Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 529/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku [...] wniósł m. in. o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 24 listopada 2014 r. nr [...] wskazując, że wykonanie ww. decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że z uwagi na to, iż kwota zwrotu bonifikaty jest bardzo wysoko i wynosi 59.070,28 zł, to konsekwencje egzekucji tej kwoty mogą być bardzo trudne do odwrócenia, a późniejszy jej zwrot może nie przywrócić stanu poprzedniego. Egzekucja tej kwoty może pozbawić skarżącego płynności finansowej i uniemożliwić mu pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą stanowiącej źródło dochodu skarżącego i jego rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż po oddaleniu skargi, strona wnosząca skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007r., sygn. akt I GPS 1/07, publik. ONSAiWSA 2007 r. nr 4 poz. 77).
W pierwszej kolejności podkreślić wypada, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, iż postanowienie sądu w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. może dotyczyć aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Dotyczy to zarówno rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu zwyczajnym, jak również w postępowaniu nadzwyczajnym. Oznacza to, że sąd jest uprawniony także do wstrzymania wykonania decyzji [...] z dnia 24 listopada 2014 r. nr [...] (por. postanowienia NSA z dnia 10 kwietnia 2013r., sygn. akt II FSK 523/13 oraz z dnia 8 marca 2013r., sygn. akt II OSK 457/13 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", zgodnie z którym, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na stronie spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżący kasacyjnie nie wykazał, że zaskarżona decyzja w razie jej wykonania spowodowałaby skutki o jakich mowa w powołanym wyżej art. 61 § 3 P.p.s.a.
Wskazać należy, iż jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168).
Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego.
Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a., a nie w oparciu o subiektywnie sformułowane przez stronę przesłanki, które nie znajdują oparcia w przepisach ustawy. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczającym stopniu zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący wskazał bowiem, że w przypadku wykonania decyzji nakładającej obowiązek zwrotu bonifikaty istnieje potencjalna możliwość spowodowania znacznego uszczerbku jego w majątku. Przede wszystkim podkreślić należy, że nałożony na stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu.
Innymi słowy wstrzymanie wykonania aktu zobowiązującego do zapłaty określonego świadczenia pieniężnego może być uzasadnione takim uszczupleniem majątku zobowiązanego, które spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można bowiem rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, zwłaszcza gdy wysokość należności pieniężnej jest znaczna w stosunku do możliwości finansowych strony zobowiązanej do jej uiszczenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności wskazane we wniosku dotyczące grożącej szkody nie mogą skutkować jego uwzględnieniem, gdyż wnioskodawca – poza gołosłownym ich wyartykułowaniem – w żaden sposób ich nie wykazał, ani nie uzasadnił. Skarżący nie podał okoliczności, które mogłyby uzasadniać powstanie znacznej szkody, w rozumieniu uszczerbku w majątku, będącego skutkiem wykonania przedmiotowej decyzji. Nie są przy tym dostateczne argumenty dotyczące wszczęcia egzekucji grożącej skarżącemu. Przede wszystkim bowiem nie określił on konkretnie stopnia ewentualnej szkody, którą mógłby niewątpliwie zobrazować choćby przez pryzmat swoich dochodów w kontekście zobowiązania, wynikającego ze skarżonej decyzji. Nie ulega przecież wątpliwości, że szkoda, na jaką powołują się skarżący, związana z koniecznością zwrotu przez niego udzielonej bonifikaty (a więc szkoda majątkowa) będzie mogła być wynagrodzona (usunięta) przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, a zatem będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Dodać również trzeba, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą, dlatego też w pierwszej kolejności powinien przedstawić dokumenty wskazujące na jego aktualną sytuację majątkową (np. dokumenty księgowe - bilans zysków i strat, zeznania podatkowe za ostatni kwartał, rachunki bankowe etc.) i ewentualny wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na tę sytuację.
Bez tego rodzaju dokumentacji Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł rzetelnie ocenić, czy w kontekście aktualnej sytuacji finansowej strony wykonanie zaskarżonej decyzji organu - nawet przy uwzględnieniu wysokości poniesienia tego rodzaju zobowiązania - może doprowadzić do wyrządzenia jej szkody, która byłaby znaczna lub może spowodować skutki, które byłyby nieodwracalne.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.