Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Po 1057/13 uchylił decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w Powidzu z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], zasądził od Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w Powidzu na rzecz skarżącego P.F. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż rozkazem Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] P.F. został wyznaczony z dniem 10 września 2010 r. na stanowisko referenta prawnego. Następnie, w związku z powołaniem do służby stałej, rozkazem personalnym z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Dowódca 33 Bazy Lotnictwa Transportowego wyznaczył skarżącemu stanowisko referenta prawnego. Kolejnym rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Dowódca 33 Bazy Lotnictwa Transportowego, w związku z otrzymaniem nowego etatu Jednostki Wojskowej nr 3293, wyznaczył skarżącemu stanowisko referenta prawnego. Wszystkie powyższe rozkazy personalne zostały wydane w oparciu o art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2010 r. nr 10 poz. 65 ze zm.) i § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenie grup uposażenia (Dz. U. nr 50 poz. 487 ze zm.).
W dniu 8 lutego 2013 r. P.F. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] września 2011 r. i rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2012 r. w zakresie przyznanej grupy uposażenia U:13 oraz przyznanie grupy uposażenia U:15C i wypłacenie wyrównania za okres od dnia 10 września 2011 r. Skarżący oparł swój wniosek na art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. nr 123 poz. 1059 ze zm.).
W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 8 lutego 2013 r. Dowódca Sił Powietrznych (ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]) stwierdził nieważność wymienionych rozkazów personalnych w części dotyczącej przyznania skarżącemu uposażenia w grupie U:13.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Dowódca jednostki Wojskowej nr [...], na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 ust. 1 ustawy oraz § 2 powołanego rozporządzenia z dnia 22 marca 2004 r., po rozpatrzeniu wniosku P.F., dotyczącego wypłaty uposażenia w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia U:15C, odmówił przyznania mu żądanej grupy uposażenia U:15C. Organ wyjaśnił, że wysokość wynagrodzenia ustalana jest w oparciu o art. 78 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz wewnętrzny dokument organizacyjny, tj. etat jednostki wojskowej. Zgodnie z etatem skarżący zajmuje stanowisko referenta prawnego, które zaszeregowane jest do stopnia etatowego kapitana i grupy uposażenia U:13.
Jednocześnie, w karcie opisu stanowiska służbowego nie wskazano konieczności posiadania uprawnień radcy prawnego. Obowiązki wymienione we wspomnianej karcie określają typowe zadania dla stanowiska przewidzianego dla żołnierza posiadającego wykształcenie prawnicze, od którego nie wymaga się posiadania uprawnień zawodowych radcy prawnego. Na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym referenta prawnego w 1. Bazie Lotniczej pismem z dnia 31 marca 2010 r. Dowódca Sił Powietrznych odmówił P.F. pomocy przy pobieraniu nauki – aplikacji radcowskiej, podnosząc, że na zajmowanym stanowisku nie jest wymagane posiadanie takich kwalifikacji, a prognoza dalszego przebiegu służby nie wskazuje, czy posiadanie tytułu radcy prawnego będzie zbieżne z wymaganiami na kolejnym stanowisku. Legitymowanie się przez skarżącego uprawnieniami radcy prawnego nie jest również konieczne na aktualnie zajmowanym stanowisku referenta prawnego.
Ponadto, skarżący nie zastępował nigdy organu w jakichkolwiek postępowaniach sądowych, a w Jednostce Wojskowej nr 3293 nie występuje stanowisko głównego specjalisty i nie jest możliwe ustalenie, czy grupa uposażenia U:15C jest właściwą grupą uposażenia w świetle art. 224 ust. 1 powołanej ustawy o radcach prawnych. Tym samym wobec niewskazania dostatecznych argumentów przemawiających za przyznaniem skarżącemu grupy uposażenia U:15C, jak i ze względu na wykonywanie obowiązków referenta prawnego, a nie radcy prawnego, należało wydać rozstrzygnięcie odmowne.
