Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 14 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2686/12

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 941/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. M. na niewykonanie przez Ministra Obrony Narodowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1226/11.

Wyrok został złożony w następujących okolicznościach sprawy.

W dniu 5 lipca 2010 r. mjr rez. M. M. złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek w sprawie uchylenia i stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie ustalenia (przeliczenia) od 1 lipca 2004 r. podstawy wymiaru emerytury wojskowej poprzez zastąpienie stawek uposażenia przyjętych w decyzji ustalającej prawo do emerytury z dnia 14 marca 1996 r. stawką uposażenia zasadniczego należnego żołnierzowi zawodowemu w dniu 1 lipca 2004 r., zaszeregowanego do grupy 15C, określonej na podstawie przepisów wykonawczych do przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.).

Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a., przekazał powyższy wniosek według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie. M. M. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w wyniku czego Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...].

Wskutek złożonej przez M. M. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1607/10 uchylił postanowienie organu z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Powodem uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia było naruszenie przez organ przepisów postępowania, tj. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., bowiem autorem zarówno pierwszego postanowienia, jak i postanowienia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy był działający z upoważnienia organu Sekretarz Stanu – Czesław Piątas, nie zaś sam piastun funkcji, czyli Minister Obrony Narodowej.

W wykonaniu powyższego wyroku, Minister Obrony Narodowej ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Następnie pismem z dnia 5 maja 2011 r. nr 2177/DSS Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych MON, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał wniosek M. M. z dnia 5 lipca 2010 r. według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego.

W wyniku rozpoznania kolejnej skargi M. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1226/11 stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), gdyż dotyczyło ono postanowienia już usuniętego z obrotu prawnego.

W dniu 20 marca 2012 r. skarżący skierował do Ministra Obrony Narodowej wezwanie do wykonania powyżej opisanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 1226/11.

Pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Ministra Obrony Narodowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1226/11.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając powyższe stanowisko organ podał, iż nie jest właściwy do rozpatrywania spraw z zakresu zaopatrzenia emerytalnego jak również do stwierdzenia nieważności decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych wydawanych przez wojskowe organy emerytalne.

Minister wskazał, iż w związku z wykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2011 r. oraz nowelizacją art. 65 § 1 k.p.a., wniosek skarżącego z dnia 5 lipca 2010 r. o uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora WBE w Olsztynie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. dotyczącej odmowy ponownego ustalenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego otrzymywanego przez zainteresowanego, przekazano już w dniu 5 maja 2011 r. według właściwości Dyrektorowi WBE w Olsztynie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę w zaskarżonym wyroku uznał, że w niniejszej sprawie Minister Obrony Narodowej nie pozostawał w bezczynności po wyroku Sądu z dnia 16 listopada 2011 r. Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność postanowienia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] z uwagi na fakt, iż postanowieniem tym utrzymano w mocy postanowienie tegoż organu z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], które zostało wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem Sądu z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1217/10. Postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2011 r., będące przedmiotem skargi rozpoznanej przez Sąd wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r., rozstrzygało kwestię właściwości organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 5 lipca 2010 r.

W świetle powyższego Sąd wskazał, iż do dnia wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 6, poz. 18), tj. do dnia 11 kwietnia 2011 r. przekazanie sprawy do organu właściwego następowało w drodze postanowienia, na które przysługiwało zażalenie. Na mocy powołanej ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. uległ zmianie stan prawny regulujący formę prawną dokonania czynności przekazania sprawy przez organ, który stwierdził brak swojej właściwości. Zgodnie z obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. przepisem art. 65 § 1 k.p.a. – jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Od tej zatem daty organ, który jest niewłaściwy w sprawie podejmuje czynność materialno-techniczną przekazania, nie wydając aktu w formie prawnej postanowienia.

Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 5 maja 2011 r. Minister Obrony Narodowej przekazał wniosek M. M. z dnia 5 lipca 2010 r. według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie. Uwzględniając zmianę stanu prawnego w powyżej wskazanym zakresie, należy stwierdzić, iż Minister Obrony Narodowej dokonał stosownej czynności materialno-technicznej przekazania sprawy organowi właściwemu i tym samym brak jest podstaw do przyjęcia stanu bezczynności organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r. stwierdzającym nieważność postanowienia organu w tym przedmiocie.

