Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 109/08 oddalił skargę B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Prezydent Szczecina decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], na podstawie art. 98a ust. 1, art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 uchwały Rady Miasta Szczecina Nr XLVII/906/05 z dnia 12 grudnia 2005 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Wojew. Zachodniopomorskiego z 2006 r. Nr 1, poz. 8), ustalił dla B. K. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z podziałem działki nr [...] położonej w Szczecinie przy ul. [...] i ul. [...].
Po rozpatrzeniu odwołania B. K. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skargę wniesioną przez B. K. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wyrokiem z dnia 13 września 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 577/06. Na skutek skargi kasacyjnej B. K. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 1917/06 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.
W czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego Prezydent Szczecina, po decyzji kasatoryjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2006 r., rozpoznał ponownie sprawę opłaty adiacenckiej i decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], na podstawie art. 98a ust. 1, art. 148 ust. 1, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 1 ust. 1 uchwały Rady Miasta Szczecina nr XLVII/906/05 z dnia 12 grudnia 2005 r., ustalił dla B. K. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł.
Po rozpatrzeniu odwołania B. K. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzję Kolegium B. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Sz 580/07).
Równocześnie w dniu [...] maja 2007 r. B. K. wniósł o wznowienie, na podstawie art. 145a kpa, postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007r. sygn. akt SK 19/06. Kolegium postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] wznowiło postępowanie administracyjne zakończone powołaną wyżej decyzją ostateczną i w wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], na podstawie art. 145a i art. 151 § 1 kpa, orzekło o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2007r. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że materialną podstawą wydania kwestionowanych decyzji był (czy też mógł być) art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co do którego wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt SK 19/06 i wskazał, iż z treści powołanego wyroku wyraźnie wynika, że Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do dnia 21 września 2004 r. Natomiast decyzją zakwestionowaną przez stronę Kolegium utrzymało w mocy decyzję wydaną na podstawie art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W ocenie organu, brak jest podstaw do przenoszenia powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego na inne przepisy nieprzywołane w jego treści. Jakkolwiek oba przepisy (tj. art. 98a i art. 98 ust. 4 w/w ustawy) dotyczą tej samej instytucji prawnej, to niewątpliwa pozostaje odrębność obu regulacji. Przepis art. 98a wprowadzony ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., Nr 141, poz. 1492) nie przewiduje uiszczania opłat, jeżeli podział nieruchomości nie jest przeprowadzany na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego. Obowiązek uiszczenia opłaty nie powstaje także, jeżeli podział dokonywany jest niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Nowe regulacje ustawowe powierzyły uprawnienie do ustalania opłaty w razie podziału nieruchomości innemu organowi, tj. wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta.
Jednocześnie ustawodawca ustanowił samodzielny trzyletni termin na ustalenie tej opłaty, bez odsyłania do przepisów o opłatach adiacenckich z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do badania, czy art. 98a w/w ustawy został prawidłowo zastosowany w sprawie.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. K. żądał uchylenia (zmiany) rozstrzygnięcia Kolegium i orzeczenia, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 145a § 1 kpa, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt SK 19/06, o uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2007 r. a także utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Szczecina z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji. Zakwestionowanej decyzji z dnia [...] sierpnia 2007r. wnioskujący zarzucił naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż w w składzie Kolegium, który wydał tę decyzję wystąpiło dwoje (spośród trzech) członków składu, który wydał decyzję będącą przedmiotem wznowionego postępowania, a także naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa w związku z art. 6, 7, 8, 11 i 77 § 4 k.p.a. wskutek przyjęcia niekonstytucyjnego założenia, że materialnoprawną podstawą decyzji w przedmiocie wymiaru opłaty adiacenckiej związanej ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym jej podziałem mogą być jedynie przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji w przedmiocie wymiaru takiej opłaty, a nie przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, jak to wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. SK 19/06.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Powyższa reguła ma odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy przez naczelny organ administracji publicznej lub samorządowe kolegium odwoławcze. Nie ma ona natomiast zastosowania w sytuacji wznowienia postępowania, gdyż postępowanie prowadzące do wydania decyzji w zwykłym postępowaniu oraz postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej taką decyzją, to dwie różne sprawy administracyjne. Każda z nich wszczynana jest odrębnym wnioskiem i każda kończy się rozstrzygnięciem, które może być kwestionowane w trybie odwoławczym.
