Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2134/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S., P. K. i W. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 roku nr [...].
Wyrok zapadł w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] Wojewoda Dolnośląski, działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) oraz art. 41 ustawy z dnia 30 lipca 1997 r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej "Poczta Polska" (Dz. U. Nr 106, poz. 675), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w obrębie R., a oznaczonego jako działka nr 296 o powierzchni 300 m2 oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
Pismem z dnia 16 lipca 2007 r., uzupełnionym w dniu 24 listopada 2007 r., M. S., działając w imieniu własnym oraz córek P. K. i W. K., wystąpiła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji uwłaszczeniowej z dnia 20 stycznia 2000 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] stycznia 2000 r.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek wniosku M. S., decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że S. S. aktem nadania nr [...] z dnia [...] lutego 1948 r., wydanym na podstawie dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 279), otrzymała - stanowiące własność Skarbu Państwa - gospodarstwo rolne w gromadzie R., gmina S. obejmujące: grunty o powierzchni ok. 6,00 ha, budynki w postaci spalonego domu (z prawem zamieszkiwania pod nr 86 w okresie do lat 5) oraz budynki gospodarcze, a także inwentarz żywy i martwy. Orzeczeniem zaś nr [...] Starostwa Powiatowego Wrocławskiego z dnia [...] marca 1949r. o określeniu granic i ustaleniu ceny gospodarstwa zostały określone granice gospodarstwa nadanego S. S., w skład którego weszły działki nr: 145, 127, 6, 40, 59, 66, 56, uwidocznione na planie w wyniku pomiarów dokonanych na gruncie przez mierniczego D. Następnie, na wniosek Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 15 kwietnia 1949 r. Sąd Grodzki we Wrocławiu założył dla w/w gospodarstwa księgę wieczystą KW Nr [...], wpisując w dziale I tej księgi ww. działki, a w dziale II - jako właściciela – S. S. Ponadto organ ustalił również, że z rejestru gruntów, założonego w 1963 r. wynikało, że S. S. była właścicielką gospodarstwa rolnego stanowiącego działki nr: 31, 32, 113, 142, 144, 145, 295, 297, 298 i 744, które to gospodarstwo umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego zawartą w dniu 20 lipca 1979 r. przed Naczelnikiem Gminy w S. przekazała na rzecz syna – S. S. i jego żony – K. S. Działki o w/w numerach zostały ujawnione w księdze wieczystej KW Nr [...], pierwotnie założonej dla gospodarstwa nadanego w trybie wspomnianego wyżej dekretu z 1946 r. Następnie aktem notarialnym - umową darowizny z dnia 14 grudnia 1994 r. Rep. [...] K. i S. S. darowali z posiadanego gospodarstwa na rzecz swoich wnuczek tj. na rzecz W. K. i P. K. działkę nr 295 po 1/2 części.
Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że w skład gospodarstwa nadanego S. S. (mimo nieodnalezienia planu tego gospodarstwa), a następnie przekazanego w 1979 r. na rzecz jej następców prawnych, nie wchodziła działka nr 296, ujęta w decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] stycznia 2000 r. Ponadto ustalono, że nieruchomość położona w R. (gmina S.) nr 86 składająca się z gruntu o obszarze ok. 300 m2 i budynku 5-pokojowego o kubaturze 392 m3 decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia [...] listopada 1950 r. została przekazana w zarząd i użytkowanie ówczesnej Dyrekcji Okręgu [...] we Wrocławiu. Nieruchomość ta, przy założeniu rejestru gruntów w 1963 r., otrzymała nr 296, a władającym nią był Obwodowy Urząd [...] we Wrocławiu. Sporna działka, jak wynikało z zaświadczenia Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 30 lipca 1999 r., stała się własnością Skarbu Państwa na mocy art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz.87).
