Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 22 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Po 797/05 odrzucił skargę "T." spółki z o.o. z siedzibą w [...] na czynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że pismem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powiadomiło pełnomocnika "T." Spółka z o.o. z siedzibą w [...], że "pozostawia bez rozpoznania wszelkie pisma skierowane przez Kancelarię, związane ze sprawą [...] z uwagi, że postępowanie niniejsze toczyło się z wniosku F. Sp. z o.o. (...)". Powołując się na treść tego pisma Spółka "T." wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na pozostawienie bez rozpoznania jej wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym orzeczeniem Kolegium w sprawie [...] domagając się uchylenia zaskarżonej czynności względnie stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności i – w każdej z tych sytuacji – zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania wniosku skarżącej z 28 lutego 2005 r. o wznowienie postępowania i wydanie postanowienia albo decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Takie sformułowanie skargi (żądanie uchylenia czynności albo stwierdzenie jej bezskuteczności) wywołało wątpliwości co do przedmiotowego zakresu skargi. Rozwiało je pisemne wyjaśnienie pełnomocnika Spółki "T." z dnia 9 sierpnia 2005 r. precyzujące, że przedmiotem zaskarżenia jest "czynność organu administracyjnego w postaci pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z 16 listopada 2004 r., pismem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...]" W uzasadnieniu skargi wskazano, że pismo to doręczono skarżącej Spółce w dniu 7 kwietnia 2005 r. a na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącej dostarczył dowód nadania niniejszej skargi w dniu 14 czerwca 2005 r. Zdaniem Sądu skarga podlega odrzuceniu. Zasadność odmowy wznowienia postępowania administracyjnego nie została ponownie rozpatrzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu administracyjnym, a nadto gdyby nawet pismo SKO z [...] rozstrzygało w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.) – to skarga na to rozstrzygnięcie powinna być złożona w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Od powyższego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę kasacyjną wniosła "T." Spółka z o.o. w [...] reprezentowana przez radcę prawnego P. S., zaskarżając postanowienie to w całości i wnosząc o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż skarga w tej sprawie podlegała odrzuceniu,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezasadne przyjęcie, iż niezłożenie odpisu wniosku skarżącej z 13 kwietnia 2005 r. wzywającego SKO do usunięcia naruszenia prawa stanowi brak formalny oraz, iż jego niezłożenie w toku postępowania winno skutkować odrzuceniem skargi,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezasadne przyjęcie, iż skarżąca nie wezwała organu administracyjnego, którego czynność zaskarżyła, do usunięcia naruszenia prawa, w sytuacji gdy skarżąca wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do usunięcia naruszenia prawa 15 kwietnia 2005 r.,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezasadne przyjęcie, iż skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia skargi w tej sprawie gdy skarżąca złożyła skargę w tej sprawie w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, a organ administracji nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że 16 listopada 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] umorzyło postępowanie w przedmiocie aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w [...] obręb Kobylepole. Skarżąca, będąca od 20 kwietnia 2004 r. użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości dowiedziała się o orzeczeniu Kolegium z 16 listopada 2004 r., o którym wyżej mowa, w dniu 22 lutego 2005 r. od poprzedniego użytkownika wieczystego i w dniu 4 marca 2005 r. złożyła do SKO wniosek o wznowienie postępowania zakończonego omawianym orzeczeniem. Pismem z 19 marca 2005 r. Kolegium poinformowało pełnomocnika skarżącej o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania. W dniu 15 kwietnia 2005 r. w trybie art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wezwała SKO do usunięcia naruszenia prawa i rozpoznania wniosku skarżącej o wznowienie postępowania. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi ze strony organu, w związku z czym w dniu 14 czerwca 2005 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na pozostawienie bez rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem SKO z 16 listopada 2004 r.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd odrzucił skargę skarżącej co według niej jest niezasadne. Według skarżącej uznać należy, że zasadność odmowy wznowienia postępowania została po wezwaniu organu pismem z 15 kwietnia 2005 r. do usunięcia naruszeń prawa ponownie rozpatrzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu administracyjnym. Również skarga do Sądu z uwagi na nieudzielenie przez organ odpowiedzi na pismo skarżącej z 15 kwietnia 2005 r. została przez nią złożona z zachowaniem prawem przewidzianego terminu (w terminie 60 dni od wniesienia wezwania do usunięcia przez organ naruszenia prawa).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Spółkę "T." skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 grudnia 2005 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiot sprawy niniejszej związany jest z aktualizacją opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu położonego w [...] przy ul. [...] obręb [...].