W odwołaniu od decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. P.F. zarzucił jej naruszenie art. 6-10 § 1 k.p.a., art. 66a § 1-3, art. 75 i art. 77 k.p.a. Podniósł, iż w wyniku wydania decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdzającej nieważność rozkazu personalnego z dnia [...] września 2011 r. oraz rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2012 r. w częściach dotyczących przyznania skarżącemu grupy uposażenia U:13 organ pierwszej instancji powinien był na nowo określić grupę uposażenia, a nie odmówić przyznania grupy uposażenia U:15C. Wyjaśnił także, że w ramach zajmowanego aktualnie stanowiska adekwatną grupą uposażenia powinna być dla niego grupa U:15C, co wiąże się z gwarancyjnym charakterem art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Podkreślił przy tym, iż Dowódca Sił Powietrznych w decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. podzielił prezentowane przez niego stanowisko, że skarżący wykonuje obowiązki radcy prawnego.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1, art. 224 ust. 1 i art. 75 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 35 ust. 1 i art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 2 powołanego rozporządzenia w sprawie określenia grup uposażenia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w pełni ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Organ odwoławczy dostrzegł przy tym, że żądanie skarżącego sprowadza się w istocie do żądania określenia na nowo stawki uposażenia według grupy uposażenia U:15C. Grupa uposażenia jest natomiast przypisana do stanowiska służbowego zajmowanego przez żołnierza na podstawie rozkazu personalnego lub decyzji administracyjnej. Wyjaśnił, że u podstaw wydania decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. legło w istocie: zawarcie umowy cywilnoprawnej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] pomiędzy poprzednim Dowódcą Jednostki Wojskowej nr 3293 ze skarżącym w przedmiocie wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu kosztów zastępstwa sądowego oraz sygnowanie opinii sporządzonych przez skarżącego pieczątką z tytułem radcy prawnego, które były co najmniej akceptowane przez organ pierwszej instancji.
Niemniej, aktualnie wystąpiły nowe, istotne w sprawie okoliczności. Dowódca Jednostki nr 3293 odstąpił bowiem w dniu 25 lipca 2013 r. od wspomnianej umowy z dnia [...] września 2011 r., a nadto wydał on skarżącemu zakaz posługiwania się wymienioną pieczątką w sprawach służbowych ze względu na wprowadzanie w błąd co do zajmowanego stanowiska służbowego. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. nie rodzi obowiązku orzeczenia stawki uposażenia przewidzianej dla grupy uposażenia U:15C, gdyż rozstrzygnięcie kasacyjne, zawarte w tym orzeczeniu, nie może przesądzać kwestii merytorycznych. Nie są również prawdą twierdzenia skarżącego, iż w obrocie prawnym nadal funkcjonują rozstrzygnięcia, których nieważność została stwierdzona w decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. Organ I instancji nie wydał bowiem nowych rozkazów personalnych w części, w jakiej dotychczasowe rozkazy personalne zostały uchylone, tylko odmówił spełnienia wniosku z dnia 1 lipca 2013 r. o wypłacie uposażenia dla grupy uposażenia U:15C.
Odnosząc się natomiast do pierwotnego wniosku skarżącego z dnia 11 lutego 2013 r., organ drugiej instancji uznał, że skarżący nie wykonuje obowiązków radcy prawnego. Zakres zadań powierzonych skarżącemu na stanowisku referenta prawnego nie uległ bowiem zmianom w chwili uzyskania przez niego uprawnień radcy prawnego. Nie reprezentował on również organu pierwszej instancji w jakimkolwiek postępowaniu sądowym, ani nie uzyskał części kosztów zastępstwa procesowego. Dlatego należało uznać, że skarżący jedynie pozornie wykonywał zawód radcy prawnego i to tylko na podstawie umowy z dnia [...] września 2011 r. Umowa ta była zresztą niecelowa, gdyż obsługę prawną jednostki wojskowej zlecono adwokatowi, a nadto nie realizowano jej.
Co więcej, skarżący nie odwoływał się od żadnego z rozkazów personalnych skierowanych do niego, tolerując tym samym zgłaszane przez niego aktualnie naruszenie prawa. Analizując z kolei charakter art. 224 ust. 1 powołanej ustawy o radcach prawnych, organ stwierdził, że przepis ten ma na celu ochronę osób zatrudnionych na stanowisku radcy prawnego oraz osób, które nie są wprawdzie zatrudnione na stanowisku radcy prawnego, lecz posiadają stosowane uprawnienia zawodowe i wykonują obowiązki radcy prawnego, w szczególności poprzez uczestnictwo w sprawach sądowych. Skarżący nie zalicza się natomiast do żadnej z tych grupy.
P.F. zaskarżył decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w Powidzu z dnia [...] sierpnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie art. 4 - 7, art. 224 ust. 1 i art. 75 powołanej ustawy o radcach prawnych, poprzez błędną wykładnię oraz art. 6 - 10 § 1, art. 66a § 1 - 3, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie wymienionych zasad postępowania administracyjnego, niesporządzenie metryki postępowania administracyjnego, niedopuszczenie zgłoszonych dowodów, nierozpatrzenie materiału dowodowego jako całości i dokonanie dowolnej oceny dowodów.
