Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1084/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w oddalił skargę J. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że decyzją z dnia [...]lutego 2012 r. Prezydent m. st. Warszawy odmówił ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków tarasu jako pomieszczenia przynależnego do lokalu nr [...] w budynku położonym przy ul. B.
15. Prezydent m. st. Warszawy odmawiając dokonania wnioskowanych zmian podniósł, że dane ewidencyjne dotyczące przedmiotowego lokalu zgodne są z dokumentami źródłowymi, czyli z zapisami w akcie notarialnym oraz księdze wieczystej. Podniósł przy tym, że stosownie do § 47 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków zmiany danych dotyczących powierzchni i związanego z nią udziału w gruncie mogą być dokonane jedynie na podstawie dokumentów określonych w § 12 ust. 1 tego rozporządzenia. Ponadto taras nie stanowi pomieszczenia przynależnego w świetle przepisów prawa.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania J. K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podkreślił, iż zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz dokonywanie w niej zmian reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U, z 2010 r. Nr 193 poz. 1[...]7 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454). Stosowanie i interpretacja tych zasad wyjaśniane było w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreślano, że w świetle obowiązujących przepisów prawa ewidencja gruntów i budynków nie tworzy, a jedynie odzwierciedla stany prawne i faktyczne gruntów, budynków i lokali ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające.
Tym samym organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie posiada uprawnień do samoistnego kreowania poprzez tę ewidencję nowych stanów prawnych. Stąd też nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich do gruntu, budynku czy lokalu lub ich części poprzez żądanie dokonania wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Podkreślono, że dane ewidencyjne lokalu nr [...] w budynku przy ul. B. 15 zgodne są z wpisami w księdze wieczystej lokalowej [...], stanowiącej, zgodnie z treścią § 12 ust. 1 pkt 1, w związku z pkt 3 ww. rozporządzenia, podstawę wpisów praw do lokalu. Rodzaj, położenie i powierzchnię lokalu oraz pomieszczeń do niego przynależnych, a ponadto wielkość udziałów przypadających właścicielowi lokalu w nieruchomości wspólnej, stosownie do przepisów ustawy o własności lokali, określa umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu dokonana w formie aktu notarialnego. W przypadku omawianego lokalu nr [...] był to wyrok sądu w przedmiocie zobowiązania do złożenia oświadczenia woli i kolejno akt notarialny umowy sprzedaży z dnia 24 lutego 2011r., w których to dokumentach określone zostały dane dotyczące lokalu oraz wielkość udziału w nieruchomości wspólnej związanego z własnością lokalu.
Dokumenty te stanowiły podstawę wpisów w księdze wieczystej. Dane te, a w szczególności dotyczące liczby i rodzaju pomieszczeń przynależnych, nie mogą podlegać weryfikacji w drodze wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków na podstawie załączonej przez zainteresowanego inwentaryzacji lokalu. Żądając wykazania tarasu jako pomieszczenia przynależnego do ww. lokalu mieszkalnego wnioskodawca domaga się tym samym, aby organ ewidencyjny przyznał właścicielowi tego lokalu wyłączne prawo do tarasu, co nie należy do jego właściwości, podobnie jak rozstrzyganie kwestii czy taras może być uznany jako pomieszczenie przynależne w rozumieniu art. 2 ustawy o własności lokali.
Powołany w odwołaniu § 70 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowiący, że danymi ewidencyjnymi dotyczącymi lokalu są liczba, rodzaj i powierzchnia pomieszczeń do niego przynależnych, stanowi podstawę do ujawnienia tych danych, ale wyłącznie na podstawie dokumentów przewidzianych prawem. Organ wojewódzki wskazał też, że dołączenie do wniosku inwentaryzacji lokalu wykazującej jego powierzchnię użytkową różną o ponad 16 m od powierzchni określonej w księdze wieczystej oraz akcie notarialnym z dnia 24 lutego 2011r. jest całkowicie niezrozumiałe.