Tym samym nie może być mowy o naruszeniu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. z przyczyn wskazanych przez B. K. Odnosząc się do zarzutów dotyczących istoty wznowionego postępowania organ podtrzymał stanowisko, że skoro w sprawie rozstrzygniętej zakwestionowaną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. został zastosowany art. 98a, a nie art. 98 ust 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. nie może stanowić podstawy uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Organ wskazał także, iż dopiero ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, z mocą obowiązującą od dnia 22 października 2007 r., dokonano kolejnej zmiany zasad ustalania opłaty adiacenckiej dodając w art. 98a ust 1a stanowiący, że do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne. Przepisy obowiązujące przed tą nowelizacją nie dawały podstaw do zastosowania tej zasady przy ustalaniu opłaty adiacenckiej.
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007 r. B. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając rażące naruszenie:
- - art. 151 § 1 pkt 1 i pkt 2, oraz art. 145a § 1 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia - w ramach wznowionego postępowania - decyzji ostatecznej Kolegium z dnia [...] marca 2007 r. i nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007r. SK 19/06, którego potwierdzenie znalazło wyraz w dodanym z dniem 22 października 2007 r. art. 98a ust. 1a ustawy ustawy o gospodarce nieruchomościami,
- - art. 98 ust. 4 i art. 145 ust. 2 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu 6 kwietnia 2004 r., tj. w dniu wydania przez Prezydenta Szczecina decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...], w wyniku dokonania wadliwej wykładni tego przepisu, poprzez nieuwzględnienie, że przepis ten nie może być stosowany bez obowiązywania w dniu podziału nieruchomości uchwały rady gminy ustalającej stawkę procentową opłaty adiacenckiej,
- - art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu tekstu jednolitego zamieszczonego w Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. oraz uchwały Nr XVI/315/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 16 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej w związku z wadliwym ich zastosowaniem,
- - art. 6, 8, 107 § 1 k.p.a., w związku z art. 7, art. 84, art. 87, art. 88 ust. 1 i 2, art. 94 i art. 217 Konstytucji RP w wyniku podtrzymania tezy, iż przy wydawaniu decyzji administracyjnej w przedmiocie ciężaru publicznego (daniny publicznej) mogą mieć zastosowanie przepisy, które obowiązywały w innym dniu, niż dzień wystąpienia zdarzenia, z którego zaistnieniem wiązane może być powstanie potencjalnego obowiązku uiszczenia tego rodzaju daniny.
W obszernym wywodzie uzasadnienia skargi strona przedstawiła argumenty dotychczas podnoszone we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] września 2007 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W dniu 9 kwietnia 2008 r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe pełnomocnika skarżącego zawierające wniosek o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 9 kwietnia 2008 r. oraz o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi B. K. zarejestrowanej w WSA w Szczecinie pod sygnaturą akt II SA/Sz 83/08. Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o odroczenie rozprawy oraz oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 109/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2007 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Przesłanką zaś umożliwiającą skorzystanie z trybu wznowienia postępowania na mocy art. 145a §1 k.p.a. i zweryfikowania orzeczenia jest to, by treść tego orzeczenia była - w całości lub części - determinowana przepisem prawnym, zdyskwalifikowanym później przez Trybunał Konstytucyjny. Wskazany we wniosku B. K. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. SK 19/06 dotyczy art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do dnia 21 września 2004 r., który - jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji przez to, że narusza zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Intencją skarżącego było zaś uchylenie, w wyniku wznowienia postępowania na mocy art. 145a § 1 k.p.a., decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2007 r., której podstawą prawnomaterialną był art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc przepis, który nie był poddany kontroli pod względem zgodności z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. SK 19/06.
W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie trafnie zatem odmówiło uchylenia, w wyniku wznowionego postępowania, własnej decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Organ będąc zobowiązany do ścisłego stosowania nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest wznowienie postępowania, nie mógł opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. orzec na mocy art. 145a § 1 k.p.a. o uchyleniu decyzji ostatecznej wydanej nie na podstawie zakwestionowanego przez Trybunał przepisu ustawy.
