Uzasadnienie
Prezydent Miasta Świętochłowice, wnioskiem z dnia 12 grudnia 2016 r. (data nadania, k. 15 akt sądowych), zwrócił się, na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wojewodą Śląskim poprzez wskazanie podmiotu właściwego w sprawie dotyczącej zwrotu kosztów stawiennictwa S. B. w charakterze świadka w postępowaniu o wykroczenie.
W uzasadnieniu wskazano, że stawiennictwo świadka S. B. w siedzibie Straży Miejskiej w Świętochłowicach miało miejsce w toku postępowania wyjaśniającego w sprawie o wykroczenie ścigane z art. 92a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (dalej: k.w.) popełnione w dniu 11 lipca 2015 r. w Świętochłowicach. Przywołano ponadto art. 117 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r., poz. 395 z późn. zm., dalej: k.p.s.w.), w myśl którego wszelkie wydatki w sprawach o wykroczenia wykłada tymczasowo Skarb Państwa, a także art. 119 tej ustawy zawierający odesłanie w sprawach nieuregulowanych w art. 117-118 k.p.s.w. do enumeratywnie wskazanych przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (dalej: k.p.k.). Przepisy te mają być stosowane odpowiednio. Zastrzeżone zostało również, że wydatkami Skarbu Państwa są także wydatki ponoszone w toku czynności wyjaśniających.
W odpowiedzi na wniosek Wojewoda Śląski wniósł o jego odrzucenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że przyznanie zwrotu kosztów świadkowi na podstawie art. 618a i art. 618b k.p.k. jest czynnością procesową organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze lub sądu. Wojewoda nie może wypowiadać się w jakikolwiek sposób w stosunku do czynności procesowych organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, ponieważ k.p.k. nie przewiduje dla niego jakichkolwiek kompetencji w zakresie procesu karnego. W rozpatrywanym przypadku przepisy k.p.k. nie przewidują także odesłania do norm pozakodeksowych. W ocenie organu przedmiot sporów kompetencyjnych między organami wymienionymi w art. 4 p.p.s.a. należy wiązać z prawnymi formami działania administracji, poddanymi kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Poprzez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, gdy dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe do rozstrzygnięcia danej sprawy - spór pozytywny lub gdy każdy z tych organów uznaje, że nie jest właściwy w danej sprawie - spór negatywny. Spór kompetencyjny dotyczy zawsze określonej sprawy administracyjnej.
Aby w danej sytuacji móc mówić o powstaniu sporu kompetencyjnego pomiędzy dwoma organami, musi istnieć materialnoprawna podstawa do załatwienia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej (por. post. NSA z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II OW 47/16; post. NSA z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I OW 122/15; post. NSA z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt II OW 57/09; post. NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 79/05; post. NSA z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OW 75/06; post. NSA z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OW 98/09).
Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotem sprawy jest zwrot kosztów stawiennictwa świadka S. B. w siedzibie Straży Miejskiej w Świętochłowicach w toku postępowania wyjaśniającego w sprawie o wykroczenie z art. 92a k.w.(k. 3 i n. akt sądowych). Sporu pomiędzy Prezydentem Miasta Świętochłowice a Wojewodą Śląskim w związku z obowiązkiem zwrotu przedmiotowych kosztów nie można uznać za spór, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 1 k.p.s.w., postępowanie w sprawach o wykroczenia toczy się według przepisów k.p.s.w. (§ 1). W tym postępowaniu przepisy k.p.k. stosuje się jedynie, gdy k.p.s.w. tak stanowi (§ 2). Koszty postępowania w sprawach o wykroczenia reguluje Dział XIII k.p.s.w., gdzie w art. 119 znajduje się odesłanie do odpowiednich przepisów k.p.k. W myśl tego przepisu, do kosztów postępowania stosuje się odpowiednio przepisy art. 616, art. 617, art. 618 § 1 i 3, art. 618a - 618l, art. 619 § 3, art. 623, art. 624 § 1, art. 625 - 627, art. 630, art. 632a, art. 633 - 635, art. 636 § 1 i 2, art. 637 - 639 i art. 641 Kodeksu postępowania karnego, przy czym wydatkami Skarbu Państwa są także wydatki ponoszone w toku czynności wyjaśniających. Przepisy art. 618a-c k.p.k. odnoszą się do przysługującemu świadkowi zwrotu kosztów stawiennictwa (tj. zwrotu kosztów podróży oraz kosztów utraconego zarobku) na wezwanie sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Biorąc pod uwagę powyższe, przedmiotowej sprawy nie można uznać za sprawę administracyjną w rozumieniu k.p.a., gdyż brak jest przepisów materialnego prawa administracyjnego, na podstawie których mogłaby zostać wydana decyzja. Skoro zwrot kosztów stawiennictwa świadka na wezwanie organu prowadzącego postępowanie w sprawie o wykroczenie podlega zupełnie innemu reżimowi prawnemu (k.p.s.w. oraz k.p.k.), oznacza to, że sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, a wobec tego wniosek o wskazanie organu właściwego do jej rozpoznania jest niedopuszczalny.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 64 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Odnosząc się do wniosku Wojewody Śląskiego o zwrot kosztów postępowania uznać należy, że jest on bezzasadny. Brak jest podstaw prawnych do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania zainicjowanego wnioskiem w sprawie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego. Niezależnie od wyniku postępowania w sprawach z wniosków o rozstrzygnięcie przez sąd sporów o właściwość oraz sporów kompetencyjnych w każdym przypadku strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Organ występujący z takim wnioskiem nie dochodzi bowiem swoich praw, ale zwraca się do sądu administracyjnego o wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują w tego rodzaju sprawach rozliczenia przez Sąd kosztów postępowania pomiędzy stronami. Zgodnie zaś z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. post. NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OW 132/13).
Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzeczono o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od wniosku.