W skardze na powyższą decyzję J. K. wniósł o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartografice wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Sąd stwierdził, że Prezydent m. st. Warszawy odmawiając dokonania wnioskowanych zmian zasadnie podkreślił, że dane ewidencyjne dotyczące przedmiotowego lokalu zgodne są z dokumentami źródłowymi, czyli z zapisami w akcie notarialnym oraz księdze wieczystej. Słusznie też organ wskazał, że stosownie do § 47 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków zmiany danych dotyczących powierzchni i związanego z nią udziału w gruncie mogą być dokonane jedynie na podstawie dokumentów określonych w § 12 ust. 1 tego rozporządzenia.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - dalej w skrócie: p.g.k. (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Z treści powołanych unormowań wynika, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno - deklaratoryjny. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Nie może zatem rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu, budynku czy też lokalu mieszkalnego ani nadawać prawa do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich.
Dokonanie zmian w ewidencji gruntów możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Prawo własności - stosownie do § 12 ust. 1 pkt 1 – 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy zgłaszanych do ewidencji gruntów stosownie do unormowań wynikających z ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Istniejący zapis w ewidencji gruntów, może być zmieniony tylko na podstawie dokumentów urzędowych, o jakich mowa w cytowanym wyżej przepisie rozporządzenia. Rodzaj, położenie i powierzchnię lokalu oraz pomieszczeń do niego przynależnych, a ponadto wielkość udziałów przypadających właścicielowi lokalu w nieruchomości wspólnej, stosownie do przepisów ustawy o własności lokali, określa umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu dokonana w formie aktu notarialnego.
W przypadku omawianego lokalu nr [...] był to wyrok sądu w przedmiocie zobowiązania do złożenia oświadczenia woli i kolejno akt notarialny umowy sprzedaży z dnia 24 lutego 2011 r., w których to dokumentach określone zostały dane dotyczące lokalu oraz wielkość udziału w nieruchomości wspólnej związanego z własnością lokalu. Dokumenty te stanowiły podstawę wpisów w księdze wieczystej. Dane te, w tym dotyczące liczby i rodzaju pomieszczeń przynależnych, nie mogą podlegać weryfikacji w drodze wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków na podstawie załączonej przez zainteresowanego inwentaryzacji lokalu. Żądając wykazania tarasu jako pomieszczenia przynależnego do ww. lokalu mieszkalnego wnioskodawca domaga się tym samym, aby organ ewidencyjny przyznał właścicielowi tego lokalu wyłączne prawo do tarasu, co nie należy do jego właściwości, podobnie jak rozstrzyganie kwestii czy taras może być uznany jako pomieszczenie przynależne w rozumieniu art. 2 ustawy o własności lokali.
Sąd stwierdził, że inwentaryzacja lokalu, na którym to dokumencie skarżący opiera wniosek o zmianę w ewidencji gruntów nie może stanowić - jak słusznie też uznały organy - podstawy do uwzględnienia wniosku. Skarżący, aby doprowadzić do pozytywnego załatwienia wniosku, winien przedłożyć organowi administracji dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych i wskazujące na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan prawny lokalu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. K..
Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.:
- 1) § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Rozporządzenie) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wszelkie dane, w tym dane dotyczące liczby izb wchodzących w skład lokalu oraz liczby i rodzaju pomieszczeń przynależnych (takich jak taras), mogą być uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków jedynie na podstawie dokumentów wymienionych w § 12 ust. 1 Rozporządzenia, podczas gdy przepis ten stanowi, iż to jedynie prawo do lokalu powinno być udowodnione takimi dokumentami, a nie dane opisowe go dotyczące,
- 2) § 71 w zw. z § 70 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie przejawiające się w przyjęciu, iż gdy z aktu notarialnego (orzeczenia sądowego) nie wynika, iż w skład lokalu wchodzi taras, ujawnienie tarasu w ewidencji może nastąpić jedynie na podstawie dokumentów wskazanych w § 12 ust. 1 Rozporządzenia, podczas gdy z § 71 w zw. z § 70 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia wynika, że dane dotyczące liczby i rodzaju pomieszczeń przynależnych do lokalu, które nie zostały zawarte w akcie notarialnym (orzeczeniu sądowym), ujawnia się w ewidencji na wniosek właściciela lokalu na podstawie doręczonej przez niego dokumentacji opracowanej przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi,
- 3) art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w nieprzyjęciu, iż taras służący wyłącznie do zaspokajania potrzeb mieszkalnych właściciela lokalu mieszkalnego położonego przy ul. B. 15 m. [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta o nr KW [...], stanowi pomieszczenie przynależne do tego lokalu.