Za nieuzasadnione Sąd I instancji uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika organu. Jak podkreślił Sąd, postępowanie prowadzone w trybie wznowienia jest odrębną sprawą administracyjną opartą na przesłankach całkowicie odmiennych od postępowania przeprowadzonego w trybie zwykłym, zaś skuteczność wniosku o wznowienie postępowania nie jest w żaden sposób związana z oceną legalności istniejącej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej w sprawie, lecz przede wszystkim z badaniem zaistnienia ściśle określonych w kodeksie postępowania administracyjnego podstaw wznowienia. Rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania nie można zatem porównać do trybu ponownego rozpoznania sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., czy też klasycznej formy postępowania odwoławczego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie ustanawiają (jak w procedurze sądowoadministracyjnej - art. 18 § 3 P.p.s.a. lub cywilnej - art. 48 § 3 k.p.c.) obligatoryjnego wyłączenia pracownika od udziału w sprawie o wznowienie postępowania, jeżeli uczestniczył on przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, którego dotyczy postępowanie wznowieniowe.
Postępowanie wznowieniowe nie jest sprawą "w innej instancji" w stosunku do tej, której dotyczy wniosek o wznowienie. Ponadto w podejmowaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], wydanej w wyniku złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, nie brali udział członkowie Kolegium, którzy wydawali decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...].
W skardze kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. K., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2008r. oraz postanowienia oddalające wnioski zawarte w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego z dnia 7 kwietnia 2008 r. o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 9 kwietnia 2008 r. lub o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania prowadzonego pod sygn. akt II SA/Sz 580/07 w związku z zawieszeniem postępowania w tej ostatniej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia innej ("pierwotnej") sprawy prowadzonej pod sygn. akt II SA/Sz 83/08.
Jak podał autor skargi kasacyjnej, skargę kasacyjną opiera na obu podstawach wymienionych w art. 174 P.p.s.a., a w przypadku skarżonych postanowień na art. 191 P.p.s.a., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
- 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z niewłaściwym zastosowaniem przez organy administracji przepisów prawa materialnego mających uzasadniać uchylenie w ramach wznowienia postępowania decyzji objętych podaniem o wznowienie postępowania, wskutek ustalenia, że w danym wypadku mogły mieć zastosowanie jedynie przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji w przedmiocie opłaty adiacenckiej, a nie przepisy obowiązujące w dniu wystąpienia zdarzenia mogącego przemawiać za wydaniem takiej decyzji (tu: w dniu, kiedy ostateczną stała się decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości) wskazane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., SK 19/06 jako niezgodne z określonymi normami Konstytucji,
- 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art 145 a § 1 k.p.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. SK 19/06 poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do zastosowania w danej sprawie w znaczeniu formalnym pierwszego z tych przepisów prawa w powiązaniu z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który dotyczył tych samych przepisów prawa materialnego funkcjonujących w dniu wystąpienia zdarzenia mogącego przemawiać za wydaniem decyzji w przedmiocie opłaty adiacenckiej (tu: w dniu stania się ostateczną decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości), jakie Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z normami Konstytucji,
- 3) art. 153 P.p.s.a. w związku ze zignorowaniem stanowiska zawartego w wydanym na tle tego samego stanu faktycznego wyroku NSA w Warszawie z dnia 4 stycznia 2008r. sygn. akt I OSK 1917/06 oraz w wydanym w jego następstwie nieprawomocnym (w dniu 9 kwietnia 2008 r.) wyroku WSA w Szczecinie z dnia 12 marca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 83/07, które powinny być znane z urzędu Sądowi I instancji, w stopniu rzutującym na wynik sprawy,
- 4) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z brakiem przedstawienia w uzasadnieniu skarżonego wyroku przekonywujących danych mogących przemawiać za oddaleniem skargi, a które byłyby zgodne ze stanowiskami zawartymi w wyroku NSA w Warszawie z dnia 4 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1917/06 oraz w wydanym w jego następstwie nieprawomocnym (w dniu 9 kwietnia 2008 r.) wyroku WSA w Szczecinie z dnia 12 marca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 83/07, które w warstwie uzasadnień w sposób jednoznaczny nawiązywały do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. SK 19/06, w stopniu rzutującym na wynik sprawy,
- 5) art. 111 § 2 P.p.s.a. w związku z brakiem łącznego rozpoznania tej skargi ze skargą zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Sz 580/07, a także wobec braku rozpoznania (lub wobec negatywnego rozpoznania) wyraźnego wniosku w tej kwestii zawartego w samej skardze, w stopniu rzutującym na wynik sprawy.
