Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 59/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Sąd I instancji wskazał, iż w dniu 30 października 2014 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści tego wniosku oświadczył, że jest bezrobotnym, z prawem do zasiłku, który w m-cach sierpniu, wrześniu i październiku 2014 r. wynosił odpowiednio 873,90 zł, 783,20 zł i 783,20 zł. Równocześnie podał, że posiada dom (częściowo wykończony) o powierzchni 160 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni 1,7 ha. Ponadto nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro.
Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2014 r. wezwano skarżącego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które powołał się we wniosku. W tym zakresie zwrócono się o:
- - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz lub podatek od nieruchomości, opłaty za tzw. media czyli energię elektryczną, gaz, wodę, usługi telekomunikacyjne, wywóz nieczystości, a także wydatki na zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków itp.). Wskazano przy tym, że wydatki z tytułu czynszu lub podatku od nieruchomości oraz opłat za tzw. media powinny zostać udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.;
- - doręczenie zaświadczenia z banku o stanie spłat kredytu hipotecznego
- - złożenie oświadczenia, czy terminowo uiszcza alimenty
W odpowiedzi na wezwanie G. B. podał, że miesięczne koszty utrzymania jakie ponosi wynoszą 600 zł, jednakże nie posiada potwierdzeń ponoszonych wydatków, kredyt hipoteczny spłaca na bieżąco nie posiada również zaległości w przekazywaniu alimentów.
Sąd stwierdził, że wniosek złożony przez skarżącego na rozprawie jest już kolejnym wnioskiem w tej sprawie. Z dołączonych uprzednio do akt dokumentów wynika, iż rata kredytu hipotetycznego wynosi 693,85 zł, zaś alimenty zasądzone 1 200 zł miesięcznie. Z tego powodu – zdaniem Sądu – przy ocenie drugiego już w przedmiotowej sprawie wniosku o prawo pomocy, nie straciły na aktualności rozważania odnośnie sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zawarte w poprzednim, prawomocnym już postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 30 czerwca 2014r.
Sąd I instancji uznał, że skarżący nie zobrazował swojej sytuacji majątkowej w sposób jasny i przekonujący. Skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną, której przyznano zasiłek z tego tytułu od 10 maja 2014 r. do 10 listopada 2014 r., nie posiada żadnych oszczędności oraz pod wskazanym miejscem zameldowania zamieszkuje sam. Powyższe mogłoby uzasadniać przyznanie mu prawa pomocy. Jednak skarżący nie udokumentował oraz nie podał wysokości obciążających go wydatków związanych z utrzymaniem nieruchomości o powierzchni 160m2 (podatek od nieruchomości oraz opłaty za tzw. media: energia elektryczna, gaz, telefon, woda, wywóz śmieci).
Jednocześnie z pisma skarżącego wynika, że spłaca raty kredytu hipotecznego w kwocie 693,85 zł oraz uiszcza alimenty. Z powyższego wynika, że pomimo deklarowanych dochodów w wysokości 813,43 brutto (średnia z 3 miesięcy) ponosi wydatki w wysokości 2 493,85 (600 koszty utrzymania, 693,85 zł rata kredytu, 1200 zł alimenty) nie podając skąd czerpie środki na pokrycie wspomnianych wydatków.
W ocenie Sądu dane podane przez skarżącego dotyczące jego sytuacji majątkowej uniemożliwiają pozytywne uwzględnienie wniosku.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz ponowne rozpatrzenie wniosku i zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący wskazał, że podane przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia kwoty alimentów, kosztów utrzymania oraz kosztów kredytu hipotecznego nie są aktualne i podał ich wysokość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Prawo pomocy jako instytucja procesowa postępowania przed sądami administracyjnymi ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które nie osiągają żadnych dochodów, lub też osobom o bardzo niskich dochodach, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie ponosić kosztów związanych z postępowaniem przed sądami administracyjnymi. Z treści art. 246 § 1 p.p.s.a. bezpośrednio wynika, że wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, obciąża stronę składającą wniosek o przyznanie tego prawa.
Zgodnie zaś z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt I OZ 689/14.
Należy podkreślić, że w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę postanowienia z dnia 30 czerwca 2014 r. Skarżący składając ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy winien był wykazać zmianę okoliczności faktycznych oraz czy zmiana tych okoliczności ma wpływ na jego możliwości finansowe. Natomiast z porównania treści obydwu złożonych w sprawie formularzy PPF nie wynika taka zmiana okoliczności faktycznych, która uzasadniałaby wydanie odmiennego, aniżeli postanowienie z dnia 30 czerwca 2014 r., rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie wywiódł, iż złożony w tej sprawie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.