W uzasadnieniu skarżący obszernie przytoczył orzeczenia wydane w podobnych sprawach, które w jego ocenie przemawiały za przyznaniem żądanej przez niego stawki uposażenia. Skarżący zreferował w tej mierze w szczególności ustalenia zawarte w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. W pozostałym zakresie skarżący powtórzył swoją wcześniejszą argumentację, zawartą w odwołaniu z dnia 6 sierpnia 2013 r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę P.F.za zasadną.
Uznawszy ustalenia stanu faktycznego sprawy za prawidłowe i niekwestionowane przez strony, Sąd przywołał treść art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 224 ust. 1 i art. 75 ustawy o radcach prawnych. Odnosząc powyższe uregulowania prawne do specyfiki rozważanej sprawy, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zarówno decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., jak i decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. są obarczone istotnymi wadami formalnymi. Bowiem, w wyniku wydania przez Dowódcę Sił Powietrznych decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., stwierdzającej nieważność rozkazów personalnych z dnia [...] września 2011 r. i [...] lipca 2012 r. w częściach dotyczących przyznania skarżącemu grupy uposażenia U13, powstał obowiązek wydania merytorycznego orzeczenia w przedmiocie zaliczenia skarżącego do określonej grupy uposażenia.
Konkluzja ta nie oznacza jednak konieczności przyznania skarżącemu żądanej przez niego stawki uposażenia. Niemniej w przedmiotowej sprawie organy wojskowe nie mogą poprzestać jedynie na wydaniu decyzji negatywnej, odmawiającej przyznania skarżącemu stawki uposażenia U:15C, lecz muszą orzec pozytywnie poprzez wskazanie konkretnej grupy uposażenia, do jakiej skarżący powinien być aktualnie zaszeregowany oraz odpowiednio umotywować przyjęte rozstrzygnięcie. Dopiero wtedy zostanie bowiem uzupełniony brak, stanowiący konsekwencję kasacyjnego orzeczenia o stwierdzeniu częściowej nieważności rozkazów personalnych z dnia [...] września 2011 r. i [...] lipca 2012 r. Konstatacja ta znajduje ponadto swoje oparcie we wniosku skarżącego z dnia 8 lutego 2013 r., w którym skarżący wyraźnie stwierdził, że domaga się również określenia na nowo stawki jego uposażenia. Nie ulega zatem wątpliwości, że wymóg ten nie został zachowany, co z kolei uzasadniało uchylenie obu zaskarżonych decyzji.
Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie została dokonana przez organy wojskowe w sposób zupełnie dowolny. Organy orzekające w niniejszej sprawie podnosiły w szczególności, że zakres obowiązków służbowych skarżącego nie uległ zmianie po dacie uzyskania uprawnień radcy prawnego, tj. po dniu 10 września 2011 r. (zaświadczenie Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Poznaniu, wydane na podstawie uchwały nr [...] z dnia 10 września 2011 r.). Pomiędzy kartą opisu stanowiska służbowego z dnia 10 lutego 2010 r. i z dnia 3 września 2012 r. nie zachodzą istotne zmiany. Niemniej, okoliczność ta nie ma decydującego znaczenia dla odpowiedzi na kluczowe w niniejszej sprawie pytanie, czy skarżący rzeczywiście wykonywał obowiązki radcy prawnego. Analiza zakresu obowiązków, oznaczonego w wymienionych kartach opisu stanowiska służbowego, prowadzi bowiem do wniosku, że skarżący miał wykonywać zadania związane z reprezentacją organu I instancji, udzielaniem porad prawnych, opiniowaniem i sporządzaniem projektów aktów prawnych oraz bieżącym informowaniu i doradzaniu w kwestiach prawnych.
Zakres tych obowiązków został zatem ujęty w sposób szeroki, tak, że w istocie odpowiada on zarówno zakresowi obowiązków referenta prawnego jak i zakresowi obowiązków radcy prawnego, do których należy w świetle art. 4 ust. 1 i, art. 6 ust. 1 i art. 7 ustawy o radcach prawnych świadczenie pomocy prawnej, udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii prawnych i projektów aktów prawnych, występowanie przed sądami i urzędami oraz udzielanie porad i konsultacji. Dlatego też powołanie się na wspomniane karty opisu stanowiska służbowego nie pozwala jednoznacznie przesądzić, czy P.F. rzeczywiście wykonywał obowiązki radcy prawnego na zajmowanym formalnie stanowisku referenta prawnego.
