Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1091/06 oddalił skargę P. B. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wydalenia ze Służby Celnej.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Naczelnik Urzędu Celnego [...] "[...]" w W., działając na podstawie art. 62 ust. 1, art. 63 ust. 1 pkt 7, art. 64 ust. 1 i 5, art. 67 ust. 6, art. 69 oraz art. 71 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641) w zw. z § 11 oraz § 20 i 21 ust. 1 i 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 156, poz. 1520) w dniu [...] wydał orzeczenie dyscyplinarne nr [...], którym obwinionego P. B. uznał winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. że w dniu [...] lutego 2006 r. pełniąc służbę na stanowisku kierownika zmiany Referatu [...] Urzędu Celnego [...] "[...]" w W., spożywał alkohol w miejscu pełnienia służby oraz wykonywał powierzone mu obowiązki po spożyciu alkoholu i za ten czyn wymierzył ww. karę dyscyplinarną wydalenia ze Służby Celnej.
Dyrektor Izby Celnej w W. po rozpatrzeniu odwołania P. B., działając na podstawie art. 437 § 1 K.p.k. w zw. z art. 79 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej w dniu [...] wydał orzeczenie dyscyplinarne, którym orzekł o zmianie orzeczenia organu pierwszej instancji w zakresie czynu zarzucanego obwinionemu i uznał, że P. B. w dniu [...] lutego 2006 r. wykonywał obowiązki służbowe po spożyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, przez co naruszył obowiązki służbowe określone w art. 32 ust. 1, 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej i wymierzył mu karę określoną w art. 63 ust. 1 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej, tj. karę wydalenia ze Służby Celnej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego stwierdził, że zarzut spożywania alkoholu w miejscu pełnienia służby nie został udowodniony i nie może stanowić przesłanki wpływającej na treść rozstrzygnięcia. Jednakże nie ulega wątpliwości, iż obwiniony podejmował czynności zawodowe w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka i naruszył obowiązki wynikające ze złożonego ślubowania oraz przepisów ustawy o Służbie Celnej. Przeprowadzone badania potwierdziły, iż obowiązki służbowe wykonywał znajdując się w stanie nietrzeźwości. Pomimo zmniejszenia liczby zarzutów przypisanych P. B. organ odwoławczy ponownie wymierzył mu karę wydalenia ze Służby Celnej.
Od orzeczenia dyscyplinarnego organu odwoławczego P. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Dyrektor Izby Celnej W. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusz celny jest obowiązany w szczególności: 1) dochować obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania, 2) rzetelnie i bezstronnie, sprawnie i terminowo wykonywać powierzone zadania, 5) godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią.
Zdaniem Sądu niewątpliwie pełnienie przez skarżącego służby w stanie nietrzeźwym stanowiło naruszenie obowiązków wynikających z przytoczonego powyżej przepisu. Artykuł 62 ustawy o Służbie Celnej stanowi, że funkcjonariusze celni ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie obowiązków służbowych. Okoliczność naruszenia przez skarżącego obowiązków służbowych przez pełnienie służby w stanie nietrzeźwości została w postępowaniu dyscyplinarnym obu instancji wykazana w sposób niebudzący wątpliwości. Sąd, oceniając postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, nie stwierdził naruszenia prawa.
W rozpatrywanej sprawie stwierdzono, iż rodzaj i waga wykonywanych przez funkcjonariusza celnego czynności powoduje, że nawet jednorazowy przypadek pełnienia służby w stanie nietrzeźwym uzasadnia zastosowanie kary w postaci wydalenia ze Służby Celnej i taka kara została wymierzona skarżącemu. Sąd podkreślił ponadto, iż wybór rodzaju kary stanowi suwerenną decyzję organu.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzono, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż zostały zbudowane na błędnym założeniu, iż postępowanie dyscyplinarne prowadzone jest na podstawie Kodeksu postępowania karnego. Tymczasem, przepisy tego kodeksu mogą być stosowane odpowiednio wyłącznie wtedy, gdy brak jest stosownej regulacji przewidzianej w ustawie o Służbie Celnej. Również za nietrafny uznano zarzut dotyczący stosowania przez organ przepisów prawa pracy, gdyż przepisy te nie miały w sprawie zastosowania.
Wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonym orzeczeniu oraz w orzeczeniu organu pierwszej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. B., zaskarżając go w całości i opierając ją na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu skarżonego wyroku interpretacji niżej wymienionych przepisów, mających zastosowanie w sprawie przed organami administracji:
- art. 2 § 1 pkt 1, art. 4, art. 7, art. 364, art. 418, art. 437, art. 457 § 2, art. 424 Kodeksu postępowania karnego,
- art. 52 Kodeksu pracy,
- art. 32 pkt 1, 2 i 5, art. 62 i art. 79 ustawy z dnia 21 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 156 poz. 1641 ze zm.),
- § 11 ust. 1 pkt 3, § 13 ust. 1 i 3, § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 22 poz. 2196).
