Uzasadnienie
W dniu 5 grudnia 2018 r. G. M. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 380/18, oddalającego skargę G. M. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] listopada 2017 r., nr [..] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Do skargi kasacyjnej załączono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku wskazano, że wykonanie decyzji prowadzić będzie do rażącego naruszenia praw przysługujących właścicielowi nieruchomości, w szczególności prawa określonego w art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzje organu I i II instancji dotyczą ograniczenia prawa własności, które to mechanizmy są szczególnymi formami prawnej ingerencji w prawa podstawowe jednostki i jako takie winny mieć zastosowanie w sytuacjach, w których nie istnieje możliwość powzięcia środków mniej dolegliwych dla adresata ograniczenia. Jednakże w przypadku istotnym dla sprawy możliwość realizacji celu, dla którego w ogóle można mówić o zasadności zastosowania środka prawnego ograniczającego prawa jednostki, istnieje bez uciekania się do ograniczenia prawa własności w formule dotkliwej (w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż art. 124 b u.g.n., w przypadku jego zastosowania (które nie zostało podjęte) – pozwoliłby na realizację inwestycji bez konieczności istotnie trwalszego (i zarazem bardziej dolegliwego) ograniczenia prawa własności strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 u.g.n., który znajduje się w Dziale III u.g.n.
Stosownie do treści art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204– dalej u.g.n.), w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122 i art. 126 u.g.n., organ, który wydał decyzję wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Ustawodawca poprzez art. 9 u.g.n. wyraża szczególną wolę zapewnienia ochrony tymczasowej na czas trwania postępowania przed sądem administracyjnym, nie ograniczając tej ochrony tylko do postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym i zobowiązując organ do jej udzielenia niezależnie od złożenia przez skarżącego wniosku i sposobu jego uzasadnienia (por. post. NSA z 4 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 186/14, z 25 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2963 /14, z 28 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 95/16, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl), ani też spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej P.p.s.a.).
W tym znaczeniu art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy traktować jako uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 P.p.s.a. Wobec powyższego sama treść decyzji, w powiązaniu z art. 9, stanowi podstawę do udzielenia ochrony tymczasowej w kategoriach spraw określonych w tym przepisie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wobec tego pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy organ nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku o wstrzymanie wykonania, czy też jej braku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny (postanowienia NSA z dnia: 14 listopada 2013 r. sygn. akt I OZ 1041/13; 14 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1193/15, CBOSA). Za przyjęciem tego poglądu przemawia ponadto konstytucyjna zasada zaufania do organów państwa oraz podejmowanych przez nie rozstrzygnięć.
Skoro bowiem w art. 9 wskazanej ustawy zostało wyraźnie przesądzone wstrzymanie wykonania decyzji na wypadek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to niezrozumiałe byłoby pozbawienie sądu udzielenia tej ochrony na wyraźny wniosek strony, która także nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji braku realizacji przepisów prawa przez organ administracji publicznej.
W wypadku zatem niewydania przez organ deklaratoryjnego w swojej treści postanowienia, o którym stanowi wskazany art. 9 in fine u.g.n., kompetencja w tym zakresie przysługuje sądowi rozpoznającemu daną sprawę. Jednocześnie NSA wskazuje, że z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jasno wynika, iż wstrzymanie wykonania decyzji w niniejszej sprawie przez sąd mogło nastąpić jedynie w wyniku złożenia wniosku przez stronę skarżącą, zgodnie z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości.
Dlatego też, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony razem ze skargą kasacyjną podlega uwzględnieniu. Tym samym należało wstrzymać wykonanie decyzji z [..] listopada 2017 r. na czas prowadzenia postępowania kasacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie wyżej powołanych przepisów w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.