Należy mieć bowiem na uwadze, iż w wyroku tym Sąd nie przesądził o właściwości Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 5 lipca 2010 r., a jedynie stwierdził uchybienia procesowe w toku postępowania odwoławczego w sprawie przekazania powyższego wniosku organowi właściwemu. W świetle powołanego wyroku organ nie był zatem zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia wniosku z dnia 5 lipca 2010 r. w sprawie uchylenia i stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wobec stwierdzenia przez Ministra Obrony Narodowej braku właściwości w tej sprawie i przekazania wniosku skarżącego organowi właściwemu w formie wymaganej przez znowelizowany art. 65 § 1 k.p.a., nie można zasadnie wykazać faktu niewykonywania przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2011 r. Będąca przedmiotem zaskarżenia we wskazanym wyżej postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawa przekazania wniosku skarżącego organowi właściwemu, została bowiem ostatecznie załatwiona przez Ministra Obrony Narodowej pismem z dnia 5 maja 2011 r.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił

Od powyższego wyroku M. M. wniósł skargę kasacyjną, wnosząc o:

1. 1) uchylenie skarżonego wyroku w całości na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.,
2. 2) zobowiązanie, na podstawie art. 149 p.p.s.a., skarżonego organu tzn. Ministra Obrony Narodowej do dokonania czynności w zakresie przedstawionym w treści skargi administracyjnej z dnia 19 kwietnia 2012 r. w punktach 2–3 i piśmie procesowym z dnia 12 lipca 2012 r. zmierzających do wprowadzenia praworządności we wniesionej sprawie oraz zasady dwuinstancyjności w rozpatrywaniu spraw administracyjnych w instytucjach podlegających Ministrowi Obrony Narodowej,
3. 3) wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny zgodnie z przepisami art. 154 § 6 p.p.s.a,
4. 4) orzeczenie, że z tytułu niewykonania przez Ministra Obrony Narodowej wymienionego wyroku sądowego z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt SA/Wa 1226/11 przysługuje skarżącemu prawo, na podstawie art. 154 § 4 p.p.s.a. odszkodowanie z tytułu bezprawnie zaniżanej od 1 lipca 2004 r. przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie podstawy wymiaru emerytury wojskowej przyznanej powodowi decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1996 r.,
5. 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w wysokości 117 zł poniesionych w związku z celowym dochodzeniem przez niego praw zawartych w skardze administracyjnej z dnia 19 kwietnia 2012 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając skarżony wyrok z dnia 19 lipca 2012 r. naruszył przepisy postępowania, które wywierają istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszył prawa materialne przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie wskazanych przepisów wynika z przepisów art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 i art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Sądy administracyjne, według tych przepisów, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz m.in. przez rozstrzyganie sporów kompetencyjnych miedzy organami administracji rządowej. Zgodnie z treścią § 2 art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Natomiast art. 4 tej ustawy określa, że sędziowie sądów administracyjnych w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Wskazana perspektywa prawna ukazuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując wniesiony problem w skardze administracyjnej z dnia 19 kwietnia 2012 r. powinien sprawę rozpatrywać pod kątem kontroli zgodności działalności skarżonego organu administracji rządowej wyższego stopnia z przepisami Konstytucji i wynikającymi z ustaw. Skarżony Sąd tego w swoim postępowaniu nie uczynił. Swoje orzeczenie oparł w sprzeczności z przepisami proceduralnymi i materialnymi wskazywanymi w pismach procesowych i skardze administracyjnej. Orzeczenie to ugruntowało wadliwie prawne stanowisko prezentowane w sprawie przez skarżony organ tzn. Ministra Obrony Narodowej, który funkcjonuje w sprzeczności z przepisami art. 7 Konstytucji RP. Bezpośrednio skarżony organ dokonywał i nadal dokonuje obrazy art. 15 k.p.a. stwierdzającego, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i art. 157 § 1 k.p.a. określającego, że właściwym organem do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia.

