Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.M. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wydania postanowienia o odrzuceniu odwołania.
W uzasadnieniu Sąd wskazał: Postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. Minister Sprawiedliwości, rozpoznał wniosek Departamentu Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych Ameryki o wydanie obywatela polskiego M. M. i działając na podstawie art. 1 i 4 ust. 1 umowy miedzy Rzeczypospolita Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o ekstradycji z dnia 10 lipca 1996 r. oraz art. 603 § 5 k.p.k. wydał M. M. organom wymiaru sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych Ameryki w celu przeprowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo opisane w tym postanowieniu. M. M. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. Pismem z dnia 29 stycznia 2015 r. Minister Sprawiedliwości poinformował skarżącego, że od postanowienia w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o ekstradycję nie przysługuje odwołanie ani wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. M. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo z dnia 29 stycznia 2015 r., twierdząc, że jest postanowieniem o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1152/15, podtrzymanym przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1808/15) odrzucił skargę, uznając, iż została wniesiona na pismo informujące o tym, że od postanowienia Ministra w sprawie ekstradycji nie przysługuje środek odwoławczy. Sądy administracyjne obu instancji uznały, iż skarga na pismo informujące o braku środków odwoławczych od postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 listopada 2014 r. jest niedopuszczalna. Postanowienie w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o ekstradycję jest ostateczne i nie przysługuje na nie środek odwoławczy.
W związku z tym, w razie złożenia odwołania, Minister Sprawiedliwości nie ma obowiązku wydawać postanowienia o odrzuceniu odwołania, a to oznacza, że skarga na bezczynność w przedmiocie wydania postanowienia o odrzuceniu odwołania jest niedopuszczalna.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł M. M., prawidłowo reprezentowany, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucono:
- 1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 4 i 25 umowy międzynarodowej między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o ekstradycji z 10 lipca 1996 r. przez jego niewłaściwe zastosowanie (zaniechanie zastosowania) i przyjęcie, że postępowanie przed Ministrem Sprawiedliwości w przedmiocie wydania osoby Stanom Zjednoczonym Ameryki jest regulowane przez przepisy postępowania karnego w sytuacji gdy norma kompetencyjna i przesłanki wydania tej decyzji określone są w przywołanych wyżej przepisach umowy międzynarodowej i Kodeks postępowania karnego je co najwyżej rozwija;
- 2) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, a to art. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że postępowanie przed Ministrem Sprawiedliwości w przedmiocie wydania osoby Stanom Zjednoczonym Ameryki nie jest postępowaniem administracyjnym i nie podlega kontroli sądów administracyjnych podczas gdy jest to decyzja rozstrzygająca o określonej sprawie indywidualnego podmiotu;
i w rezultacie:
- 3) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, a to art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji gdy nie istnieją ku temu podstawy gdyż sprawa wydania osoby Stanom Zjednoczonym Ameryki stanowi sprawę administracyjną podlegającą kontroli sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
M. M. wniósł skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości polegającą na odmowie wydania postanowienia o odrzuceniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy – zakwalifikowane przez Wojewódzki Sąd jako "odrzucenie odwołania" – zakończonej postanowieniem tego organu 25 listopada 2014 r. o ekstradycji skarżącego do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, odrzucając skargę na bezczynność, stwierdził, iż kwestia, że w sprawie o ekstradycję rozstrzygnięcie ministra jest ostateczne i nie przysługuje od niego środek odwoławczy została już rozstrzygnięta orzeczeniami Wojewódzkiego Sądu z 27 kwietnia 2015 r. i Naczelnego Sądu z 30 lipca 2015 r. Jednak przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego tymi orzeczeniami było pismo Ministra Sprawiedliwości z 29 stycznia 2015 r. stwierdzające, że od postanowienia o ekstradycji nie służy środek odwoławczy i to pismo zostało uznane przez Naczelny Sąd jako niemieszczące się w katalogu ustalonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718), "p.p.s.a.", wobec niezawarcia w nim władczego rozstrzygnięcia co do sytuacji prawnej skarżącego, a jedynie mające charakter informacyjny, a tym samym nie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcia te nie odnosiły się zatem do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej orzeczeniem Ministra o ekstradycji, były wydane w innym przedmiocie aniżeli niniejsza sprawa. Ta bowiem dotyczy bezczynności Ministra Sprawiedliwości w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Minister Sprawiedliwości, jako organ wskazany w art. 603 § 5 k.p.k., rozpoznał wniosek o ekstradycję, wydając orzeczenie. Od tego orzeczenia strona wniosła środek odwoławczy, według niej służący jej od rozstrzygnięcia organu administracji. Organ administracji w takiej sytuacji powinien działać w formie prawem przewidzianej, wskazanej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ten akt bowiem reguluje zasady postępowania w przypadku wydawania rozstrzygnięcia przez organy administracji. W przypadku wniesienia przez stronę środka odwoławczego, a takim jest wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przepisy k.p.a. przewidują różne formy jego załatwienia, w zależności od tego czy środek taki służy czy też nie. Pisma procesowego strony organ nie może pozostawić w próżni nie udzielając na nie odpowiedzi w formie prawnej. Tak zaś uczynił Minister Sprawiedliwości.
Wobec tego należało uznać, że pozostaje bezczynny w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem z 25 listopada 2014 r. o stwierdzenie o ekstradycji skarżącego.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 p.p.s.a.