Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 422/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Gminy Miasta S w przedmiocie czynności organu dotyczących wniesionego sprzeciwu od orzeczenia w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że skarżąca Gmina jako przedmiot skargi wskazała czynności Kolegium polegające na nieprzesłaniu wniesionego w dniu 27 grudnia 2012 r przez Gminę sprzeciwu od ww. orzeczenia, co skutkowało zwrotem akt nieruchomości do Urzędu Miasta S., a także uniemożliwiło przeprowadzenie kolejnych etapów postępowania przed Sądem Okręgowym w Gdańsku.
W uzasadnieniu skargi Gmina wyjaśniła, że wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przesłało jej sprzeciw do sądu powszechnego w dniu 2 stycznia 2003 r, jednak w dniu 6 lutego 2013 r Kolegium zwróciło do Urzędu Miasta w Sopocie akta sprawy. Gmina zarzuciła Kolegium, że przesłało sprzeciw do Sądu Okręgowego w Gdańsku przedwcześnie, ponieważ najpierw winno było uzupełnić braki formalne sprzeciwu w trybie art. 64 k.p.a., czego nie uczyniło, uniemożliwiając Gminie uczestniczenie w kolejnych etapach postępowania przed tym sądem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżona w niniejszej sprawie czynność nie mieści się w katalogu działań organów administracji publicznej określonym w art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dopuszczalność skargi na czynność tego rodzaju nie wynika również z art. 3 § 3 p.p.s.a., gdyż żaden przepis ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r, nr 102, poz. 651 ze zm.)- dalej zwanej w skrócie "u.g.n.", nie przewiduje możliwości złożenia do sądu administracyjnego skargi na czynności Kolegium dotyczące wniesienia sprzeciwu na orzeczenie tego organu w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu.
Sąd I instancji opisał tryb postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, który określony został w przepisach art. 78-82 u.g.n. i stwierdził, że strona postępowania może kwestionować orzeczenie samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, wyłącznie na drodze postępowania przed sądem powszechnym. W tego rodzaju sprawach właściwość sądów administracyjnych została wyłączona z mocy ustawy. Sąd stwierdził także, iż do orzeczeń, postanowień i czynności podejmowanych w postępowaniu przed samorządowymi kolegiami odwoławczymi w przedmiocie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nie mają zatem zastosowania przepisy o zaskarżalności aktów administracyjnych do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu prawidłowość czynności właściwych organów podejmowanych w sprawie dotyczącej aktualizowania opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości poddana została ocenie sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Sąd podkreślił, że każdy sprzeciw od orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego w tym przedmiocie, bez względu na to, czy zawiera braki formalne, czy też nie, powinien być przekazany do sądu powszechnego wraz z aktami sprawy, a wszelkie dalsze czynności z nim związane nie podlegają ocenie sądu administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła Gmina Miasta S..
Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię – art. 3 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż zaskarżona czynność nie mieści się w katalogu działań administracji publicznej określonych w tych przepisach, co skutkowało odrzuceniem skargi.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie nakazujące wykonanie czynności materialno – technicznej polegające na przesłaniu sprzeciwu od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie wiadome jest z urzędu, że postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 1283/13, przedstawiono składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia budzące poważne wątpliwości następujące zagadnienie prawne: "czy w sprawie z wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.) dopuszczalna jest skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.)".
W uzasadnieniu pytania przytoczono szereg orzeczeń sądów administracyjnych prezentujących stanowisko, zgodnie z którym czynności podejmowane przez samorządowe kolegia odwoławcze w ramach postępowania aktualizacyjnego nie dotyczą sprawy administracyjnej lecz cywilnoprawnej, a zatem prawidłowość tych czynności została poddana ocenie sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. W konsekwencji również bezczynność organów w tego rodzaju sprawach nie będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Przedstawiono również argumenty zwolenników drugiego stanowiska, według którego dopuszczalne jest postawienie samorządowemu kolegium odwoławczemu zarzutu bezczynności. Kolegium, któremu powierzono kompetencje prowadzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem użytkownika wieczystego nieruchomości działa w roli bezstronnego organu administracji publicznej, wykonując powierzone mu ustawa obowiązki i uprawnienia, których rezultatem ma być sporządzona ugoda, bądź wydane merytoryczne orzeczenie w sprawie.
W konsekwencji skoro samorządowe kolegium odwoławcze pozostawało w bezczynności w wydaniu orzeczenia o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty, to jedynym narzędziem pozwalającym stronie postępowania na skuteczne jej zwalczanie jest skarga do sądu administracyjnego, mimo, że merytoryczne rozpoznanie sprawy już po wydaniu orzeczenia przez kolegium należy do właściwości sądu powszechnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wynik postępowania w sprawie wszczętej powyższym zagadnieniem prawnym - zarejestrowanej pod sygn. akt I OPS 12/13 - będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił o zawieszeniu postępowania sądowego w niniejszej sprawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.