Dodatkowo podniesiono też, że aktem nadania z dnia 20 lutego 1948 r. S. S. otrzymała wyłącznie prawo czasowego zamieszkiwania w budynku pod nr 86, który w 1950 r. został przekazany w zarząd i użytkowanie Dyrekcji Okręgu [...]. Mając na uwadze powyższe Minister wskazał, iż zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony, tj. osoby posiadającej interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub z urzędu. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni takiego interesu nie wykazała, bo nie posiadała praw rzeczowych do działki nr 296 objętej decyzją uwłaszczeniową.
Tym samym zatem, nie mając w tej sprawie przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie miała jednocześnie legitymacji prawnej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia 20 stycznia 2000 r.
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 631/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie zachodzi konieczność wyjaśnienia, skąd pochodzi różnica w powierzchni gruntu otrzymanego w latach 40 – tych a następnie przekazanego w 1963 r., a przede wszystkim ustalenia daty powstania działki nr 296 r., co skutkuje niemożnością przesądzenia przez organ o braku interesu prawnego następczyni prawnej S. S. Ponadto Sąd stwierdził, że aktualnie nie żyją już rodzice M. S. tj. S. S. i jego żona K. S. którzy zmarli odpowiednio w dniu 15 stycznia 2005 r. i 5 marca 2009 r., a zatem w przypadku, gdyby organ wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji, to winien zobowiązać M. S. do wykazania następstwa prawnego po S. S. w drodze kolejnych spadkobrań i ewentualnie uzupełnić skład osób mających interes prawny w uczestniczeniu w takim postępowaniu.
Bowiem działka o numerze 296 nie była objęta umową przekazania gospodarstwa rolnego, a więc potencjalnie osobami uprawnionymi do niej mogliby być jedynie wszyscy spadkobiercy S. S. Z drugiej jednak strony osoby, które takimi spadkobiercami nie są – nie mają interesu prawnego w takim postępowaniu.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] stycznia 2000 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na prawo własności Skarbu Państwa dla działki nr 296 wskazuje zaświadczenie Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 30 lipca 1999 r., w świetle którego Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości tej działki na podstawie art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych poniemieckich, a na prawo zarządu wskazuje pismo Prezydium Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 22 listopada 1950 r. o przekazaniu Dyrekcji Okręgu [...] we Wrocławiu gruntu o pow. 300 m2 wraz z budynkiem o kubaturze 392 m2 stanowiącej nieruchomość położoną w miejscowości R. nr 86. Organ podniósł, że na podstawie materiału dowodowego w sprawie nie stwierdzono, aby w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo własności działki nr 296 przysługiwało osobom fizycznym, a nie zaś Skarbowi Państwa. Organ stwierdził również, że z aktu nadania ziemi na rzecz poprzedników prawnych wnioskodawczyni nie wynika, by działka nr 296 należała do nich.
Minister wskazał, że z aktu nadania nr [..] z dnia 20 lutego 1948 r. wynika, że S. S. nadano stanowiące własność Skarbu Państwa gospodarstwo rolne o pow. ok. 6 ha według planu nr [...] wraz ze spalonym domem oraz prawem zamieszkania w budynku posadowionym na posesji nr 86 w okresie do lat 5. Jednocześnie organ stwierdził, że próby uzyskania planu pomiarowego i opisu nieruchomości sporządzonego przez mierniczego W. D. zatwierdzonego przez Urząd Wojewódzki we Wrocławiu w dniu 9 września 1948 r., przyjętego do ewidencji w Starostwie Powiatowym we Wrocławiu nie powiodły się, a więc nie można przyjąć, iż z planu wynika, iż ww. nieruchomość weszła w skład gospodarstwa nadanego S. S. Minister wskazał, że ze skanów map Planu zagospodarowania przestrzennego – ogólnego we wsi R. z 1958 r. nie wynika, by budynek poczty znajdował się na obszarze gospodarstwa oznaczonego nr 32a, które bezpośrednio graniczyło z gospodarstwem nr 31 należącym do S. S. Ponadto zdaniem organu ujawnione w KW [...] zmiany dotyczyły tylko zmian w zakresie oznaczenia nieruchomości.
W dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących, że zmiana powierzchni w niniejszym przypadku była związana ze zmianami własnościowymi nieruchomości objętej tą księgą. Tym samym, w ocenie Ministra, skarżąca nie posiada interesu prawnego dającego jej status strony.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła M. S. – działająca w imieniu własnym i jako pełnomocnik P. K. i W. K. Decyzją z dnia [..] maja 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że wnioskodawczynie nie przedłożyły dokumentów, które wskazywałyby na ich interes prawny w prowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie, zaś materiał dowodowy nie wskazuje na jego istnienie. Zdaniem Ministra, fakt nabycia budynku mieszkalnego nr 86 przez poprzedników prawnych wnioskodawczyń nie wynika z orzeczenia nr [...] Starosty Powiatowego Wrocławskiego z dnia [...] marca 1949 r. o określeniu granic i ustaleniu ceny gospodarstwa nadanego S. S., w skład którego weszły działki nr 145, 127, 6, 40, 59, 66 i 56 uwidocznione na planie powstałym w wyniku pomiarów dokonanych na gruncie przez mierniczego D. Własność taka nie wynika również, w ocenie Ministra, z orzeczenia Starosty Powiatowego Wrocławskiego z dnia [...] marca 1949 r. o wykonaniu nadania, którym przeniesiono na rzecz S. S. ww. nieruchomości. Dokumenty te nie wskazują, by objęta była nimi działka zabudowana budynkiem, oznaczona nr 86. Jednocześnie Minister podkreślił, że próby uzyskania planów stanowiących podstawę ww. orzeczeń nie powiodły się.
Podtrzymując argumentację zawartą w decyzji z dnia 19 czerwca 2013r. Minister skonkludował, że wnioskodawczynie nie posiadają żadnych praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości, zaś budynek przyznany S. S. był jedynie do czasowego zamieszkania. Wydzielenie przedmiotowego gruntu z przyznanego poprzedniczce prawnej skarżących gospodarstwa, uzasadniony była faktem, że w budynku znajdującym się na nim znajdowała się również agencja pocztowa wykorzystywana przez Dyrekcję Okręgu [...] we Wrocławiu.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga M. S. – działającej w imieniu własnym i jako pełnomocnik P. K. i W. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2014 r. jest uzasadniona.
Na wstępie Sąd przypomniał, że w kontrolowanej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju, z uwagi na zapadły w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 631/09, miał obowiązek uwzględnienia w toku postępowania treści przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zdaniem Sądu, analiza akt postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie prowadzi jednak do konkluzji, że zaleceń i oceny prawnej dokonanej w sprawie Minister nie wykonał. Przede wszystkim organ nie wyjaśnił skąd pochodzi różnica w powierzchni gruntu otrzymanego w latach 40 – tych, a następnie przekazanego w 1963 r. Organy zaniechały w szczególności analizy treści m.in. protokołu przekazania repatriantowi – przesiedleńcowi gospodarstwa w posiadanie przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Rejonowy Inspektorat Osadnictwa w P. z dnia [...] listopada 1945 r., w tym w zakresie przekazanego inwentarza martwego, wniosku o przyznanie prawa własności, złożonego przez S. S., z dnia 1 sierpnia 1947 r., orzeczeniu Państwowej Komisji Osadnictwa Rolnego z dnia [...] stycznia 1948 r. o wyznaczeniu nabywcy gospodarstwa (działki), Aktu Nadania nr [...], protokołu w sprawie oszacowania gospodarstwa (działki) nr [...] z dnia [...] stycznia 1949 r., orzeczenia o wykonaniu aktu nadania ziemi z dnia 8 marca 1949 r., orzeczenia o określeniu granic i ustaleniu ceny gospodarstwa z dnia 8 marca 1949 r., dokumentów znajdujących się w księdze wieczystej rep.
