Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 16 listopada 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 586/17, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. N. i J. W. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 4 sierpnia 2017 r. wezwano skarżących solidarnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono 10 sierpnia 2017 r. J. N. oraz 11 sierpnia 2017 r. J. W. W piśmie z 8 września 2017 r., złożonym przez J. N., popartym pismem J. W. z 11 września 2017 r., skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Prośbę o przywrócenie terminu uzasadniali trudną sytuacją rodzinną (śmierć matki – 24 kwietnia 2017 r.) oraz przeprowadzonym remontem, w wyniku którego doszło do zagubienia dokumentu. Uzupełniając wniosek pismem z 3 listopada 2017 r. skarżący wskazali ponadto, iż obydwoje są osobami w podeszłym wieku, rencistami, mającymi liczne problemy zdrowotne. Język urzędowy jest dla nich bardzo skomplikowany, przez co niezrozumiała była waga wskazanego przez Sąd upływu terminu do uiszczenia wpisu.
W ocenie Sądu I instancji skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd wskazał, że wyjątkowy stan emocjonalny, w jakim znajdowali się skarżący z powodu śmierci matki nie stanowi wystarczającej przesłanki dla uznania, że nie było ich winy w uchybieniu terminu. Również powołane choroby skarżących – nie mogą stanowić przesłanki do przywrócenia terminu. Skarżący bowiem nie przedstawili żadnego dokumentu czy zaświadczenia, które wskazywałoby, że w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, stan ich zdrowia uniemożliwiał samodzielne podejmowanie czynności procesowych. Skarżący nie wykazali również, by w dokonaniu uchybionej czynności nie mogli skorzystać z pomocy innych osób.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wnieśli o ponowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, przy czym przywrócenie terminu jest dopuszczalne wówczas, jeżeli uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego, co wynika z art. 86 § 2 P.p.s.a. Niewątpliwie uchybienie terminu do wniesienia skargi spowodowało dla skarżących ujemne skutki w zakresie postępowania w sprawie. Jednakże, aby wniosek o przywrócenie terminu mógł być uwzględniony strona winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu, co stanowi pozytywną przesłankę przywrócenia terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 203/12, LEX nr 1137710). To na stronie, która domaga się przywrócenia terminu, ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu.
Jako powód uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi skarżący wskazali śmierć matki 24 kwietnia 2017 r., zagubienie wezwania do uiszczenia wpisu podczas remontu, jak również podeszły wiek oraz problemy zdrowotne.
Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych przez skarżących okoliczności, wskazać należy, że bez wątpienia śmierć matki jest okolicznością szczególną, która niewątpliwie wpłynęła na stan emocjonalny skarżących, a tym samym mogłaby stanowić przesłankę do przywrócenia terminu. Jednakże w niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę, że termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał skarżącym odpowiednio 17 i 18 sierpnia 2017 r., a zatem praktycznie cztery miesiące po śmierci matki. Biorąc zatem pod uwagę czas, jaki upłynął od śmierci matki skarżących, jak również fakt, iż w okresie, w którym skarżący zobowiązani byli do uiszczenia wpisu, skarżąca była wstanie prowadzić remont, należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż mało wiarygodnym jest stanowisko skarżących o niemożności normalnego funkcjonowania w okresie upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Odnosząc się do pozostałych okoliczności wskazywanych przez skarżących wskazać należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba, mająca przewlekły charakter, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r. sygn. akt I OZ 925/08). W niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnili ani wystąpienia nagłej przeszkody w dotrzymaniu terminu w postaci choroby, ani podjęcia starań, by dochować terminu. We wniosku o przywrócenie terminu jedynie skarżąca udokumentowała, że od kilku lat ma problemy zdrowotne (m.in. udar niedokrwienny mózgu lewego płata ciemieniowego, nadciśnienie tętnicze).
Jednakże nie wykazała, że w okresie do uiszczenia wpisu sądowego jej stan uległ na tyle pogorszeniu, że nie była w stanie dokonać uiścić wpisu jak i nie miała możliwości zwrócenia się w tym zakresie do osoby trzeciej. Skarżący natomiast w ogóle nie uprawdopodobnił swoich problemów zdrowotnych, na które powoływał się we wniosku o przywrócenie terminu.
Z przedstawionych powyżej względów nie sposób podważyć prawidłowego w świetle przepisów prawa stanowiska Sądu I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnili w stopniu wystarczającym, aby uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
- - ---------------------- 2