Uzasadnienie
W dniu 13 marca 2013 r. A. K., M. T., U. T. i L. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2012 r., nr [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 1975 r., nr [...], o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Warszawie, przy ul. [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 października 2013 r. odmówił J. W. B., E. O. i D. P. dopuszczenia do udziału w charakterze uczestników we wskazanym postępowaniu sądowym.
Złożone na powyższe postanowienie zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 246/15.
Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2015 r. J. B., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł ponownie o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowym na prawach strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 839/13, na podstawie 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 170 w zw. z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), odrzucił wniosek.
Sąd wskazał, że wniosek J. B. o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowym był już rozpatrywany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Postanowieniem z dnia 30 października 2013 r., Sąd odmówił dopuszczenia J. B. do udziału w toczącym się postępowaniu sądowym. Powyższe postanowienie było przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. oddalił zażalenie wniesione na powyższe postanowienie. Sąd I instancji podkreślił, że po orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie uległ zmianie ani stan faktyczny, ani prawny sprawy. W ocenie Sądu, kolejny wniosek J. B. o dopuszczenie go do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowym, jest niedopuszczalny, albowiem w sprawie zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), który nie pozwala ponownie orzekać w tym samym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł J. B., reprezentowany przez radcę prawnego, podnosząc, że nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego omówiona w piśmie z dnia 2 kwietnia 2015 r., wynikająca z zawarcia przez skarżącego z D. P. i E. O. umowy notarialnej z dnia 2 marca 2015 r. o częściowe działy spadków po W. D. i A. D. oraz o zniesienie wspólności praw.
W odpowiedzi na zażalenie, A. K., U. T. i L. W., reprezentowane przez radcę prawnego, wniosły o oddalenie zażalenia w całości. Zarzuciły nieważność zawartej w dniu 2 marca 2015 r. umowy o częściowym dziale spadku i zniesieniu współwłasności nieruchomości przy ul. [...] i stwierdziły, że wcześniej prawa i roszczenia do tej nieruchomości zostały skutecznie zbyte I. Ś. Wskazały, że fakt skutecznego zbycia wszelkich uprawnień do przedmiotowej nieruchomości warszawskiej potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 736/13. W piśmie podkreślono, że nie doszło do zmiany ani stanu prawnego, ani faktycznego w sprawie. Skoro wcześniej tożsamy z wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2015 r. wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu został oddalony prawomocnie, w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Prawa i roszczenia do nieruchomości położonej przy ul. [...] zostały w imieniu J. B. skutecznie zbyte, a zatem nadal nie ma on interesu prawnego do wstąpienia w charakterze uczestnika do niniejszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W niniejszej sprawie – jak wynika z jej akt – wniosek o dopuszczenie J. B. do udziału w postępowaniu był już prawomocnie rozpoznany, zarówno przez Sąd I instancji (postanowienie z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 839/13), jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 246/15). Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 października 2013 r. wskazał w postanowieniu z dnia 25 marca 2015 r. m. in., że o możliwości przystąpienia do postępowania decyduje legitymowanie się interesem prawnym – zgodnie z art. 32 i 33 p.p.s.a. Sąd podzielił pogląd Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do uznania bezpośredniego związku między sferą praw i obowiązków J. B. a zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w Warszawie.
Interes prawny winien wyrażać się w możliwości zastosowania określonej normy prawa w konkretnej sytuacji o odniesieniu do ściśle określonego podmiotu. Interes ten musi wynikać z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Taki przepis nie został we wniosku powołany. Zaznaczono, że J. B. nie był uczestnikiem postępowania zakończonego decyzją o sprzedaży lokalu, nie legitymuje się też tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Fakt, że w innych postępowaniach dotyczących spornej nieruchomości J. B. był uznany za stronę, czy uczestnika postępowania również nie daje podstaw do dopuszczenia go do udziału w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w omawianym postanowieniu uznał, że po stronie J. B. występuje w sprawie jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Istnienie zaś jedynie interesu faktycznego nie daje podstaw do dopuszczenia go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Oceniając ponowny wniosek z dnia 2 kwietnia 2015 r. o dopuszczenie J. B. do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo uznał, że skoro wniosek ten złożony został w sprawie prawomocnie zakończonej postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2015 r. w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym uznany być winien za niedopuszczalny. Przedstawiony przy wniosku akt notarialny z dnia 2 marca 2015 r., a więc z daty poprzedzającej rozstrzygniecie sprawy przez NSA postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r., nie mógł służyć wykazaniu, że stan sprawy uległ zmianie i że wystąpiły przesłanki do wystąpienia z ponownym wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie w myśl art. 165 p.p.s.a.
Należy w tym miejscu wskazać, że jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OZ 268/07, (ONSA i WSA 2008, Nr 10, poz. 120), postanowienie NSA wydane na skutek rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu I instancji kończy postępowanie w sprawie zażalenia i nie podlega zmianie w trybie art. 165 p.p.s.a. Powyższe nie wyklucza jednak możliwości zmiany postanowienia prawomocnego, od którego NSA nie uwzględnił zażalenia, jednakże jedynie wówczas, gdy po prawomocnym rozstrzygnięciu w sprawie zażalenia uległy zmianie okoliczności sprawy, jak tego wymaga art. 165 p.p.s.a. Natomiast w sprawie niniejszej ponowny wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zgłoszony został w takim stanie sprawy, w jakim rozstrzygał NSA w dniu 25 marca 2015 r.
W sprawie niniejszej można by rozważać, czy nowy wniosek nie powinien zostać merytorycznie rozpoznany i wobec niestwierdzenia zmiany okoliczności sprawy, jak tego wymaga art. 165 p.p.s.a., oddalony. Jednakże odrzucenie wniosku w sytuacji, gdy strona nie wskazała w nim na zmianę okoliczności po wydaniu przez NSA postanowienia z dnia 25 marca 2015 r., nie stanowi uchybienia, o jakim mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.