Przepisy te wskazują na bezwzględną zasadę rozpatrywania spraw w sferze władzy wykonawczej w sposób dwuinstancyjny. Powód w skardze administracyjnej i pismach procesowych w pełni uzasadnił, że właściwym organem do stwierdzenia nieważności skarżonej czynności prawnej tzn. decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie ustalenia (przeliczenia) od 1 lipca 2004 r. podstawy jego wymiaru emerytury wojskowej; z przyczyn określonych w przepisach art. 156 k.p.a. jest Minister Obrony Narodowej. Słuszny pogląd powoda w tej sprawie potwierdził uchwałą Sąd Najwyższy z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt UZP 3/10. Dwuinstancyjność w sferze organów administracji rządowej dotyczy także spraw z zakresu zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych, co bezpośrednio dotyczy powoda.

Należy mieć na uwadze, że zasada dwuinstancyjności (wyroki NSA z 12 listopada 1992 r. i 20 stycznia 1998 r.) nakłada na organ odwoławczy obowiązek ponownego rozpoznania sprawy i ponownego orzeczenia w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Zatem organ wyższego stopnia powinien wniesioną sprawę rozpoznać od początku, a nie uznać siebie za organ niewłaściwy i przekazać sprawę do tego samego organu pierwszego stopnia, który zgodnie z przepisami art. 157 i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest także organem niewłaściwym. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie nie ma uprawnień organu wyższego stopnia i zgodnie z przepisem art. 32 ust. 2 wojskowej ustawy emerytalnej jest zobowiązany prowadzić postępowanie zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach unieważnienia decyzji jeśli nie zostało wniesione od niej odwołanie do sądu. Taka sytuacja prawna istnieje w sprawie wniesionej skargą administracyjną.

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie zgodnie z przepisem art. 32 ust. 1 wojskowej ustawy emerytalnej może ingerować w ostateczne decyzje tylko w sytuacji, kiedy zaistnieją nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, a mające wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość.

Praworządny i niezawisły skład Sędziów orzekających w dniu 19 lipca 2012 r. dostrzegając po pierwsze, rozbieżności kompetencyjne między skarżonym organem a organem pierwszego stopnia oraz stosownymi przepisami powinien wystąpić do właściwego organu sądowniczego o stosowne rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego, po drugie powinien dostrzegać bezprawną ingerencję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie w prawomocną decyzję z dnia [...] marca 1996 r. o przyznaniu powodowi emerytury wojskowej na podstawie przepisów z 1996 r. i dążyć poprzez procedury kontrolne do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji organu rządowego po 1 stycznia 1999 r. w sprawie cenowej waloryzacji świadczenia oraz ukształtowania jej wysokości na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r. Treść skarżonego wyroku wskazuje, że Sędziowie w przedstawianej sprawie nie wypełnili obowiązków kontrolnych nałożonych na sądy administracyjne przez ustawodawcę, ani nie zademonstrowali postawy szanującej niezawisłość i bezpośrednią podległość Konstytucji oraz ustawom.

W skarżonej sprawie sąd powinien uwzględnić także zasadę określoną przez Trybunał Konstytucyjny, że nie można stosować nowo ustalonych norm do sytuacji zaistniałych przed wejściem ich w życie (P 43/07 z 10 grudnia 2007 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaakceptował obrazę tej zasady dokonaną przez Ministra Obrony Narodowej poprzez wadliwe dokonanie tylko czynności materialno-technicznej w postaci przesłania sprawy do organu I instancji pismem z dnia 5 maja 2011 r. Skarżony organ nie wywiązał się także z wykonania ustawowej zasady dwuinstancyjnego rozpatrywania sprawy, czego skarżony sąd nie poddał procedurze kontroli, co świadczy o utracie przez niego ustawowej i konstytucyjnej niezawisłości. Zgodnie z przepisami art. 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych, art. 5 i art. 3 § 2 punkt 4 p.p.s.a. czynność materialno-techniczna skarżonego organu powinna być poddana kontroli w perspektywie zgodności z przepisami postępowania w sprawach administracyjnych.

