Postanowienie NSA z 19 sierpnia 2014 r., I OW 84/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku H. S.

Sprawa

w sprawie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. jako organ właściwy w sprawie

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędzia WSA del. Mirosław Wincenciak
starszy inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra protokolant

Uzasadnienie

Pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu złożyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu o właściwość między SKO we Wrocławiu a SKO w Legnicy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku H.S. o ustalenie, że dokonana przez Sekretarza Województwa Dolnośląskiego, pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]), aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w Legnicy, przy ul. L., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obręb [...], jest nieuzasadniona.

Jak wskazało SKO we Wrocławiu w uzasadnieniu wniosku, pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]), Sekretarz Województwa Dolnośląskiego wypowiedział A.S.i H.S. dotychczasową wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w L., przy ul. L., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] i zaproponował nową wysokość tej opłaty.

Opisane wypowiedzenie, przy piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r., zakwestionował H.S., składając do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy wniosek o ustalenie, że aktualizacja jest nieuzasadniona.

Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. ([...]) Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy, działając na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przekazał powyższy wniosek Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we Wrocławiu, zgodnie z właściwością. W uzasadnieniu pisma wskazał, iż "nieruchomość powyższa stanowi własność Województwa Dolnośląskiego. Zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze. zm.), organem wyższego stopnia w stosunku do organów samorządu województwa jest kolegium mające siedzibą w mieście będącym siedzibą władz samorządu województwa".

Ze stanowiskiem SKO w Legnicy nie zgodziło się SKO we Wrocławiu.

Zdaniem SKO we Wrocławiu, pismo Sekretarza Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2013 r. stanowi, dokonane na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 78 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Stosownie natomiast do art. 78 ust. 2 ww. ustawy, użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, zwanego dalej "kolegium", wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Regulacja ta, w ocenie SKO we Wrocławiu, nie pozostawia wątpliwości co do przyjętego przez ustawodawcę sposobu określania właściwości miejscowej samorządowego kolegium odwoławczego. Właściwym do rozpatrzenia wniosku kwestionującego dokonane wypowiedzenie jest samorządowe kolegium odwoławcze właściwe ze względu na miejsce położenia nieruchomości, której powstały spór dotyczy. Bez znaczenia, dla określenia wspomnianej właściwości, pozostaje osoba właściciela tego gruntu. W tej sprawie przepis art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi swoiste lex specialis w stosunku do regulacji o charakterze ogólnym (ustrojowym), zawartej w art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). SKO we Wrocławiu przypomniało, że spory dotyczące opłat za użytkowanie wieczyste mają charakter cywilnoprawny, a postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym jest koniecznym elementem otwierającym drogę do ewentualnego przeniesienia sporu przed sąd powszechny. Z tego względu, w omawianych sprawach nie można traktować samorządowego kolegium odwoławczego jako organu wyższego stopnia [w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (do czego nie uprawnia także art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami) i ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych] wobec organu – przedstawiciela właściciela gruntu.

Skoro zatem A.S. i H.S. są użytkownikiem wieczystym nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], a aktualizacji dokonano w odniesieniu do tego właśnie gruntu, właściwym do rozpatrzenia wniosku z dnia 19 stycznia 2013 r. – stosownie do art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 1 pkt 1 lit. b/ rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) – jest, zdaniem SKO we Wrocławiu – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy.

Mając na uwadze powyższe SKO we Wrocławiu wniosło o rozstrzygnięcie powstałego sporu i wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy jako organu właściwego do rozpoznania wniosku H.S. o ustalenie, że dokonana przez Sekretarza Województwa Dolnośląskiego, pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]), aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w L., przy ul. L., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], jest nieuzasadniona.

W odpowiedzi na wniosek SKO w Legnicy wniosło o uznanie za organ właściwy w sprawie SKO we Wrocławiu.

SKO w Legnicy nie zgodziło się ze stanowiskiem strony przeciwnej, gdyż – jak stanowi przepis art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych – organem wyższego stopnia w stosunku do organów samorządu województwa jest kolegium mające siedzibę w mieście będącym siedzibą władz samorządu województwa.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy regulacja ta ma zastosowanie również w postępowaniach dotyczących aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntów. Za bezsporne uznało ono okoliczność, iż właścicielem gruntów ww. działki nr [...] jest Województwo Dolnośląskie. Okoliczność ta wypełnia zatem przesłankę określoną w art. 2a ust. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, pomimo regulacji zawartej w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przywołanej przez stronę przeciwną.

SKO w Legnicy zauważyło, że również w sprawach typowo administracyjnych, do których w całości stosuje się przepisy k.p.a., właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się w sprawach dotyczących nieruchomości – według miejsca jej położenia (art. 21 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Zdaniem Kolegium w Legnicy, cyt. przepis art. 2a ust. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych ma zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych przed Kolegium, w tym także z zakresu aktualizacji opłat rocznych, pomimo że przepis art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje (podobnie jak ww. przepis k.p.a.), iż co do zasady przedmiotowy wniosek należy złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na położenie nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga m.in. sprawy o właściwość między samorządowymi kolegiami odwoławczymi. W rozpoznawanej sprawie powstał spór negatywny co do rozstrzygnięcia wniosku H.S. o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona. Spór powstał między SKO we Wrocławiu i SKO w Legnicy. Art. 78 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. stanowi, że użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni, od dnia otrzymania wypowiedzenia dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości.

Przywołany przepis reguluje tryb postępowania w przypadku aktualizacji opłaty rocznej i jak trafnie wskazuje wnioskodawca jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów ustawy z dnia 12 października 1994 r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych. Art. 2a tej ustawy nie może wobec tego znaleźć w sprawie zastosowania. Z kolei art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sposób wyraźny i niebudzący wątpliwości wskazuje jako właściwe do rozpoznania wniosku samorządowe kolegium odwoławcze właściwe dla miejsca położenia nieruchomości. Nieruchomość, której użytkownikiem wieczystym jest H.S., położona jest w Legnicy. Tak więc organem właściwym do rozpoznania wniosku, o którym mowa w art. 78 u.g.n. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy.

Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.