Kwestionowanym postanowieniom WSA w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2008 r. o oddaleniu wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 9 kwietnia 2008 r. lub o zawieszenie postępowania zarzucono naruszenie:
- 1) art. 99 i art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w wyniku niewłaściwego zastosowania w sytuacji, gdy decyzje będące przedmiotem wznowionego postępowania zostały odrębnie zaskarżone do WSA w Szczecinie, a rozpoznanie skargi zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Sz 580/07 na te decyzje zostało zawieszone przez ten Sąd do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA w Szczecinie z dnia 12 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 83/07 i - jako takie - mogły zostać uchylone także z innych przyczyn niż przemawiające za wznowieniem postępowania w stopniu rzutującym na wynik sprawy,,
- 2) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 166 tej ustawy wobec braku przedstawienia w uzasadnieniu skarżonego wyroku przekonujących danych mogących przemawiać za wydaniem obu kwestionowanych postanowień, w stopniu rzutującym na wynik sprawy.
Wobec powyższego wniesiono o:
- 1) uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2008 r. II SA/Sz 109/08 i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania,
- 2) uchylenie w całości postanowienia (lub postanowień) WSA w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2008 r. oddalających wnioski o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 9 kwietnia 2008 r. lub o zawieszenie tej sprawy do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Sądem pod sygn. akt II SA/Sz 580/07
- 3) rozpoznanie skargi kasacyjnej także pod nieobecność skarżącego na rozprawie,
- 4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2009 r. pełnomocnik stwierdził, że wprawdzie przestał istnieć pierwotny przedmiot sporu, bowiem decyzje, których uchylenia skarżący żądał we wniosku o wznowienie postępowania, zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 października 2008, sygn. akt II SA /Sz 481/08 w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2008r. sygn. akt I OSK 1917/06, to jednak wnosi o udzielenie przez Sąd odpowiedzi, czy w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt 19/06 można było skutecznie domagać się w ramach wznowienia postępowania, uchylenia zakwestionowanych przez stronę decyzji o naliczeniu opłaty adiacenckiej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego przedstawił szczegółowo swoje stanowisko w kwestii zasadności zgłoszonego wniosku o odroczenie rozprawy lub o zawieszenie postępowania sądowego wskazując na związek tego postępowania z postępowaniem sądowym w sprawie ze skargi zarejestrowanej w WSA w Szczecinie pod sygn. akt II SA/Sz 580/07 oraz podkreślając, że stanowisko Sądu I instancji w tej kwestii jest dla pełnomocnika niezrozumiałe tym bardziej, że w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 580/07, w której termin rozprawy był wyznaczony na dzień 6 marca 2008 r. doszło do zawieszenia postępowania właśnie ze względu na brak wyroku tego Sądu, jaki mógł zapaść w dniu 12 marca 2008r. w sprawie o nowej sygnaturze akt II SA/Sz 83/08 w następstwie ww. wyroku NSA w Warszawie z dnia 4 stycznia 2008 r. W tym kontekście - jak wskazał pełnomocnik skarżącego - uzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 111 § 2 P.p.s.a. w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego wyroku.
W kwestii merytorycznej pełnomocnik opisał przebieg postępowania w sprawie oraz przytoczył treść wnoszonych przez stronę pism podkreślając, że brak uchwały rady gminy ustalającej wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej jej podziałem w dniu, kiedy decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości stała się ostateczna, uniemożliwia ustalenie tego rodzaju opłaty. Zwrócił uwagę, że (tak jak uczyniono to w uwzględnionej skardze kasacyjnej w wyroku z dnia 4 stycznia 2008 r., a także w nieprawomocnym wyroku WSA w Szczecinie z dnia 12 marca 2008 r. II SA/Sz 83/07), przy wydawaniu decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej jej podziałem powinny być stosowane przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu stania się ostateczną decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, a więc nie tylko przepisy obowiązującej w takim dniu uchwały rady miasta/gminy zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, ale i odpowiednie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, które w tym właśnie dniu obowiązywały (a nie przepisy formalnie obowiązujące w dniu wydania decyzji w przedmiocie opłaty adiacenckiej).
