Uzasadnienie
Burmistrz Miasta Sochaczew wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozpoznanie negatywnego sporu kompetencyjnego ze Starostą Sochaczewskim przez wskazanie Starosty Sochaczewskiego, jako organu właściwego do rozpoznania wniosku R. R. – P., A. R., C. R. i J. R. z dnia [...] maja 2011 r. o ustalenie odszkodowania za działkę gruntu przejętą z mocy prawa pod drogę publiczną.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że R. R. – P., A. R., C. R. i J. R. w dniu [...] maja 2011 r. zwrócili się do Burmistrza Miasta Sochaczew o ustalenie odszkodowania za działki gruntu przejęte pod drogę publiczną na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej: u.g.n.)
Burmistrz Miasta Sochaczew pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. przekazał przedmiotowy wniosek Staroście Sochaczewskiemu, który pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. zwrócił przedmiotowy wniosek burmistrzowi.
Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. Burmistrz Miasta Sochaczew ponownie zwrócił się do Starosty Sochaczewskiego o rozpoznanie wniosku oraz przekazał całą dokumentację niniejszej sprawy. W odpowiedzi na to pismo starosta pismem z dnia [...] września 2009 r. odesłał akta sprawy w celu jej merytorycznego rozpoznania przez właściwy organ.
W związku z powyższym Burmistrz Miasta Sochaczew wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wskazując, że między stronami nie doszło do ustalenia odszkodowania, więc jego ustalenie leży w gestii Starosty, podobnie jak przyznanie działki zamiennej. Burmistrz wskazał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 105/09, w którym Sąd zawarł tezę, że przyznanie, zgodnie z art. 131 ust. 1 u.g.n. nieruchomości zamiennej, wymaga akceptacji jednostki na rzecz której nastąpiło przejęcie.
Starosta Sochaczewski w odpowiedzi na powyższy wniosek wniósł o wskazanie Burmistrza Miasta Sochaczew jako organu właściwego w sprawie. Zdaniem Starosty, na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n., przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne następuje za odszkodowaniem, a jego wysokość jest ustalana w drodze negocjacji. W przedmiotowej sprawie Burmistrz Miasta Sochaczew nie przeprowadził jakichkolwiek rokowań celem ustalenia odszkodowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści art. 22 ust. 3 K.p.a. sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która winna być usunięta przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przy tym należy zaznaczyć, że art. 22 K.p.a. ma zastosowanie w ścisłym powiązaniu z art. 1 pkt 1 K.p.a., określającym zakres przedmiotowy obowiązywania Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 1 pkt 1 K.p.a. stanowi zaś, że Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej.
Spór kompetencyjny może zatem zachodzić tylko w sprawie w rozumieniu cyt. art. 1 pkt 1 K.p.a., czyli indywidualnej sprawie administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. W konsekwencji przyjąć należy, że spór ten może mieć miejsce wyłącznie w takiej sytuacji prawnej, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do wydania przez organ decyzji administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że w przedmiotowym wniosku nie zostało wykazane istnienie sprawy administracyjnej, na tle której powstałby spór kompetencyjny pomiędzy Starostą Sochaczewskim – wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej a Burmistrzem Miasta Sochaczew. Stosownie bowiem do treści art. 98 ust. 3 u.g.n. za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 tej ustawy stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Przyjęta w art. 98 ust. 3 u.g.n. konstrukcja prawna zakłada dwuetapowość ustalania odszkodowania. Pierwszy etap to negocjacje, które mają na celu zawarcia umowy cywilnoprawnej, również o przyznaniu nieruchomości zamiennej. Natomiast jeżeli do takiego porozumienia nie dojdzie, to właściciel (użytkownik wieczysty) przejętej nieruchomości jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Dopiero ten drugi wniosek, zawierający żądanie władczego rozstrzygnięcia o kwestii odszkodowania, kreuje sprawę administracyjną.
Wniosek współwłaścicieli nieruchomości z dnia [...] maja 2011 r. stanowił wystąpienie o ustalenie odszkodowania (przyznanie nieruchomości zamiennej) w trybie negocjacji. Współwłaściciele nie złożyli natomiast wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, z uwagi na negatywny wynik negocjacji co do kwestii odszkodowania.
W związku z tym, że brak jest sprawy zawisłej sprawy administracyjnej, to nie mógł zaistnieć spór kompetencyjny w rozumieniu art. 22 ust. 3 K.p.a. Tym samym wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest niedopuszczalny. Niedopuszczalność wniosku w konsekwencji prowadzić musi do odrzucenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu (postanowienie NSA z 21 października 2008 r., sygn. II OW 48/08 i postanowienie NSA z dnia 12 sierpnia 2005 r. II OW 25/05, postanowienie NSA z 7 stycznia 2009 r., sygn. I OW 188/08).
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.