Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 583/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 3 sierpnia 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W uzasadnieniu Sąd podał, że decyzją z dnia 31 stycznia 2012 r., Prezydent Miasta Gdańska, umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w Gdańsku – [...] oznaczoną ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2.
Organ wskazał, że skarżący wniósł o odszkodowanie za działkę nr [...] zajętą pod budowę magistrali wodociągowej. Działka ta stanowi własność skarżącego W. S..
Pełnomocnik wnioskodawcy w toku postępowania przedłożył wykaz działek na terenie Osiedla Parkowa w Gdańsku – [...], przez które przebiega miejski wodociąg Dn 250 i Dn 200 oraz decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] kwietnia 1994 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i udzieleniu pozwolenia na budowę sieci wodociągowej DN 200 i Dn 250 od przewodu magistr. Dn 400 w ul. [...] przez pompownię wodociągową dalej układ drogowy os. "[...] " do istn. hydroforni przy ul. [...] bez przejścia pod jezdnią ul. [...] - IV etap dok. techn. na terenie położonym w Gdańsku -św. Wojciech przy ul. [...], os. "Parkowa", [...].
Udostępnione przez pełnomocnika dane skonfrontowano z informacjami pochodzącymi z Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w Gdańsku, w świetle których budowa sieci wodociągowej obejmowała działki położone w obrębach: [...], a teren ten został podzielony na działki w trybie podziału rolnego bez decyzji administracyjnej o podziale. Urząd potwierdził również, że działka nr [...] położona w obrębie [...] została wydzielona w trybie podziału rolnego na zlecenie Zakładu Usług Inwestycyjnych w Gdańsku.
Organ stwierdził, że nie ma żadnej dokumentacji związanej z wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomości, działka stanowi własność skarżącego, a jej podział nastąpił bez decyzji. Z tych też powodów organ umorzył podstępowanie w sprawie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. S. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda wyjaśnił, że zgromadzone w sprawie dokumenty dotyczące działki nr [...] nie wskazują na to, aby przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona albo przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Wskazano, że w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie odszkodowania może nastąpić w ściśle określonych przypadkach i jest związane z faktem wywłaszczenia rozumianego, zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako pozbawienie albo ograniczenie, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości albo przejścia, z mocy prawa, danej nieruchomości na własność Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego.
W księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] jako właściciel ujawniony jest W. S. na podstawie umowy darowizny z dnia 25 października 1983 r. Jak wynika z wykazu zmian gruntowych sporządzonego na podstawie dokumentów z operatu ewidencji gruntów i budynków przez Wydział Geodezji Urzędu Miejskiego w Gdańsku działka [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...].
Z wyjaśnień Kierownika Referatu Zasobu Geodezyjnego Urzędu Miejskiego w Gdańsku, w pismach z dnia 17 lutego 2011 r., Nr [...] oraz z dnia 6 czerwca 2011 r., Nr [...], wynika, że powstanie działki nr [...] nastąpiło w trybie podziału rolnego, na podstawie operatu technicznego E [...], bez decyzji administracyjnej o podziale.
Organ odwoławczy podkreślił, że podział nieruchomości rolnych i leśnych odbywa się bez przeprowadzenia procedury przewidzianej w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami i dokonywany jest na podstawie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez sporządzenie operatu podziałowego, który po przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (we właściwym terytorialnie ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej) stanowi podstawę wykazania nowo określonych granic działek ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków (por. § 45 i 46 ust. 1 w zw. z § 35 pkt 1 i § 36 pkt 2 Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz. U. Nr 38, poz. 454). Wyjaśniono, że podział ewidencyjny (geodezyjny) nieruchomości polega na innym niż dotychczas ukształtowaniu działek ewidencyjnych wchodzących w skład nieruchomości (np. gdy z jednej działki tworzone są dwie), w tym na wytyczeniu w nowy sposób linii rozgraniczających działkę lub działki gruntu wchodzące w skład nieruchomości.
W ramach takiego podziału następuje wyodrębnienie w ramach jednej nieruchomości większej niż dotychczas liczby działek ewidencyjnych gruntu - bez zmiany właściciela. Tryb podziału dla nieruchomości rolnych i leśnych jest tzw. trybem uproszczonym i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2002 r., sygn. akt IV SA 292/00. Podstawą takiego podziału jest dokumentacja podziałowa, wykonana przez geodetę, zawierająca m.in. projekt podziału nieruchomości rolnej. Przeprowadzenie podziału skutkuje zmianami w oznaczeniu działki w operacie ewidencji gruntów, jednakże jego następstwem nie jest zmiana podmiotowa w zakresie prawa własności.