W konsekwencji, zdaniem autora skargi kasacyjnej, wskazany w podaniu o wznowienie postępowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego mógł uzasadniać żądanie uchylenia w ramach wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną SKO w Szczecinie z dnia [...] marca 2007 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ podniesione w niej zarzuty okazały się nieskuteczne.
Przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku była sprawa o charakterze formalnym (procesowym), a mianowicie kwestia dopuszczalności uchylenia decyzji administracyjnej w wyniku wznowienia postępowania w trybie przewidzianym w art. 145a k.p.a. w sytuacji, gdy orzeczona przez Trybunał Konstytucyjny niezgodność z Konstytucją RP dotyczyła innego przepisu ustawy, niż przepis będący materialnoprawną podstawą decyzji. W okolicznościach przedmiotowej sprawy ocena prawna przyjęta w zaskarżonym wyroku dotyczyła możliwości weryfikacji ostatecznej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, wydanej na podstawie art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z orzeczeniem przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 98 ust. 4 tej ustawy z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę B. K. uznał, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny niezgodność art. 98 ust. 4 z Konstytucją nie może być kwalifikowana jako wadliwość dająca podstawę do uchylenia, w trybie art. 145a § 1 k.p.a., decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej na podstawie art. 98a o gospodarce nieruchomościami.
Wniesioną od tego wyroku skargę kasacyjną oparto wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Choć autor skargi kasacyjnej wskazał na oparcie jej na obu podstawach kasacyjnych, w istocie podniesiono tylko zarzuty odnoszące się do przepisów procedury sądowoadministracyjnej: art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i lit. b, art. 153, art. 141 § 4, art. 99 oraz art. 125 § 1 pkt. 1 P.p.s.a. W takiej sytuacji warunkiem skuteczności zgłoszonych zarzutów jest wykazanie prawdopodobieństwa istotnego wpływu zarzucanych naruszeń na wynik sprawy.
W świetle bowiem art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego może być podstawą zarzutu mieszczącego się w podstawie kasacyjnej określonej tym przepisem, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, powołując się na podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący musi nie tylko powołać przepisy, którym - jego zdaniem - uchybił sąd pierwszej instancji oraz uzasadnić ich naruszenie, ale także wykazać, że mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wyczerpuje tego wymogu stwierdzenie autora skargi kasacyjnej, że objęte zarzutami przepisy postępowania naruszono "w stopniu rzutującym na wynik sprawy".
Ponadto wymogom ustawy (art. 176 P.p.s.a.) nie odpowiada uzasadnienie skargi kasacyjnej; nie zawiera bowiem argumentacji dotyczącej podniesionych w niej zarzutów. Poza szczegółowym opisem podejmowanych działań i przytoczeniem treści środków odwoławczych zgłaszanych w dotychczasowym postępowaniu w sprawie autor skargi kasacyjnej ogranicza jej uzasadnienie do podtrzymania poglądu o zasadności żądania uchylenia decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej w ramach wznowionego postępowania administracyjnego.
Niedopełnienie wymogów konstytuujących skargę kasacyjną nie pozwala na rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, że nie jest władny precyzować, ani tym bardziej uzupełniać jej zarzutów. Podkreślić należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem odwoławczym, a w związku z tym jej skuteczność uzależniona jest od prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych. Z tego właśnie powodu ustawodawca w art. 175 P.p.s.a. czynność sporządzenia skargi kasacyjnej poddał przymusowi adwokacko-radcowskiemu.
Wobec tego, że podstawa kasacyjna została w niniejszej sprawie skonstruowana niezgodnie z wymogami ustawy, podniesione w niej zarzuty oraz wnioski, w tym także wniosek zawarty w piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2009r., nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Z tej przyczyny skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Na marginesie powyższej oceny należy zauważyć, że wynik sprawy, do jakiego zmierzał skarżący, został już osiągnięty. W toczącym się równolegle przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie postępowaniu ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] (której uchylenia skarżący żądał we wznowionym postępowaniu) - jak Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadomo również z urzędu - wydano wyrok z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 481/08, uwzględniający skargę poprzez uchylenie decyzji administracyjnych obu instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, w rezultacie przyjęcia - stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt SK 19/06 - że ustalenie opłaty może nastąpić tylko wówczas, jeżeli w dniu, w którym decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna, obowiązywała uchwała rady gminy określająca stawkę tej opłaty. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 9 stycznia 2009 r.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.