Podobnie należy też ocenić podnoszony przez organy administracji publicznej fakt, iż skarżący nigdy nie reprezentował organu I instancji w postępowaniu przed sądami lub urzędami. Fakt ten nie przesądza jednak o charakterze pracy wykonywanej przez P.F. Skarżący mógł bowiem wykonywać inne obowiązki radcy prawnego, a niewystępowanie przed sądami i urzędami mogło wynikać jedynie z braku postępowań, w których stroną byłby organ I instancji. Poza tym w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można również wykluczyć, że pomiędzy skarżącym a adwokatem, któremu organ I instancji zlecił obsługę prawną, doszło do podziału zadań w ten sposób, że skarżący zajmował się jedynie wewnętrznymi sprawami jednostki wojskowej, a adwokat – reprezentacją organu I instancji – jak to podnosi skarżący. Okoliczności tych nie można zatem aktualnie interpretować jako przemawiających jednoznacznie za zajmowaniem przez skarżącego albo stanowiska radcy prawnego albo referenta prawnego.
Za nieprzekonywujące Sąd pierwszej instancji uznał wywody organów wojskowych dotyczące zawarcia w dniu [...] września 2011 r. umowy nr [...] pomiędzy P.F. a Dowódcą Jednostki Wojskowej nr 3293. Albowiem umowa ta została wypowiedziana dopiero pismem z dnia 25 lipca 2013 r. i do tej chwili pozostawała w mocy. Celowość jej zawarcia, jak i fakt jej ewentualnego niezrealizowania pozostają natomiast co do zasady poza oceną zakresu i charakteru obowiązków, jakie wykonywał skarżący. Bez znaczenia jest również fakt, że umowa ta została zawarta przez poprzedniego Dowódcę Jednostki Wojskowej nr 3293. We wspomnianej umowie z dnia [...] września 2011 r. P.F. został wyraźnie nazwany radcą prawnym, a w § 1 tej umowy powołano się na art. 224 cytowanej ustawy o radcach prawnych. Treść tego kontraktu odpowiada z kolei rozwiązaniu zawartemu w art. 224 ust. 2 tejże ustawy.
Tym samym wspomniana umowa może stanowić dowód na okoliczność traktowania skarżącego jako radcy prawnego, mimo zaszeregowania go formalnie jako referenta prawnego. Niemniej, w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych wymienionej umowy z dnia [...] września 2011 r. należało w szczególności przesłuchać Dowódcę Jednostki Wojskowej nr 3293, podpisującego tę umowę, w celu wyjaśnienia m.in. tego, jak postrzegał on ówczesną sytuację organu pierwszej instancji w zakresie obsługi prawnej, jak rozumiał on obowiązki wykonywane przez skarżącego oraz dlaczego zdecydował się na zawarcie tej umowy.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy wojskowe orzekające w niniejszej sprawie nie rozważyły również w sposób dostateczny całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Zastrzeżenie to dotyczy w szczególności braku wystarczającej analizy szeregu opinii prawnych sporządzonych przez skarżącego i załączonych jako dowody w niniejszej sprawie. Trzeba bowiem zauważyć, że jako autora tych opinii wskazywano w nagłówku "radca prawny – kpt. P.F.", a nadto były one zaopatrzone w pieczątkę radcy prawnego. W materiale dowodowym brak jest jakiegokolwiek wskazania by powyższe opinie nie były aprobowane przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr 3293, a zatem należy uznać, że organ I instancji co najmniej przyjmował je i godził się z posiadaniem przez skarżącego stosowanych uprawnień zawodowych. Za taką konkluzją może również przemawiać adnotacja poczyniona przez Szefa Sztabu A.J., w której zwraca się on o opinię do radcy prawnego, w wyniku czego skarżący sporządził jedną z opinii prawnych znajdujących się w aktach sprawy.
Organy powinny zatem wnikliwiej zbadać charakter sporządzonych przez skarżącego opinii, a w razie wątpliwości rozważyć w szczególności możliwość przesłuchania osób zlecających sporządzenie określonego opracowania w celu ustalenia, jak postrzegały one rolę skarżącego w zakresie obsługi prawnej jednostki wojskowej, czy występowały do niego jako do radcy prawnego. Z tej perspektywy bez znaczenia jest natomiast kwestia posługiwania przez skarżącego pieczątką radcy prawnego bez upoważnienia organu I instancji. Zakaz używania takiej pieczątki został bowiem wydany dopiero pismem z dnia 30 kwietnia 2013 r., a zatem już po sporządzeniu i opatrzeniu pieczątką radcy prawnego wymienionych opinii prawnych.