Tryb zmiany opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu związany jest z uznaniem, że użytkowanie wieczyste ma charakter uprawnienia typowo cywilnoprawnego uregulowanego umową. Na potrzeby umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste ustawodawca wprowadził instytucję wypowiedzenia zmieniającego co podkreśla umowny charakter kształtowania wzajemnych praw i obowiązków stron umowy. Wypowiedzenie dotychczasowej opłaty w istocie jest wypowiedzeniem zmieniającym umowę o oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste (w części dotyczącej opłaty rocznej związanej z korzystaniem z tego prawa). Odmowa przyjęcia zaproponowanej w wypowiedzeniu, o którym mowa oferty nowej wysokości opłaty rocznej połączona ze złożeniem wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty nie jest uzasadniona bądź jest uzasadniona w innej wysokości uruchamia postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym. Wprawdzie z woli ustawodawcy (art. 79 ust. 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) do postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym stosuje się odpowiednio niektóre przepisy k.p.a. ale nie jest to postępowanie administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego a rozstrzygana w nim sprawa nie jest sprawą administracyjną. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa sporu co do podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny. Jakkolwiek to organ administracyjny jakim jest Kolegium ma rozstrzygnąć spór między użytkownikiem wieczystym a właściwym organem administracji publicznej reprezentującym właściciela gruntu w sprawie aktualizacji przedmiotowej opłaty, ale użytkownik wieczysty niezadowolony z orzeczenia Kolegium może wnieść w stosownym terminie sprzeciw od tego orzeczenia tylko do sądu powszechnego. Jak więc widać ustawa o gospodarce nieruchomościami nie poddała kontroli sądów administracyjnych orzeczeń wydawanych przez samorządowe kolegia odwoławcze w postępowaniu dotyczącym aktualizacji wzmiankowanej opłaty. W wyniku sprzeciwu wniesionego od orzeczenia Kolegium sprawę aktualizacji opłaty przejmuje do rozpoznania sąd powszechny. Także bezczynność organu w tego rodzaju sprawach nie będzie podlegała skardze do sądu administracyjnego. Tak więc ani orzeczenie, ani jakiekolwiek inne czynności podejmowane przez samorządowe kolegium odwoławcze w tego rodzaju postępowaniu nie mogą podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Orzeczenie zapadłe w postępowaniu dotyczącym aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu nie jest decyzją administracyjną wydaną przez organ władczo rozstrzygający sprawę. Czynności podejmowane przez samorządowe kolegium odwoławcze w ramach postępowania aktualizacyjnego – bądź ich brak – nie dotyczą sprawy administracyjnej, więc pozostawienie w tym przypadku przez Kolegium w [...] bez rozpoznania wniosku użytkownika wieczystego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem tegoż organu z 16 listopada 2004 r. nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej. Podnieść też należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 września 2005 r. sygn. akt I OSK 819/05 oddającym skargę kasacyjną Spółki "T." od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 maja 2005 r. o odrzuceniu skargi Spółki na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 16 listopada 2004 r. umarzające postępowanie w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste (to samo orzeczenie, którego dotyczył wniosek Spółki "T." o wznowienie postępowania pozostawiony przez Kolegium bez rozpoznania) jednoznacznie stwierdził, że "mając na uwadze art. 80 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stwierdzić należy, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania spraw toczących się w trybie art. 78 i 79 tej ustawy".
Oznacza to, że skarga sądowoadministracyjna wniesiona przez Spółkę "T." w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była niedopuszczalna.
Z tego też względu należy przyjąć, że zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Dlatego na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną należało oddalić.