Kw. Nr [...] - założonej na wniosek Starosty Powiatu Wrocławskiego, w szczególności w zakresie ewidencji parceli wchodzących w skład przedmiotowej nieruchomości oraz map, jak też zawartej w dniu 20 lipca 1979 r. umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego. Wnikliwa analiza ww. dokumentów w kontekście posiadanych map, przez organy jest, zdaniem Sądu, konieczna, albowiem niezbędne jest określenie nie tylko powierzchni gruntu stanowiącego własność S. S., ale również działek ostatecznie jej przekazanych na własność. Niemożność uzyskania przez organ planu pomiarowego i opisu nieruchomości sporządzonego przez mierniczego W. D. zatwierdzonego przez Urząd Wojewódzki we Wrocławiu w dniu 9 września 1948 r., przyjętego do ewidencji w Starostwie Powiatowym we Wrocławiu, nie zwalniało tego organu od podjęcia działań mających na celu jednoznaczne ustalenie obszaru nieruchomości stanowiącej własność poprzedniczki prawnej wnioskodawczyń oraz jednoznacznego określenia działki nr 296, w tym chociażby poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety.
Jednoznaczne określenie ww. obszaru doprowadzi bowiem do ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości prawa własności działki nr 296, a tym samym będzie stanowiło podstawę do prawidłowego określenia stron postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Dolnośląskiego z [...] stycznia 2000 r.
Równolegle wobec wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 7 stycznia 2010 r. konieczne jest, zdaniem Sądu, ustalenie następstwa prawnego po S. S., a w zasadzie po jej jedynym nieżyjącym spadkobiercy - synu S. S. (postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyki z dnia 10 lutego 1992 r. sygn. akt I Ns 41/92).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Infrastruktury i Rozwoju, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:
- 1. art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpatrując sprawę nie zastosował się do oceny prawnej oraz nie wykonał zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 7 stycznia 2010r., sygn. akt I SA/Wa 631/09 w zakresie wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności związanych z pochodzeniem działki nr 296 i interesem prawnym wnioskodawców, podczas gdy organ nadzoru przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zgromadził w jego wyniku materiał dowodowy wyjaśniający wskazane w powyższym wyroku istotne dla sprawy okoliczności,
- 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ nadzoru nienależycie ustalił stan faktyczny sprawy oraz zaniechał analizy treści wszystkich dokumentów istotnych w sprawie, w sytuacji gdy ustalony stan faktyczny sprawy, w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, nie budzi żadnych wątpliwości i wskazuje na prawidłowość dokonanych ustaleń,
- 3. art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewskazanie konkretnych przepisów postępowania, które zostały naruszone przez organ nadzoru, a co za tym idzie nie wykazanie, iż naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo tego uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.,
- 4. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie wszystkich dowodów, w szczególności zgromadzonych w toku wykonywania wytycznych zawartych w wiążącym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 631/09 i istotnych okoliczności sprawy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie zawiera dowodów potwierdzających stanowisko organów administracji publicznej, podczas gdy w aktach sprawy zgromadzono materiał dowodowy nie pozwalający na uznanie, że organy administracji naruszyły prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Wskazując na powyższe, Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, z ustaleń poczynionych przez organ na podstawie zgromadzonych dokumentów wynika jednoznacznie, że na ich podstawie S. S. uzyskała prawa wyłącznie do gospodarstwa nr 31, w skład którego z całą pewnością nie wchodziła nie tylko obecna działka nr 296, z częścią budynku oznaczonego nr 86, ale i pozostała część tego budynku z działką, na której jest posadowiony. Organ dokonał ustaleń wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 631/09, aczkolwiek przy pomocy innych środków dowodowych, których wartości Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie zakwestionował. Wskazania Sądu co do dalszego postępowania, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy np. wskazywać, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych.
