Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 211/15, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), oddalił skargę G. J. i R. J. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wnieśli G. J. i R. J., reprezentowani przez adwokata, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wprawdzie zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 – dalej "u.g.n."), własność spornej nieruchomości należącej w 2/4 do skarżących przeszła już na rzecz Gminy Tychy z dniem wydania ostatecznej decyzji Wojewody Śląskiego, jednak jej wykonanie, polegające na ostatecznym pozbawieniu skarżących władztwa nad nieruchomością i dokonaniu odpowiednich wpisów w księdze wieczystej będzie się wiązało z niebezpieczeństwem powstania trudnych do odwrócenia skutków. Podniesiono, że po dokonaniu wpisu w księdze wieczystej i rozpoczęciu przez Gminę realizacji inwestycji celu publicznego na spornym terenie, tj. budowy/rozbudowy cmentarza komunalnego, może okazać się, że nawet w sytuacji korzystnego dla skarżących rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie niemożliwe, bądź znacznie utrudnione będzie przywrócenie im prawa własności do części nieruchomości, wobec usytuowania na niej urządzeń związanych z działalnością komercyjną, usługami pogrzebowymi czy handlem detalicznym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania dopuszczalne jest również w postępowaniu kasacyjnym.
Rozpatrując zawarty w skardze kasacyjnej wniosek dotyczący wstrzymania zaskarżonych decyzji należy przypomnieć, że zgodnie art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 112, art. 113 ust. 1, art. 121 ust. 1, art. 123 ust. 1 w związku z art. 6 pkt 9 oraz art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1 i art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w związku ze skargą złożoną przez G. J. i R. J., Wojewoda Śląski postanowieniem z dnia 3 marca 2015 r. wstrzymał z urzędu wykonanie ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2015 r. "do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach".
Łączna analiza przepisów art. 61 p.p.s.a. i 9 u.g.n. prowadzi do wniosku, że art. 61 § 6 p.p.s.a., który w dacie orzekania przez Sąd I instancji (w dniu 6 lipca 2015r.) stanowił, iż wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, nie znajdował w sprawie zastosowania wobec wydania przez organ postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 9 u.g.n. Powołany przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosił się bowiem do sytuacji przewidzianych w art. 61 § 2 p.p.s.a., kiedy organ "może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego" zaskarżony akt lub czynność, oraz w art. 61 § 3 p.p.s.a., kiedy to sąd administracyjny "może na wniosek skarżącego" wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności.
Z kolei, art. 9 u.g.n. przewiduje obligatoryjne wstrzymanie z urzędu wykonania decyzji przez organ w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tym samym ustawodawca poprzez art. 9 u.g.n. wyraża szczególną wolę zapewnienia ochrony tymczasowej na czas trwania postępowania przed sądem administracyjnym, nie ograniczając tej ochrony tylko do postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym i zobowiązując organ do jej udzielenia niezależnie od złożenia przez skarżącego stosownego wniosku i sposobu jego uzasadnienia.
W związku z tym, znajdująca się w postanowieniu z dnia 3 marca 2015 r. adnotacja o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji "do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach" nie może oznaczać, że na etapie postępowania kasacyjnego (które toczy się w ramach "postępowania przed sądem administracyjnym"), decyzja mogłaby zostać wykonana. Należy podkreślić, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji wydane na podstawie art. 9 u.g.n. będzie skuteczne do czasu wydania przez sąd administracyjny prawomocnego orzeczenia (takie stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny wyraził już wcześniej w postanowieniach z dnia 4 lutego 2014 r., I OSK 186/14 i z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2963/14).
Dodatkowo zauważyć należy, że po zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od dnia 15 sierpnia 2015 r., art. 61 § 6 p.p.s.a. obowiązuje w brzmieniu: "Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę;
- 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę". Taka redakcja przepisu usuwa całkowicie pojawiające się wcześniej wątpliwości w omawianym zakresie.
Z przedstawionych względów wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawarty w skardze kasacyjnej podlega oddaleniu. Nie jest bowiem możliwe wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 13 stycznia 2015 r., ponieważ jej wykonanie zostało już skutecznie wstrzymane postanowieniem Wojewody Śląskiego z dnia 3 marca 2015 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 w związku z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.