sprawca był pijany, pod wpływem narkotyków lub uciekł z miejsca wypadku, zakaz trwa co najmniej 3 lata. Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych sąd orzeka m.in. za jazdę po pijanemu mimo wcześniejszego zakazu lub za spowodowanie śmiertelnego wypadku po pijanemu, chyba że zachodzą wyjątkowe okoliczności.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 28.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.
Powiązane przepisy
- art. 177 § 2a odesłanieJeśli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 2, uczestnicząc w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych albo w warunkach określonych w art. 178d, albo w czasie obowiązywania środka karnego, o którym mowa w art. 39…
- art. 178b odesłanieKto, pomimo wydania przez osobę uprawnioną do kontroli ruchu drogowego, poruszającą się pojazdem lub znajdującą się na statku wodnym albo powietrznym, przy użyciu sygnałów dźwiękowych i świetlnych, polecenia zatrzymania …
- art. 178c § 1 pkt 2 odesłaniejako prowadzący pojazd mechaniczny uczestniczy w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
- art. 178d odesłanieKto prowadzi pojazd mechaniczny rażąco przekraczając prędkość oraz rażąco naruszając inne zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym i przez to naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie …
- art. 180a odesłanieKto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, podlega grzywnie, karze og…
- art. 173 odesłanieKto sprowadza katastrofę w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym zagrażającą życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
- art. 174 odesłanieKto sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
- art. 177 odesłanieKto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1, podlega karze po…
- art. 178a § 4 odesłanieJeżeli sprawca czynu określonego w § 1 był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, art. 174…
- art. 244 odesłanieKto nie stosuje się do orzeczonego przez sąd zakazu zajmowania stanowiska, wykonywania zawodu, prowadzenia działalności, zajmowania stanowiska lub wykonywania zawodu lub pracy w organach i instytucjach państwowych i samo…
- art. 177 § 2 odesłanieJeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
- art. 355 § 2 odesłanieJeżeli następstwem wypadku określonego w § 1 jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Orzeczenia i interpretacje (8928)
Powołują ten przepis: 8877 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 46 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 5 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 18 września 2026 r., II K 409/26
- Wyrok SR w Bełchatowie z 8 września 2026 r., II K 508/26
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 8 września 2026 r., II K 508/26
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 21 sierpnia 2026 r., II K 286/26
- Wyrok SO w Siedlcach z 21 sierpnia 2026 r., II Ka 386/26
- Wyrok SR w Bełchatowie z 7 sierpnia 2026 r., II K 409/26
- Wyrok SR w Bełchatowie z 6 sierpnia 2026 r., II K 286/26
- Wyrok SR w Grudziądzu z 5 sierpnia 2026 r., II K 317/26
- Uzasadnienie SR w Legionowie z 30 lipca 2026 r., II K 248/26
- Wyrok SR w Legionowie z 30 lipca 2026 r., II K 248/26
Wszystkie (8928) z filtrami według źródła, roku i sądu · szukaj w ich treści
Historia zmian
8 brzmień, obecne od 29.01.2026
… pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w:
1) art. 177 § 2a, art. 178b, art. 178c § 1 pkt 2, art. 178d lub art. 180a;
2) art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
§ 2. Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia … w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznychlub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w … albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub 2a lub art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem śr …
… z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177 lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający.
§ 3. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych … w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lubw art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odu …
… pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.
§ 1a. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w:
1) art. 178b lub art. 180a;
2) art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
§ 2. Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia …
… przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.
§ 2. Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata,zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego … odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173,art. 174 lub art. 177.
§ 3. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze,dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lubjeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. … 4. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznychna zawszedożywotnio w razie ponownego skazania osoby prowadzącej pojazd mechaniczny w warunkach określonych w § 3.
… z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, 174 lub 177.
§ 3. Sąd może orzecorzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173 lub 174, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek … w art. 177 § 2 lub w art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości, lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
§ 4. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych …
… w komunikacji.
§ 2. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów mechanicznych określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia …
… lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, 174 lub 177.
§ 3. Sąd może orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173 lub 174, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub w art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia.
§ 4. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze w razie ponownego skazania osoby prowadzącej pojazd mechaniczny w warunkach określonych w § 3.
Odsyłają tu (3)
- Kodeks karny art. 84 § 2 do art. 42 § 2
- Kodeks karny art. 355 § 3
- Kodeks karny wykonawczy art. 182a § 1 do art. 42 § 3, art. 42 § 4
Odsyła do (14)
- Kodeks karny art. 177 § 2a odesłanie
- Kodeks karny art. 178b odesłanie
- Kodeks karny art. 178c § 1 pkt 2 odesłanie
- Kodeks karny art. 178d odesłanie
- Kodeks karny art. 180a odesłanie
- Kodeks karny art. 42 § 1 odesłanie
- Kodeks karny art. 173 odesłanie
- Kodeks karny art. 174 odesłanie
- Kodeks karny art. 177 odesłanie
- Kodeks karny art. 178a § 4 odesłanie
- Kodeks karny art. 244 odesłanie
- Kodeks karny art. 177 § 2 odesłanie
- Kodeks karny art. 355 § 2 odesłanie
- Kodeks karny art. 42 § 3 odesłanie