Tego nie uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, czym dokonał obrazy przepisów postępowania poprzez błędną wykładnię przepisu art. 65 § 1 k.p.a. Sąd ten, ani skarżony organ nie rozpoznali także sprawy w zakresie przepisów materialnych w sprawach określonych w punktach 2–3 skargi administracyjnej i piśmie procesowym z 12 lipca 2012 r. dotyczących unieważnienia bezprawnych czynności prawnych takich, jak:

1. a) czynności Ministra Obrony Narodowej określonych w piśmie nr 2177/DSS z 5 maja 2011 r. dotyczących przekazania do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie celem rozpatrzenia mojego wniosku z dnia 5 lipca 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] odmawiającej ponownego ustalenia od dnia 1 lipca 2004 r. podstawy wymiaru emerytury wojskowej z mojego wezwania z dnia 18 marca 2010 r.
2. b) decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia od dnia 1 lipca 2004 r. podstawy wymiaru emerytury wojskowej z mojego wezwania z dnia 18 marca 2010 r.
3. c) decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie odmowy ponownego ustalenia od dnia 1 lipca 2004 r. podstawy wymiaru emerytury wojskowej z mojego wezwania z dnia 18 marca 2010 r.
4. d) decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia podstawy wymiaru emerytury wojskowej od 1 lipca 2004 r.

Sąd unikając poddania kontroli w perspektywie zgodności z prawem wyżej wymienionych czynności skarżonego organu dokonał obrazy art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. Skarżony Sąd nie rozstrzygnął sprawy w przedstawionym zakresie oraz pogorszył sprawę skarżącego, ponieważ niekorzystny dla niego wyrok z dnia 19 lipca 2012 r. utwierdził skarżony organ w jego wadliwym działaniu związanym z obrazą art. 15 i art. 157 k.p.a. Podstawowym zadaniem sądownictwa administracyjnego jest ochrona praw i wolności obywateli, a dopiero w następnej kolejności ochrona obiektywnego porządku prawnego. W tej perspektywie nie ma podstaw do stwierdzenia, że skarżony organ wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt SA/Wa 1226/11 ograniczając swoją czynność prawną do materialno-technicznej, związanej z przekazaniem sprawy do organu pierwszej instancji. Wniesiona skarga z dnia 19 kwietnia 2012 r. za sprawą wadliwego wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. znajduje się w pozaprawnej procedurze, w sprzeczności z ustawową zasadą dwuinstancyjności i poza kontrolą sądów administracyjnych nad organami rządowymi oraz pod wpływem totalitaryzmu organów rządowych pierwszego i wyższego stopnia, które bezkarnie nadużywają prawa i rodzą szkody w mieniu powoda.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna, jako sformalizowany środek zaskarżenia, objęty przymusem adwokacko-radcowskim, powinna w myśl art. 176 p.p.s.a. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto m.in. zawierać wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie jest przy tym wystarczające powołanie się na przepisy art. 174 p.p.s.a., który to artykuł dzieli się na punkty, nie zaś na paragrafy, które wymienia autor skargi kasacyjnej.

Wskazując podstawy z art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać sformułowane zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź zarzuty naruszenia przepisów postępowania z wykazaniem, iż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Prawidłowe sformułowanie zarzutów umożliwia dokonanie Sądowi odwoławczemu kontroli instancyjnej, ponieważ z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. jest on związany granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej zawarto liczne wnioski w pkt 1–5 jednakże nie wskazano zarzutów, kierowanych pod adresem Sądu pierwszej instancji. Nieprawidłowym jest odsyłanie w skardze kasacyjnej do zarzutów zawartych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdyż dotyczą one tylko działania bądź zaniechania organów administracji, a ponadto związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi uniemożliwia uzupełnienie skargi bądź ustalenie jakie zarzuty strona zamierzała skierować wprost do orzeczenia Sądu pierwszej instancji.

Mimo wskazanych mankamentów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał ją uznając, że jej uzasadnienie, stanowiące integralną część środka zaskarżenia wymienienia naruszone przepisy postępowania, chociaż nie uznał zarzutów naruszenia tych przepisów za usprawiedliwione.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że WSA naruszył przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Przepisy te określają zakres regulacji wyznaczając sądom administracyjnym działalność kontrolną administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepisów tych nie naruszył Sąd pierwszej instancji skoro kontrolę taką przeprowadził, a uznając, że organ naczelny nie naruszył prawa skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wydanie wyroku sprzecznego z oczekiwaniem skarżącego nie oznacza naruszenia prawa, które ma charakter obiektywny, więc niezależny od oceny i odczucia zainteresowanego.