Z ostrożności procesowej, w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż powyższe zarzuty są bezzasadne, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu na podstawie art. 174 ust. 1 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj.: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 k.p.a., przejawiające się w szczególności w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uchylił decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, mimo że organ ten nie wyjaśnił stanu faktycznego w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności (i) nie ustalił czy koncepcja architektoniczna budynku przy ul. B. 15 w Warszawie wskazuje na to, że taras przy lokalu [...] został przeznaczony do wyłącznego korzystania przez właścicieli tego lokalu, a także (ii) nie wezwał skarżącego do przedłożenia prawidłowej dokumentacji ewidencyjnej lokalu (o ile ta okazałaby się niewłaściwa).
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia w związku z czym podlegała oddaleniu.
Ponieważ skarga kasacyjna opiera się na obu podstawach to w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można dokonywać procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego.
Odnosząc się więc do zarzutu naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, iż nie jest on zasadny. W niniejszej sprawie prawidłowo zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności niezbędne do wydania przez organ decyzji dotyczącej czy można ujawnić przedmiotowy taras jako pomieszczenie przynależne do lokalu czy też nie. Stan faktyczny sprawy nie budził bowiem wątpliwości. Ponadto skarżący nie wskazał jakie wyjaśnienia miałby prowadzić organ, żeby podjąć decyzję zgodna z wolą wnioskodawcy.
Przechodząc zaś do zarzutów naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, iż są one całkowicie chybione.
Podkreślić należy, że w sądownictwie administracyjnym powszechnie przyjęte jest stanowisko, iż ewidencja gruntów i budynków ma odzwierciedlać stan prawny, a w zakresie wynikającym z przepisów także stan faktyczny, a nie tworzyć tego stanu prawnego lub faktycznego. Dokumenty bowiem stanowiące podstawę wprowadzonych do ewidencji informacji, takie jak np. decyzje, orzeczenia sądów, czy akty notarialne, powstają poza postępowaniem ewidencyjnym, w którym tylko rejestrowane są zmiany z nich wynikające. Zatem organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie posiada uprawnień do samoistnego kreowania nowych stanów prawnych. Dlatego też poprzez żądanie dokonania wpisów w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić swoich praw właścicielskich do lokalu czy jego części.
W takiej sytuacji stwierdzić należy, że organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznały, że dane ewidencyjne lokalu nr [...] w budynku przy ul. B. 15 zgodne są z wpisami w księdze wieczystej lokalowej, która stosownie do treści § 12 ust. 1 pkt 1, w związku z pkt 3 Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454) stanowi, podstawę wpisów praw do lokalu. Z żadnego z dokumentów stanowiących podstawę wpisów w księdze wieczystej nie wynika aby do przedmiotowego lokalu przynależał taras.
Nadto należy stwierdzić, iż przepisu § 71 w zw. z § 70 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia nie można odczytywać jako przepisu który umożliwia jakiekolwiek zmiany stosunków prawnych. Przepisy te mogą uszczegółowiać te zmiany jedynie od strony faktycznej, a nie od strony prawnej. Zatem ujawnienie, że do przedmiotowego lokalu jest przynależny taras, na podstawie inwentaryzacji lokalu, tak jak domaga się tego skarżący, stanowiłoby wchodzenie w określony stan prawny. Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem Sądu, że dane zawarte w tych dokumentach dotyczące liczby oraz rodzaju pomieszczeń przynależnych nie mogą podlegać weryfikacji w drodze wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków na podstawie inwentaryzacji lokalu.
Również należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, iż do kompetencji organu nie należy przyznawanie wyłącznego prawa do tarasu, podobnie jak rozstrzyganie kwestii czy taras może być uznany jako pomieszczenie przynależne w rozumieniu art. 2 ustawy o własności lokali.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.