Zdaniem skarżącego, wobec braku wykładni ww. przepisów prawa, uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchyla się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dokonanie przez WSA wykładni przepisów mających zastosowanie przed organami administracji w niniejszej sprawie mogło doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia sądowego, naruszenie przez Sąd przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie skarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
W zaskarżonym wyroku Sąd, odnosząc się jednym zdaniem do zarzutów strony, stwierdził, iż zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, gdyż "zostały zbudowane na błędnym założeniu skarżącego, iż postępowanie dyscyplinarne jest prowadzone na podstawie przepisów prawa karnego, tymczasem przepisy tego kodeksu mają zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy brak jest stosownej regulacji przewidzianej w ustawie o Służbie Celnej". Takie uzasadnienie, w ocenie strony, narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.
Analiza zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych powinna zawierać wykładnię przepisów mających zastosowanie w sprawie, a mianowicie:
- art. 364 i 418 K.p.k. w zw. z art. 79 ustawy o Służbie Celnej, tj. czy postępowanie dyscyplinarne powinno się toczyć jawnie jak twierdzi strona, czy – jak twierdzi organ – takie stosowanie przepisów byłoby nieracjonalne, a dodatkowo czy orzeczenie dyscyplinarne organu II instancji należy ogłaszać;
- § 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r., tj. czy bezsporne w sprawie naruszenie terminu doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego ma istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym w ocenie strony wyklucza możliwość przeprowadzenia postępowania przyspieszonego;
- art. 62 ustawy o Służbie Celniej i art. 52 K.p., tj. czy naruszenie obowiązków pracowniczych jest tożsame z naruszeniem obowiązków służbowych i czy takiej analogii dokonały organy celne w niniejszej sprawie;
- § 11 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1, 2, i 5 ustawy o Służbie Celnej, tj. powinno wskazywać, który przepis ustawy o Służbie Celnej naruszony jest poprzez pełnienie służby pod wpływem alkoholu i w jaki sposób;
- art. 7 K.p.k. czy niezawiniony brak udziału obwinionego w przesłuchaniach świadków jest naruszeniem mającym istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 2 §1 pkt 1 K.p.k., art. 7 K.p.k., w zw. z art. 32 pkt 1, 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej, czy wydając orzeczenie dyscyplinarne można pominąć badanie winy;
- art. 4 K.p.k. w zw. z § 21 ust. 2 powołanego rozporządzenia, tj. czy wada orzeczenia polegająca na braku badania okoliczności mających wpływ na wymiar orzeczonej kary podlega badaniu sądów administracyjnych;
- art. 437, 457 § 2, 424 K.p.k. w zw. z art. 79 ustawy o Służbie Celnej czy wydając rozstrzygnięcie reformacyjne organ powinien był je uzasadnić zgodnie z regułami określonymi w K.p.k.
Dopiero wskazanie, które z wyżej wymienionych norm mają zastosowanie w sprawie oraz wskazanie przez Sąd jak należy je stosować, tj. dokonanie interpretacji norm prawa mających zastosowanie w sprawie, umożliwi merytoryczne odniesienie się do wyroku. W zaistniałej sytuacji, wyrok WSA, zawierając powierzchowne uzasadnienie, uchyla się spod kontroli NSA, wobec czego narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Wobec tego, że w sprawie niniejszej nie stwierdzono nieważności postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 artykułu 183 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do § 1 tego artykułu, obowiązany był rozpoznać sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Skargę tę oparto na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 powołanej ustawy, to jest naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości pogląd, że zarzuty podniesione w ramach tej podstawy dotyczyć mogą wyłącznie przepisów postępowania sądowego. Przedmiotem oceny sądu drugiej instancji jest bowiem zaskarżone orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego i postępowanie, które doprowadziło do wydania tego orzeczenia. Prawidłowe przytoczenie podstawy kasacyjnej polega na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które zdaniem strony naruszył sąd, wskazanie na czym to polegało, a w przypadku takim jak w rozpoznawanej sprawie, gdy zarzucane jest naruszenie przepisów postępowania wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawa skargi kasacyjnej odpowiada w rozpoznawanej sprawie powyższym wymogom formalnym, lecz podniesiony zarzut nie mógł być uznany za uzasadniony.
We wniesionej skardze kasacyjnej zarzut ograniczony został do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu skarżonego wyroku interpretacji wymienionych w skardze przepisów mających zastosowanie w sprawie przed organami administracji, wobec czego uzasadnienie zaskarżonego wyroku, zdaniem autora tej skargi, uchyla się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wprawdzie uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest istotnie lakoniczne, jednakże nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że Sąd ten naruszył powołany przepis w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, to zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, a także podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymogom tym uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada, a twierdzenie, że wady tego uzasadnienia powodują, że uchyla się ono spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego należało uznać za zbyt daleko idące. Ponadto, jeżeli zdaniem skarżącego kwestionowane uzasadnienie zawierało wady tego rodzaju, że naruszenie przepisu art. 141 § 4 mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to zarzut ten, by mógł być skuteczny, winien być powiązany z innymi zarzutami dotyczącymi uchybień Sądu I instancji zaistniałymi na etapie rozpoznawania skargi, które doprowadziły do nieuzasadnionego – zdaniem strony – oddalenia skargi.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.