Tym samym oparcie się przez organ na odszukanych dokumentach, w tym w szczególności na dokumentacji geodezyjno-prawnej złożonej do akt księgi wieczystej nr [...] oraz planie zagospodarowania przestrzennego ogólnego wsi R. z 1958 r., nie może przesądzać o naruszeniu przez organ art. 153 p.p.s.a., skoro ww. dowody doprowadziły do wyjaśnienia kwestii zasadniczych wskazanych w powołanym wyroku z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 631/09. Ponadto organ wyjaśnił także kwestię zmiany powierzchni gospodarstwa przyznanego S. S. Jednak zmiana powierzchni gospodarstwa przyznanego S. S. (w dokumentacji z 1949 r. wskazywano na powierzchnię 8 ha 88 a 30 m2, zaś w dokumentacji ewidencyjnej od 1969 r. powierzchnię 8 ha 83 a) nie wskazuje w żaden sposób, iż działka nr 296 mogła kiedykolwiek wchodzić w skład tego gospodarstwa.
Minister podniósł ponadto, że wobec umorzenia przedmiotowego postępowania z uwagi na brak wykazania praw S. S. do spornego gruntu, nieustalenie wszystkich jej następców prawnych ma żadnego wpływu na ocenę istnienia ich interesu prawnego w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy w głównej mierze od oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Mianowicie oceny, czy materiał dowodowy zebrany przez organ nadzoru jest wystarczający do przyjęcia, że działka aktualnie nosząca nr 296 nie wchodziła w skład gospodarstwa rolnego nadanego S. S. Należy zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji zarzucając Ministrowi naruszenie art.153 p.p.s.a. nie wziął pod uwagę, iż organ nadzoru kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2010 r. podjął szereg działań mających na celu odnalezienie planu pomiarowego i opisu nieruchomości sporządzonego przez mierniczego W. D. zatwierdzonego przez Urząd Wojewódzki we Wrocławiu w dniu 9 września 1948 r. Jak wynika z akt sprawy organ nadzoru zwracał się do szeregu instytucji właśnie realizując wytyczne Sądu, lecz wysiłki te nie przyniosły rezultatu, co też nie może dziwić po upływie prawie 70 lat od wydania aktu nadania ziemi.
W tej sytuacji dysponując zebranym w sprawie materiałem dowodowym Minister dokonał oceny przymiotu strony wnioskującej o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Z dotychczas zebranego materiału dowodowego istotnie nie wynika, że działka nr 296 stanowiła własność S. S. Powstaje jednak pytanie, czy zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wnioskiem z dnia 1 sierpnia 1947 r. S. S. wystąpiła o przyznanie prawa własności nieruchomości ziemskiej na Ziemiach Odzyskanych w gromadzie R., gminie S. Z dokumentu tego wynika, że S. S. starała się o przydzielenie jej na własność " obiektu robotniczego nr 86, w którym prowadzi sklep". Z pisma Dyrekcji Okręgu [...] we Wrocławiu z dnia 13 sierpnia 1947 r. skierowanego do Starostwa Powiatowego Referat Osiedleńczy wynika, że: "W R. w budynku agencji pocztowej Nr 86 zajmuje 7 pokojowe mieszkanie ob. S. S., której do czasu wyremontowania domu przynależnego jej gospodarstwa rolnego – tymczasowo zostało to mieszkanie przydzielone.
Ob. S. S. czyni starania, by budynek Nr 86 otrzymać na własność." Dyrekcja zwróciła się o nieprzydzielenie S. S. tego budynku, gdyż jest to budynek poczty, w którym musi być także mieszkanie dla pracowników poczty (k. 9 akt osiedleńczych). W dniu [...] stycznia 1948 r. Powiatowa Komisja Osadnictwa Rolnego wydała orzeczenie o wyznaczeniu nabywcy gospodarstwa (akt nadania Nr [...]), wskazując, że nadaje się gospodarstwo ok.6 ha, budynki: dom spalony – prawo zamieszkiwania pod nr 86 w okresie do 5 lat, budynki gospodarcze oraz inwentarz. Następnie w dniu [...] stycznia 1948 r. wydano akt nadania nr [...], w którym również zapisano, że nadaje się gospodarstwo ok.6 ha, budynki: dom spalony – prawo zamieszkiwania pod nr 86 w okresie do 5 lat, budynki gospodarcze oraz inwentarz. W dniu 8 marca 1949 r. Starostwo Powiatowe Wrocławskie wydało orzeczenie o określeniu granic i ustaleniu ceny gospodarstwa rolnego.
