Uzasadnienie
Prezydent Miasta D. G. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Wójtem Gminy N. K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku B. Ś. z dnia 8 grudnia 2014 r. o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych dziecku A. Ś. Zawiadomieniem z dnia 10 grudnia 2014r. Prezydent D. G. przekazał podanie Wójtowi N. K., wskazując na swą niewłaściwość wynikającą z brzmienia przepisów art. 28 ust. 1 pkt 1, 2, 4 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228). Ten uznał się jednak niewłaściwy, powołując się na przepisy art. 41 i art. 42 tej ustawy. W ocenie wnioskodawcy skoro dłużnik mieszka na terenie Gminy N. K., to ona jest właściwa w sprawie, co wynika z brzmienia art. 41 cytowanej ustawy w związku z art. 21 § 1 K.p.a. Stanowisko to potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt I OSK 618/12.
Odpowiadając na wniosek Wójt Gminy N. K. postulował wskazanie Prezydenta D. G. jako organu właściwego w tej sprawie. W uzasadnieniu pisma z dnia 3 marca 2015 r. podał, iż strona domagała się rozpatrzenia żądania w trybie przepisów art. 41 i art. 42 ustawy z dnia 7 września 2007 r. W jego ocenie, jakkolwiek jest organem właściwym dłużnika, to jednak nie ma możliwości rozpatrzenia tego podania, w przeciwieństwie do organu właściwego wierzyciela, czyli Prezydenta Miasta D. G. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Wedle brzmienia art. 15 § 1 pkt 4 tej ustawy właściwy w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia przedstawiono spór negatywny, gdyż żaden ze wskazanych wyżej organów nie uważa się za właściwy w sprawie. Również przepis art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a. przekazuje tego rodzaju sprawy sądom administracyjnym, gdyż obie gminy nie mają wspólnego organu powołanego do jego rozstrzygnięcia.
Postępowanie zostało wszczęte pismem z dnia 8 grudnia 2014 r., w którym strona domaga się umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Zaliczki alimentacyjne w obecnym stanie prawnym już nie występują, bo cytowana wyżej ustawa z dnia 7 września 2007 r. zastąpiła je świadczeniami z funduszu alimentacyjnego. Przepisy międzyczasowe, jakie zawarła w istotnych dla sprawy art. 41 i art. 42 nie regulują materii umorzenia zaliczek alimentacyjnych. Bowiem posługując się w pierwszym z nich pojęciem "sprawy o zaliczki alimentacyjne" odnoszą się do spraw o zaliczki w rozumieniu merytorycznym, a więc obejmujących uprawnienia do tego świadczenia. Natomiast drugi z przepisów dotyczy nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej i obowiązku jej zwrotu. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 31/11 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), które należy podzielić. A zatem żądanie podlega rozpatrzeniu na podstawie obecnie obowiązujących przepisów. Zagadnienie to reguluje art. 30 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy z dnia 7 września 2007 r., stanowiąc że organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy. W art. 28 ust. 1 pkt 2 chodzi o należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej, czyli o należność będącą przedmiotem żądania w sprawie, a więc przedmiotem niniejszego postępowania. W konsekwencji czego organ właściwy dłużnika winien rozpatrzyć podanie strony z dnia 8 grudnia 2014 r. To stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie (p. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt I OSK 618/12, i cytowana tam obszernie judykatura, jak też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gliwicach z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 192/12, publ. jw.) Poza sporem jest, że strona mieszka na ternie Gminy N. K., przeto jej organ jest właściwy w sprawie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o cytowane wyżej przepisy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.
----------------------- 2