Organ wyjaśnił, że żaden z przedstawionych w toku postępowania przez pełnomocnika wnioskodawcy dokumentów nie potwierdza faktu wywłaszczenia bądź przejścia z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego działki nr [...]. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, Wojewoda nie zgodził się z twierdzeniem pełnomocnika, że wydzielenie w latach 1994 -95 przedmiotowych działek, przeznaczonych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na gminne drogi publiczne, oraz dotychczasowe ich użytkowanie przez gminę, świadczy o fakcie istnienia przedmiotu sprawy niezakończonej decyzją ostateczną lub aktem notarialnym, albowiem planowana forma zagospodarowania przestrzennego nie jest równoznaczna z wywłaszczeniem, gdyż procedura wywłaszczeniowa wymaga spełnienia przesłanek i celów określonych w odrębnej ustawie. Wojewoda zgodził się z ustaleniami organu pierwszej instancji, że działka nr [...] powstała w trybie podziału rolnego, na podstawie operatu technicznego E 2524-558/92, bez decyzji administracyjnej o podziale, co nie pociągnęło za sobą zmiany właściciela nieruchomości i tym samym nie dało podstaw do ustalenia odszkodowania za pozbawienie bądź ograniczenie praw do działki nr [...].
Brak wywłaszczenia działki nr [...] potwierdza również argumentacja pełnomocnika wnioskodawcy sformułowana w odwołaniu, który przyznał, że postępowanie wywłaszczeniowe w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie zostało wszczęte ani też nie zawarto żadnego aktu notarialnego o przeniesieniu własności tej działki. Faktu wywłaszczenia nie można domniemywać. Prawo do uzyskania odszkodowania jest ściśle związane z kwestią wywłaszczenia. Z powodu braku wywłaszczenia nie jest możliwe ustalenie odszkodowania, ponieważ warunkiem wydania decyzji odszkodowawczej jest uprzednie pozbawienie praw do nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika, aby doszło do odjęcia bądź ograniczenia prawa do działki nr [...], wręcz przeciwnie, zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy, jak również treść pism pełnomocnika W. S. wskazują na to, iż w stosunku do w/w działki nie miało miejsce ani wywłaszczenie ani zawarcie aktu notarialnego.
Wojewoda zgodził się ze stanowiskiem Prezydenta Miasta Gdańska, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, że wobec zaistniałego stanu faktycznego, tj. braku wywłaszczenia bądź przejścia z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego działki nr [...] postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za niniejszą nieruchomość, na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest bezprzedmiotowe.
Skargę na powyższą decyzję złożyli W. S. oraz P. L. działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik W. S..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 grudnia 2012 r. skarga P. L. została odrzucona, a postanowienie w tym przedmiocie uprawomocniło się w dniu 9 lutego 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe w świetle ustalonych przez organy obu instancji okoliczności i znajduje podstawę w przepisie art. 105 § 1 Kpa.
Przytaczając treść przepisów dotyczących wywłaszczenia nieruchomości i związanego z tym odszkodowania, tj. art. 129 ust. 5, art. 128 ust. 1 i 4, art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że przedmiotowa działka nr [...] nie została wydzielona w drodze decyzji administracyjnej lecz w drodze tzw. podziału rolnego, a więc na podstawie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego. Takie wydzielenie geodezyjne przewidziane jest w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) a także w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Z art. 92 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że przepisów tej ustawy dotyczących podziałów nieruchomości nie stosuje się do nieruchomości położnych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha.
Sąd podniósł, że podział nieruchomości rolnych i leśnych, poza przypadkami określonymi w art. 92 ust. 1, dokonywany jest bez przeprowadzania administracyjnoprawnej procedury decyzyjnej z ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi na brak skonkretyzowanej regulacji prawnej dotyczącej podziałów takich nieruchomości, podział ten dokonywany jest na podstawie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez sporządzenie stosownego operatu podziałowego, który po przyjęciu do państwowego zasoby geodezyjnego i kartograficznego stanowi podstawę do wykazania przebiegu nowo określonych działek ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z § 45 i § 46 ust. 1 w związku z § 35 pkt 1 i § 36 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), wydanego z upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Podział ewidencyjny (geodezyjny) nieruchomości polega na innym niż dotychczas ukształtowaniu ewidencyjnym działek gruntu wchodzących w skład nieruchomości. Celem podziału ewidencyjnego (geodezyjnego) jest ewidencyjne wyodrębnienie w ramach jednej nieruchomości większej liczby działek gruntu bez zmiany ich dotychczasowego właściciela. Podział ewidencyjny (geodezyjny) dokonywany jest w drodze decyzji administracyjnej dokonywanej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta albo jako czynność materialno-techniczna w zakresie prawa administracyjnego (sporządzenie operatu podziałowego nieruchomości rolnej lub leśnej (tak Marian Wolanin [w:] J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2011, s. 513-514, 530). Podział nieruchomości rolnych i leśnych nie był objęty także reglamentacją ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Był dokonywany w drodze operatu podziałowego, według woli właściciela. Unormowania ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (art.