Z dokumentu tego wynika, że określone zostały granice gospodarstwa, składającego się z działek nr 145,127,6,40,59,66,56 i obszar gospodarstwa - 8,88,30 ha. W opisie wymieniono oprócz użytków rolnych, inwentarz oraz zbudowania: garaż, chlew, stajnię, stodołę i warsztat (k.15 akt osiedleńczych). W tym samym dniu 8 marca 1949 r. wydano orzeczenie o wykonaniu aktu nadania wymieniające te same działki nr 145,127,6,40,59,66,56. Z dokumentu tego wynika, że gospodarstwo to oznaczono Nr 31 (k.14 akt osiedleńczych). Następnie Starostwo Powiatowe zwróciło się do Sądu Grodzkiego we Wrocławiu o założenie księgi wieczystej, załączając odpis prawomocnego orzeczenia o wykonaniu aktu nadania z dnia 8 marca 1948 r., Nr [...]. Postanowieniem z 19 kwietnia 1949 r. Sąd Grodzki we Wrocławiu dokonał wpisu w księdze wieczystej kw nr [...] w dziale I działek nr 6,40,59,66,127,145,56 o obszarze 8 ha 88 a 30 m2. Z zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego z dnia 25 października 1969 r. wynika natomiast, że S. S. jest właścicielką działek nr 31, 32, 113, 142,144,145,195,297, 298 i 744 o pow.8,83 ha (k.18 akt osiedleńczych).
Te same dane wynikają z późniejszego wypisu z ewidencji gruntów z dnia 28 sierpnia 1979 r. Zatem w okresie od 1949 r. do 1969 r. doszło do zmiany numeracji działek i według powyższych dokumentów do zmiany powierzchni. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zebrane dokumenty i materiał dowodowy istniejących w sprawie wątpliwości w dostateczny sposób nie usuwają. Załączona do akt płyta CD zawiera nieczytelne pliki, a te które są czytelne stanowią znajdujące się już w aktach sprawy kserokopie z księgi wieczystej Kw [...]. Z kolej skany 5 map " Planu zagospodarowania przestrzennego – ogólnego wsi R." z 1958 r. także są mało czytelne i trudno jednoznacznie stwierdzić (odczytać), czy budynek poczty znajdował się na działce oznaczonej jako gospodarstwo Nr 32. Wyjaśnienie tej okoliczności jest o tyle istotne, że nie może budzić wątpliwości, że akt nadania obejmował wyłącznie gospodarstwo Nr 31, a ponadto w akcie nadania wyraźnie stwierdzono, że budynek poczty S. S. dostała do czasowego zamieszkiwania na okres 5 lat.
Istotnie najbardziej przydatny dla wyjaśnienia wątpliwości byłby plan pomiarowy i opis nieruchomości sporządzony przez mierniczego W. D. zatwierdzony przez Urząd Wojewódzki we Wrocławiu w dniu 9 września 1948 r. Skoro jednak nie można tego planu odnaleźć to należałoby, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, rozważyć dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ds. geodezji i kartografii, który po szczegółowej analizie akt księgi wieczystej, dostępnych rejestrów gruntów, skanów map z lat 50 i innych możliwych metod wypowie się w sprawie. Uznać zatem należy, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. jest o tyle niezasadny, że w sprawie nadal istnieją wątpliwości i należy wyczerpać wszelkie możliwości celem ich usunięcia.
Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art.133 §1 p.p.s.a., gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy już po wydaniu pierwszego wyroku w niniejszej sprawie nie pozwala na ostateczne jej rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.