Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2016 r. Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Burmistrza S., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem S. a Burmistrzem M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku kuratora R. E. o przyznanie zasiłku stałego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 25 lutego 2016 r. B. K. - kurator niepełnosprawnego R. E., zwróciła się do OPS w M. o przyznanie zasiłku stałego. Pismem z dnia 9 marca 2016 r. Kierownik OPS w M. wniosek ten przekazał do MOPS w S. Zdaniem wnioskodawcy, organem właściwym w tej sprawie jest Burmistrz M., gdyż to ten organ skierował zainteresowanego do DPS w Kętrzynie i w myśl art. 101 ust. 7 u.p.s. pozostaje właściwy w sprawie mieszkańca domu pomocy społecznej. R. E. nigdy nie zamieszkiwał na terenie miasta S.. W 1995 r. odziedziczył po rodzicach dom przy ul. G. w S., jednak nigdy w nim nie mieszkał i nie przebywał z zamiarem stałego pobytu.
Przedmiotową nieruchomość udostępnił E. Ł., która z tego tytułu przekazuje kwotę 500 zł J. T. (szwagrowi R. E.) oraz opłaca podatek od nieruchomości. Przed umieszczeniem w DPS zainteresowany przebywał za granicą. Jako miejsce zamieszkania w sprawach urzędowych podawał adres: [...] M., ul. B. W odpowiedzi na wniosek Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w M., działając w z upoważnienia Burmistrza M., wniósł o ustalenie, że w przedmiotowej sprawie właściwą miejscowo jest Gmina S.. Wskazał, że 28 listopada 2015 r. R. E. został zabrany przez pogotowie ratunkowe z miejsca zamieszkania, tj. S., ul. G., z powodu niewydolności oddechowej po przebytym urazie.
Ostatecznie, zainteresowany został umieszczony w szpitalu w O. Z uwagi na brak możliwości kontaktu słownego z chorym oraz fakt, iż posiadał on stały meldunek na terenie gminy M., pracownicy szpitala wszystkie potrzeby dotyczące zainteresowanego zgłaszali do OPS w M. Z powodu konieczności natychmiastowego zabezpieczenia opieki zainteresowanego Ośrodek wystosował do Sądu wnioski o ustanowienie kuratora osoby niepełnosprawnej oraz o umieszczenie w domu pomocy społecznej bez zgody w trybie pilnym. Mając na uwadze dobro chorego, OPS w M. decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] skierował R. E. do DPS w K., bez dogłębnej weryfikacji dotyczących go informacji. Przeprowadzone obecnie postępowanie wykazało, że pomimo meldunku na terenie gminy M., zainteresowany nie przebywa w tej miejscowości od 25 lat. Wybudował dom w S., gdzie mieszkał wraz z konkubiną i synem. Z informacji uzyskanych od rodziny wynika, że około 10 lat temu, wyjechali oni za granicę.
W domu w S. zamieszkują lokatorzy, którzy nie ponoszą opłat za czynsz. Z powodu rzadkich wizyt zainteresowanego w Polsce opłacają podatek za tę nieruchomość oraz na wezwanie rodziny R. E. przekazują jej kwotę 500 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.
Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem S. a Wójtem M., ponieważ oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku kuratora R. E. o przyznanie pomocy finansowej w postaci zasiłku stałego.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930), właściwość miejscową gminy w sprawach świadczeń z pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepisem o charakterze szczególnym jest art. 101 ust. 6 tej ustawy, zgodnie z którym dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej. Interpretując przepis art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej należy mieć na względzie, że przypisuje on istotne znaczenie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i zakłada, że gmina, która spowodowała umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej pozostaje właściwa we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla tej osoby, w czasie jej zamieszkiwania w tym domu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że decyzja ta zachowuje znaczenie kształtujące właściwość organu pomocy społecznej dopóki pozostaje w obrocie prawnym (zob. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt I OW 48/14, z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OW 56/12, z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I OW 110/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z akt sprawy, R. E. został skierowany do Domu Pomocy Społecznej w K. na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. wydanej z upoważnienia Burmistrza M. Zatem, stosownie do regulacji art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, Burmistrz M. jest organem właściwym do rozpoznania wniosku kuratora R. E. o przyznanie pomocy finansowej w postaci zasiłku stałego.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.