Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił E. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata na podstawie na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I wskazał, że pismem z dnia 20 maja 2013 r. E. S. wniosła skargę na opinię rekwalifikacyjną Ośrodka Rodzin Zastępczych "[...]" w B. z dnia 6 marca 2010r. nr [...], dotyczącą wykonywania zadań zawodowej rodziny zastępczej przez E. i J. S..
W dniu 3 września 2013 r. do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym E. S. domagała się ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że w myśl art. 247 p.p.s.a, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2006, str. 508). Bezzasadność skargi należy również łączyć z dopuszczalnością jej wniesienia do sądu.
Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie wystąpiła wyżej opisana sytuacja. Skarga została bowiem wniesiona na opinię rekwalifikacyjną Ośrodka Rodzin Zastępczych "[...]" w B. z dnia [...] marca 2010r. nr [...], sporządzoną na zlecenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., dotyczącą oceny wykonywania zadań zawodowej rodziny zastępczej przez E. i J. S. Sąd I instancji podkreślił, że powyższa opinia nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem czy też innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Zaskarżona opinia nie jest bowiem, w ocenie Sądu I instancji władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej o charakterze indywidualnym, nie rozstrzyga także w żaden sposób o uprawnieniach lub obowiązkach skarżącej wynikających z przepisów prawa administracyjnego.
Zdaniem Sądu I instancji opinia ta pozostaje poza kategorią spraw poddanych kontroli sądów administracyjnych, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu I instancji powyższa okoliczność w zakresie prawa pomocy wskazuje na oczywistą bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. S. wnosząc o jego zmianę lub uchylenie jak również zwięzłe uzasadnienie. Skarżąca podniosła, że opinia rekwalifikacyjna jako rozstrzygnięcie władcze pozostaje kategorią spraw poddanych kontroli sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została kompleksowo uregulowana w art. 243 - 263 p.p.s.a. Ustawodawca ukształtował w powołanych przepisach zarówno pozytywne jak i negatywne przesłanki przyznania prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić w sytuacji, gdy nie są spełnione pozytywne przesłanki, bądź w sytuacji, w której co prawda pozytywne przesłanki są spełnione, ale jednocześnie stwierdza się zaistnienie przesłanki negatywnej. Pozytywne przesłanki względem osób fizycznych uregulowane zostały w art. 246 § 1 p.p.s.a. Negatywne przesłanki, wyłączające dopuszczalność przyznania prawa pomocy, sformułowane zostały w art. 246 § 3 p.p.s.a. oraz w art. 247 p.p.s.a.
Art. 247 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona (por. postanowienie NSA z 18 kwietnia 2008 r., I OZ 273/08, postanowienie NSA z 14 lutego 2012 r., II GZ 41/12, Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803). Tak, więc zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., II OZ 140/05, LEX 860051).
Niewątpliwie skarga na opinię rekwalifikacyjną Ośrodka Rodzin Zastępczych "[...]" w B. z dnia [...] marca 2010r. nr [...], dotyczącą wykonywania zadań zawodowej rodziny zastępczej przez E. i J. S. wykracza poza właściwość sądów administracyjnych. Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, brak jest przepisu prawa, który przewidywałby dopuszczalność wniesienia w tym zakresie skargi do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne powołane są, bowiem do kontroli określonych aktów prawnych podejmowanych przez organy administracji publicznej, wyliczonych enumeratywnie w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Powyższe oznacza, skarga skarżącej jest niedopuszczalna i oczywiście bezzasadna i z tego powodu skarżącej, zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie przysługuje. Raz jeszcze podkreślić należy, iż w sytuacji, gdy skarga niewątpliwie kwalifikuje się do odrzucenia, przepis ten nie daje Sądowi możliwości przyznania stronie prawa pomocy, nawet wówczas, gdy sytuacja materialna nie pozwala jej na ustanowienie w sprawie adwokata.
W takiej sytuacji, zaskarżone postanowienie, odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy uznać należało za odpowiadające prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.