W świetle poczynionych rozważań Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, iż materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie został zebrany w sposób wyczerpujący, istotne i budzące kontrowersje okoliczności nie zostały poddane wystarczającej analizie, a dowody zgromadzone przez organy administracji publicznej zostały ocenione w sposób zupełnie dowolny, nie realizujący dyspozycji art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Tym samym przedwczesne było stanowcze stwierdzenie, że skarżący wykonywał obowiązki właściwe dla referenta prawnego, a nie radcy prawnego. Okoliczność ta wymaga ponownego rozważenia, wobec czego konieczne stało się wyeliminowanie rozważanych decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.).
Sąd pierwszej instancji stwierdził ponadto, iż rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny uzupełnić i ponownie rozważyć materiał dowodowy, nie przekraczając jednak granic swobodnej oceny dowodów oraz orzec merytorycznie o grupie uposażenia, do której należy zaliczyć skarżącego w okresach, których dotyczą zakwestionowane w decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. rozkazy personalne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P.F., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w części dotyczącej uzasadnienia zarzucił wyrokowi:
- 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3, 156 § 1 k.p.a., przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego z pominięciem mającej istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności, że skarżący jest radcą prawym i nadal wykonuje czynności radcy prawnego, o czym nie decyduje uznanie organu, czy też sądu, a zakres obowiązków przypisanych do zajmowanego stanowiska, bez względu na nazwę tego stanowiska (wyroku NSA z dnia 9 lutego 1993 r. sygn. akt II SA 1057/92) i dlatego skarżącemu przysługuje uposażenie radcy prawnego za sporny okres, przypisane do grupy uposażenia co najmniej U:15C, w świetle najnowszego orzecznictwa również U:16A oraz naruszenie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a w związku z art. 233 k.p.c., polegające na błędnej ocenie dowodów z dokumentów, co miało wpływ na wynik sprawy;
- 2. naruszenie prawa materialnego. tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 4, 6, 7, 8, art. 224 ust. 1 w zw. z art. 75 ustawy o radcach prawnych, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na nieuznaniu, iż skarżącemu z mocy prawa przysługuje przymiot/status radcy prawnego upoważniający go do uposażenia radcy prawnego za sporny okres na poziomie uposażenia U:15C lub U:16 A, jak i naruszenie art. 35 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędne ich zastosowanie, polegające na błędnej wykładni tych przepisów, pomijającej treść i znaczenie przywołanych przepisów o radcach prawnych, które nie dość, że mają "charakter gwarancyjny", to jeszcze stanowią przepis szczególny w stosunku do przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i jako takie wyłączają ich stosowanie (w kwestii uposażenia), zgodnie z regułą lex specialis derogat legi generali.
Z powyższych powodów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku części dotyczącej uzasadnienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ternu Sądowi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor dokonał wykładni art. 224 ustawy o radcach prawnych i powołał się w tym względzie na poglądy przedstawione w wyrokach NSA z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1493/08 i z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1494/08, które pominął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokując w sprawie. Sąd ten nieprawidłowo także ustalił stan faktyczny w wyniku błędnej kwalifikacji przedstawionych w sprawie dowodów z dokumentów przeoczając, że w swej decyzji Dowódca Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. potwierdził, na podstawie zebranych dowodów, że skarżący jest i wykonuje czynności radcy prawnego, co Dowódca Jednostki Wojskowej 3293 w Powidzu przynajmniej akceptował.
Tym samym organ nadzorczy dokonał oceny dowodów na korzyść skarżącego i na tej podstawie stwierdził nieważność rozkazów personalnych w kwestii dotyczącej uposażenia, lecz nie były one wystarczające dla Sądu, który na podstawie tych samych dowodów nie rozstrzygnął merytorycznie w tej sprawie.
Co zaś się tyczy zarzutu naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o radcach prawnych, jej autor zwrócił uwagę na gwarancyjny charakter tych przepisów i pierwszeństwo stosowania przed przepisami wojskowej ustawy pragmatycznej. Podniósł, iż ustawodawca nie uzależnia posiadania przymiotu od "nazwy stanowiska" zajmowanego przez radcę prawnego w strukturach wojskowych. Skoro z przedstawionych w sprawie dowodów (karta opisu stanowiska służbowego, opinie prawne, umowy, umowa o zwrot zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego) wynika, że skarżącego traktowano jako radcę prawnego, wobec tego żądanie przez niego określonej grupy uposażenia na poziomie głównego specjalisty U:15C/U:16A jest w pełni zasadne.