Podobne zastrzeżenie budzi przypisanie Sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisu art. 184 Konstytucji RP, którego konkretyzacją jest wymieniony wyżej przepis art. 1 ustawy ustrojowej.

Jako zupełnie pozbawione podstaw należy uznać przywołanie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisu art. 4 ustawy ustrojowej z dnia 25 lipca 2002 r., który z kolei stanowi konkretyzację zasady z art. 178 ust. 1 Konstytucji, a traktuje o niezawisłości sędziowskiej i podleganiu sędziów Konstytucji i ustawom. Skarżący nie wykazał na czym polegało sprzeniewierzenie się powyższym zasadom oraz jaki wpływ na wynik sprawy miało.

Z wywodów uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż skarżący oczekiwał, że w wyniku wykonania wyroku WSA z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1226/11 sprawę w postępowaniu nadzorczym rozpozna Minister Obrony Narodowej, jako organ właściwy na podstawie art. 157 k.p.a.

Stanowisko skarżącego jest błędne a zarzut naruszenia przepisu art. 157 k.p.a. i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) należało uznać za chybiony.

Ten ostatni przepis stanowi, że decyzje ostateczne wojskowych organów emerytalnych, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Powoływanie się przez skarżącego na uchwałę Sądu Najwyższego sygn. akt II UZP 3/10 z dnia 7 kwietnia 2010 r., wyłączającą w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego po 1 stycznia 1999 r. drogę sądową przed sądem powszechnym, nie może być uznane za wystarczający argument w sprawie o niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2011 r. Należy bowiem przywołać późniejszą uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I UZP 3/10, w której Sąd ten przyjął, że od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Uchwale tej Sąd Najwyższy nadał moc zasady prawnej (OSNP z 2011 r. nr 17–18, poz. 233). Dodać należy, iż przepis art. 83a ust. 2 ustawy systemowej jest identyczny z art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.

Przytoczona uchwała tym samym przesądziła o wyłączeniu postępowania odwoławczego w rozumieniu k.p.a. w sprawach o świadczenia emerytalne poddając je w całości orzecznictwu sądów pracy i ubezpieczeń społecznych. Odesłanie do przepisów k.p.a. w art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. oznacza jedynie możliwość stosowania przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. przy unieważnieniu decyzji dyrektora WBE, natomiast do wydania decyzji w tym trybie właściwy jest – co wynika wprost z przepisu – ten organ, który wydał poprzednią decyzję.

W sprawach, o których stanowi przepis art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, nie ma zatem zastosowania przepis art. 157 § 1 k.p.a., przewidujący właściwość organu wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez dyrektora WBE.

Ten kierunek orzecznictwa przyjął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 1 lutego 2010 r. sygn. akt I OW 7/10 i wyroku z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 694/11, publ. https: cbois.nsa.gov.pl, i podziela go Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę.

W tej sprawie wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora WBE w Olsztynie z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie przeliczenia podstawy wymiaru emerytury wojskowej został prawidłowo przekazany przez Ministerstwo Obrony Narodowej na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. pismem z dnia 5 maja 2011 r. organowi właściwemu, a więc jeszcze przed wydaniem zaskarżonego wyroku.

Należy nadto zauważyć, iż Minister Obrony Narodowej już w dniu 30 lipca 2010 r. postanowieniem (wydanym pod rządami przepisu art. 65 § 1 sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r.) przekazał wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. według właściwości Dyrektorowi WBE w Olsztynie.

W tej sytuacji zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzi w tej sprawie przypadek niewykonania wyroku, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. i brak jest podstawy do zobowiązania Ministra Obrony Narodowej do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego, skoro organ ten nie jest właściwy w sprawie, a od początku wnioskowi nadał właściwy bieg. Oddalenie skargi nie naruszyło więc przepisu art. 154 p.p.s.a.

Z powyższych względów uznając, że skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, orzekając o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 204 pkt 1 powołanej ustawy.