1) dotyczyły wyłącznie gruntów zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę (Eugeniusz Mzyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, red. G. Bieniek, LexisNexis 2011, s. 456). Tryb podziału określały wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 158, poz. 813), a wcześniej zarządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej oraz Ministra Rolnictwa z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr 11, poz. 98).
Sąd stwierdził, że z okoliczności niniejszej sprawy wynika w sposób niewątpliwy, że w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] nie zachodzi żadna z sytuacji przewidzianych w art. 129 ust. 5 pkt 1-3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stąd też brak było podstaw do orzekania w sprawie odszkodowania, co z kolei uzasadniało umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie.
Ponadto Sąd wskazał, że organy administracji publicznej nie mogą wydawać decyzji administracyjnych bez podstawy prawnej. Z konstytucyjnej zasady działania organów władzy publicznej "na podstawie i w granicach prawa" (art. 7 Konstytucji RP) i z zasady ogólnej ustanowionej w art. 6 Kpa wynika, że nie można domniemywać stosowania władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna, tylko z okoliczności sprawy lub z samego przepisu art. 104 (ani też z art. 7 SamGminU (ustawy o samorządzie gminnym) lub art. 6 AdmWojU (ustawy o samorządzie województwa) lecz podstawę do jej wydania trzeba wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego. W obecnym stanie prawnym niezbędna staje się ścisła ocena dopuszczalności władczej ingerencji w sferę praw i obowiązków jednostki przez administrację publiczną. (tak B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, wyd. 12, Warszawa 2012, str. 396).
Każde działanie organu władzy publicznej musi odpowiadać kryterium legalności, co jest możliwe do spełnienia tylko przy założeniu, że podstawą ingerencji w sferę praw i obowiązków jednostki jest ustawa. Umieszczenie bezpośrednio w tekście ustawy wszystkich zasadniczych elementów regulacji prawnej musi być stosowane ze szczególnym rygoryzmem, gdy regulacja ta dotyczy władczych form działania administracji publicznej.
W ocenie Sądu, w aktualnie obowiązującym stanie prawnym odszkodowanie za faktyczne ograniczenie prawa własności, na które powołuje się skarżący, może być dochodzone jedynie przed sądem cywilnym. Ocena zasadności cywilnych roszczeń skarżącego z tego tytułu pozostaje jednakże poza zakresem niniejszej sprawy administracyjnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. S. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:
- 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- – art. 134 § 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji rozpatrzenie sprawy tylko w granicach zaskarżenia, a w konsekwencji:
- 2) naruszenie prawa materialnego:
- - art. 98 ust. 1 i 3 oraz art. 96 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie nie ma podstaw do orzekania o odszkodowaniu;
- - art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez uchybienie zasadom pogłębiania zaufania obywateli do organów.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyrku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy zauważyć, iż stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny w toku rozpoznawania sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest jej granicami, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Takich okoliczności w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują i wyznaczają zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarga kasacyjna w swej procesowej podstawie powołuje się na naruszenie zaskarżonym wyrokiem art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 6, 7 i 8 k.p.a. Uzasadnienie naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku art. 134 § 1 p.p.s.a. sprowadza się wyłącznie do tego, że Sąd I instancji rozpatrzył skargę z pominięciem tego przepisu.
Zgodnie z wymienionym przepisem sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Regulacja zawarta w art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd zobligowany jest dokonywać z urzędu pełnej oceny legalności zaskarżonego aktu. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" (art. 134 § 1 p.p.s.a.) oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych. Sprawa oznacza sprawę w znaczeniu materialnym, a nie procesowym (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014r. II GSK 2027/13 LEX nr 1637128).
O naruszeniu przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona lub gdyby - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. może nastąpić w przypadku, gdy sąd I instancji nie zauważy niewskazanego w skardze naruszenia prawa przez organy administracji orzekające w sprawie, albo rozpozna sprawę, wykraczając poza jej granice.
Dla skuteczności zarzutu kasacyjnego opartego na przepisie art. 134 § 1 p.p.s.a., w skardze kasacyjnej należy wykazać, iż Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, albo też że w okolicznościach tej sprawy sąd powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2014r. I FSK1674/13 LEX nr 1590728).
Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej nie pozwala ustalić na czym polegało naruszenie przez Sąd I instancji art. 134 p.p.s.a. Całe uzasadnienie skargi kasacyjnej zmierza wyłącznie do wykazania, że sporne działki zostały przekazane do użytku publicznego (drogi, sieć wodociągowa) i dlatego właścicielowi należy się z tego tytułu stosowne odszkodowanie.
Brak uzasadnienia skargi kasacyjnej dotyczącego zarzutu naruszenia art. 134 p.p.s.a. uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do niego, bowiem związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2015r. I OSK 2096/13 LEX nr 1624284).
Gdy chodzi natomiast o zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 6, 7, 8 K.p.a. autor skargi kasacyjnej zarzuty te uzasadnia nietrafnym przyjęciem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że w sprawie istniały podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego. Skarga kasacyjna zupełnie zapomina o tym (brak zarzutu), że podstawę umorzenia postępowania stanowił art. 105 § 1 k.p.a. Nie zakwestionowanie w skardze kasacyjnej prawidłowości zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. powoduje, że zarzuty naruszenia tylko norm statuujących ogólne zasady postępowania administracyjnego jest niewystarczające dla kasacyjnej kontroli zaskarżonego wyroku.
Przechodząc do oceny materialnych podstaw skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że powodem umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o odszkodowanie za wywłaszczone działki gruntu było ustalenie przez organy administracji publicznej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że w rozpoznawanej sprawie wywłaszczenie nie miało miejsca. To ważne ustalenie nie zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej, poprzez postawienie odpowiednich zarzutów dotyczących oparcia rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym.
Dla Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że wywłaszczenia nie było i okoliczność ta w chwili obecnej jest przesądzona.
W kontekście powyższego powoływanie się na zarzut naruszenia art. 98 ust. 1 i 3 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2010r. Nr. 102, poz. 651 ze zm.), nie może odnieść zamierzonego skutku. Przede wszystkim jednak art. 98 ust. 1 ustawy nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Sąd I instancji nie stosował wymienionego przepisu co oznacza, że nie mógł dokonać jego błędnej wykładni. Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej. W niniejszej sprawie zarzut ten jest chybiony, gdyż materialnoprawną podstawą ocenianych decyzji był art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 105 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.
W myśl art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Jak wynika z nie podważonego stanu faktycznego sprawy decyzje z dnia 8 marca 1995r. i z dnia 9 marca 1995r., które miały dowodzić, że w sprawie doszło do wydzielenia działek na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostały wydane na podstawie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 i art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr. 11, poz. 79 ze zm.). Przepisy te stanowiły o wyłączeniu gruntów z rolniczego wykorzystania. Nadto decyzje w ogóle nie dotyczyły działki, której dotyczyło żądanie wypłaty odszkodowania w rozpoznawanej sprawie.
Podobnie jak w przypadku zarzutu związanego z naruszeniem art. 98 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, także art. 106 ust. 1 tej ustawy nie był stosowany w niniejszej sprawie.
Zgodnie z tym przepisem za działki gruntu, wydzielone pod nowe drogi albo pod poszerzenie dróg istniejących, a także za urządzenia, których właściciele lub użytkownicy wieczyści nie mogli odłączyć od gruntu, oraz za drzewa i krzewy gmina wypłaca, z zastrzeżeniem ust. 1a, odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielami lub użytkownikami wieczystymi a właściwym organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego lub starostą. Dopłatę, o której mowa w art. 105 ust. 2, oraz odszkodowanie, jeżeli nie dojdzie do jego uzgodnienia, ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Odszkodowanie wypłaca właściwy organ.
Decyzje o wyłączeniu z rolniczego użytkowania (podział rolny, brak decyzji o podziale) nie stanowią decyzji tożsamej z decyzjami opisanymi w art. 98 ust. 1, czy art. 106 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak trafnie ustalił to Sąd I instancji żadna z wymienionych decyzji nie pozbawiła stronę prawa własności. Prawo własności nie zostało przeniesione na rzecz Skarbu Państwa, czy jednostki samorządu terytorialnego. Okoliczność ta nie jest z resztą sporna. Z akt sprawy wynika, że dotychczas nie wszczęto postępowania wywłaszczeniowego. Do chwili obecnej sytuacja prawna spornych działek (na których posadowiony jest wodociąg oraz infrastruktura osiedla "Parkowe") nie została uregulowana. Skutkuje to brakiem podstaw do zastosowania w sprawie art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.