Skarżący kasacyjnie jest żołnierzem zawodowym posiadającym tytuł zawodowy radcy prawnego z prawem wykonywania zawodu od dnia 10 października 2011 r. oraz wykonuje obowiązki służbowe polegające na świadczeniu pomocy prawnej, o której mowa w art. 7 ustawy o radcach prawnych w 33 Bazie Lotnictwa Transportowego. Zatem wyznaczenie go na stanowisko referenta prawnego oraz określenie grupy uposażenia na poziomie U:13, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa, skutkujące nieważnością rozkazu (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) w zakresie wysokości uposażenia i należy mu przyznać uposażenie na poziomie U:16A. Wykonywanie obowiązków radcy prawnego nie zależy bowiem od uznania organu, a od obowiązków określonych i wykonywanych na stanowisku służbowym przez radcę prawnego. Określenie zaś obowiązków referentów prawnych w sposób zbieżny z czynnościami radców prawnych wynika z faktu, iż dokonano ich określenia przepisując je z ustawy o radcach prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić należy, iż skarżący kasacyjnie zgadza się w wyrokiem Sądu pierwszej instancji lecz kwestionuje tylko jego uzasadnienie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku – porównaj wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1749/11 (publik. LEX nr 1295780). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji pozwala na ustalenie, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo przyjęty dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, a i motywy te pozwalają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na dokonanie oceny instancyjnej w ramach złożonego środka zaskarżenia.
Wskazać także wypada, iż Sąd drugiej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a. jest zobligowany oddalić skargę kasacyjną także wtedy, gdy wyrok odpowiada prawu, a jego uzasadnienie jest błędne. Uzasadnienie wyroku podlega zakwestionowaniu, gdy nie zawiera ono prawem określonych elementów, a nie wtedy, gdy jest ono błędne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku błędne nie jest.
Odnosząc się zatem do pierwszego z zarzutów naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3, 156 § 1 k.p.a., trzeba stwierdzić, iż jest on niezasadny.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że P.F. uchwałą Rady Okręgowej Radców Prawnych z dnia 10 września 2011 r. nr [...] został wpisany na listę radców prawnych i złożył ślubowanie, uzyskując tym samym prawo wykonywania zawodu radcy prawnego. W związku z powołaniem wymienionego do służby stałej, Dowódca 33 Bazy Lotnictwa Transportowego rozkazem personalnym z dnia [...] września 2011 r. nr [...] wyznaczył skarżącego kasacyjnie od dnia 11 października 2011 r. na stanowisko referenta prawnego z uposażeniem zasadniczy wg. stawki U:13, a następnie rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], w związku z otrzymaniem nowego etatu Jednostki Wojskowej nr 3293, wyznaczył skarżącemu to samo stanowisko co dotychczas. Na wniosek skarżącego kasacyjnie zostało wszczęte postępowanie nadzorcze, którego przedmiotem stały się ww. rozkazy personalne. Ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Dowódca Sił Powietrznych, wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność wymienionych rozkazów personalnych w części dotyczącej przyznania skarżącemu uposażenia w grupie U:13.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, w którym organ administracji publicznej ma wyłącznie obowiązek ustalenia, czy decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Decyzja o stwierdzeniu nieważności jest decyzją w nowej sprawie, podlega weryfikacji w toku instancji, w trybach nadzwyczajnych i zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stwierdzenie nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej dotkniętej wadą.
Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej uchyla wszelkie skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nieważnej, a organ nadzoru wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności swoim rozstrzygnięciem fakt ten jedynie potwierdza. Sprawa, która była przedmiotem decyzji uznanej za nieważną, wraca do stanu, w którym znajdowała się przed jej wydaniem. Organ, który ostatecznie stwierdził nieważność decyzji, przekazuje sprawę do organu, który wydał decyzję nieważną, ten zaś rozpatruje sprawę ponownie (patrz wyrok NSA z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1963/13, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie, na skutek decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdzającej nieważność ww. rozkazów personalnych Dowódcy 33 Bazy Lotnictwa Transportowego z dnia [...] września 2011 r. i z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia skarżącemu kasacyjnie grupy uposażenia i to wobec skutku ex tunc, jaki wywiera decyzja nieważnościowa, postępowanie w tym zakresie wróciło do początkowego stadium ustalenia przysługującego żołnierzowi uposażenia. Nie myli się zatem Sąd pierwszej instancji stwierdzając, iż decyzja Dowódcy Jednostki Wojkowej nr 3293 z dnia [...] lipca 2013 r. odmawiająca przyznania wnioskowanej przez stronę grupy uposażenia U:15C oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej nr 4210 w Powidzu z dnia [...] sierpnia 2013 r. powyższego obowiązku nie realizują. O zasadności żądania przyznania skarżącemu kasacyjnie grupy uposażenia U:15C lub wyższej oraz wypłacenia wyrównania można rozstrzygnąć dopiero wówczas, gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy właściwy organ rozstrzygnie w jakim charakterze, z uwagi na wykonywane czynności, a nie zajmowane formalnie stanowisko, de facto wymieniony pełnił służbę po dniu 10 września 2011 r. i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami określi właściwą grupę uposażenia.
Jest to zagadnienie o fundamentalnym znaczeniu, warunkujące prawidłowe rozpoznanie wniosku skarżącego kasacyjnie z dnia 8 lutego 2013 r. Zakwestionowane przez Sąd pierwszej instancji decyzje odmowne dla strony, mają tylko następczy charakter względem powinności określenia skarżącemu właściwej grupy uposażenia po stwierdzeniu nieważności rozkazów personalnych z dnia [...] września 2011 r. i [...] lipca 2012 r. Nie zastępują wydawanej na podstawie art. 35 w zw. z art. 78 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych decyzji (rozkazu personalnego) o wyznaczeniu żołnierza na stanowisko służbowe z określoną w niej grupą uposażenia.
Słusznie także Sąd pierwszej instancji zakwestionował ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy orzekające uznając, iż analiza materiału aktowego sprawy jest niepełna, jako zmierzająca w istocie do wykazania niezasadności żądania strony, z uwagi na istotną zamianę okoliczności faktycznych sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż ustalenia organu skoncentrowały się na dwóch kluczowych elementach: 1) odstąpieniu przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr 3293 w dniu 25 lipca 2013 r. od umowy cywilnoprawnej nr [...] o dodatkowe wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego zawartej ze skarżącym kasacyjnie, 2) wydanym przez tego Dowódcę zakazie posługiwania się przez wymienionego pieczęcią radcy prawnego w sprawach służbowych. Wprawdzie organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji, w odniesieniu do spełnienia przesłanek z art. 4, 6, 8 oraz art. 224 ust. 1 i art. 75 ustawy o radcach prawnych, nawiązał do zakresu obowiązków skarżącego kasacyjnie na stanowisku referenta prawnego, treści ww. umowy i braku wypłaty wynagrodzenia z tytułu jej realizacji.
Jednakże poza oceną faktycznego zakresu obowiązków wykonywanych przez skarżącego kasacyjnie, w kontekście powołanych przepisów ustawy o radcach prawnych, organ pozostawił szereg opinii prawnych sporządzanych przez wymienionego w charakterze radcy prawnego dla Dowódcy Jednostki Wojskowej nr 3293, czy Kierownika Sekcji Zamówień Publicznych. Nie wyjaśnił też w jaki sposób tenże Dowódca postrzegał obsługę prawną świadczoną na rzecz jednostki przez skarżącego kasacyjnie i jaki cel przyświecał zawarciu umowy cywilnoprawnej nr [...], w sytuacji wydania decyzji z dnia [...] września 2011 r. wyrażającej wymienionemu zgodę na dodatkowe wykonywanie zawodu radcy prawnego, m.in. na podstawie umowy cywilnoprawnej.
W świetle powyższego trudno nie przyznać Sądowi pierwszej instancji racji, iż postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone z poszanowaniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., co czyni zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. niezasadnym. Brzmienie powołanego przepisu p.p.s.a nie pozostawia bowiem wątpliwości, co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów postępowania, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Taka sytuacja w analizowanym przypadku niewątpliwie nie zachodzi.
Za bezzasadny należało uznać także postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. Pierwszy z powołanych artykułów stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Według § 5 powołanego artykułu do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Wskazany w skardze art. 233 § 1 k.p.c. stanowi, że sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.
Skarżący kasacyjnie, powołując się na ustalenia organu nadzorczego i załączoną do skargi przykładową kartę opisu stanowiska radcy prawnego w Departamencie Prawnym MON, wskazuje na dowody wystarczające do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji nie może jednak prowadzić postępowania dowodowego i dokonywać oceny materiału zgromadzonego w tym postępowaniu za organ, a tym bardziej jednoznacznie wskazywać na sposób załatwienia sprawy, gdyż wobec kasacyjnego charakteru orzeczenia sądowego jest to niedopuszczalne.
Z kolei wskazany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepis art.134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten jest tak skonstruowany, że powołanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być powiązane z przepisami, którym uchybiono w postępowaniu administracyjnym, a Sąd pierwszej instancji nie zauważył tego z urzędu. Zarzut naruszenia omawianego przepisu został wprawdzie powiązany z art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 244 k.p.c., lecz skoro Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., to nie mógł też naruszyć powołanego przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z powołanymi przepisami.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego stwierdzić należy, iż nie sposób Sądowi pierwszej instancji przypisać zarzutu naruszenia art. 4, 6, 7, 8 i art. 224 ust. 1 w zw. z art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ).
Zgodnie z art. 4 powołanej ustawy, wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, z wyjątkiem występowania w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym i w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe. W świetle art. 6 ust. 1 i 2 tej ustawy, zawód radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu. Pomocą prawną, w rozumieniu art. 7 ww. ustawy, jest w szczególności udzielanie porad i konsultacji prawnych, opinii prawnych, zastępstwo prawne i procesowe.
Z brzmienia art. 8 ust. 1 i 5 ustawy o radcach prawnych wynika, iż radca prawny wykonuje zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce (wymienionej w pkt 1-3 tego ustępu), przy czym pod pojęciem "stosunku pracy" i "wynagrodzenie" należy rozumieć także "stosunek służbowy" i "uposażenie".
Zgodnie zaś z art. 224 ust. 1 tej ustawy, radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jeżeli prawo do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego nie stosuje się do radcy prawnego.
W świetle natomiast art. 75 powołanej ustawy, stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów radcowskich będących m.in. żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, w zakresie nieokreślonym niniejszą ustawą określają przepisy odrębnych ustaw.
Przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 75 ustawy o radcach prawnych, są przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2010 r. nr 10 poz. 65 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ). W świetle art. 35 ust. 1 tej ustawy żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe, w drodze decyzji, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od wymaganych kwalifikacji zawodowych określonych w karcie opisu stanowiska służbowego oraz posiadanej oceny w opinii służbowej, a żołnierza zawodowego w służbie stałej również od ustalonej dla niego indywidualnej prognozy przebiegu zawodowej służby wojskowej. Przy czym stanowiskiem służbowym, w rozumieniu art. 6 ust. 3 powołanej ustawy, jest usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z określonymi dla tego stanowiska: a) nazwą, b) stopniem etatowym, c) grupą uposażenia, d) korpusem osobowym, e) grupą osobową, f) specjalnością wojskową.
Mając powyższe regulacje prawne na względzie Sąd pierwszej instancji wywiódł, iż okoliczność braku zmiany zakresu obowiązków służbowych po nabyciu przez skarżącego kasacyjnie uprawnień radcy prawnego, jak też niereprezentowanie organu wojskowego przed sądami, nie ma decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia zasadniczej kwestii, czy wymieniony rzeczywiście wykonywał obowiązki radcy prawnego, albowiem o tym decydują czynności faktyczne wykonywane w ramach zadań wynikających z art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ustawy o radcach prawnych. Mogą zaś o tym decydować, w kontekście zastosowania przepisu gwarancyjnego (art. 224 tej ustawy), niepoddane ocenie organu opinie prawne sporządzane przez skarżącego kasacyjnie oraz okoliczności zawarcia z nim umowy zastępstwa procesowego.
Sąd pierwszej instancji, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie kwestionuje, iż art. 224 ma charakter gwarancyjny i stanowi lex specialis wobec przepisów wojskowej ustawy pragmatycznej. Nie dokonał więc ich błędnej wykładni, lecz stwierdził jedynie, iż przedwczesne jest dokonywanie oceny hipotezy określonej normy prawnej w odniesieniu do nieustalonego w pełni i właściwie ocenionego przez organ stanu faktycznego sprawy. Z tego też powodu Sąd nie mógł naruszyć art. 35 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich błędne zastosowanie, w szczególności gdy się zważy, iż na skutek orzeczenia nadzorczego o stwierdzeniu nieważności rozkazów personalnych, ustalających uprzednio skarżącemu kasacyjnie grupę uposażenia na zajmowanym stanowisku referenta prawnego, nie wydano aktu, do którego powołane w skardze przepisy prawa materialnego będą miały zastosowanie. Ten aspekt sprawy legł zaś u podstaw wyeliminowania z obrotu prawnego niekorzystnych dla skarżącego kasacyjnie decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Sąd na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił w całości od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.