Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 232/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek Z. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu w przedmiocie żądania odszkodowania z tytułu bezczynności organu i rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, iż pismem z dnia (...) marca 2009 r. Z.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu w przedmiocie żądania odszkodowania z tytułu bezczynności organu i rażącego naruszenia prawa wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi wynikająca z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwana jako P.p.s.a.), gdyż z charakteru sprawy bezspornie wynika, że żądanie skarżącego nie ma charakteru administracyjnoprawnego.
W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Z.B. wnosząc o zwolnienie z kosztów sądowych w całości i przyznanie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że w jego sprawie o sygnaturze IV SA/Wr 171/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał odmienne postanowienie, w którym przyznał mu prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że jest on niewłaściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy. W jego opinii w zaskarżonym postanowieniu brak jest informacji o możliwym sposobie, trybie i adresacie ewentualnej ponownej skargi w tej samej sprawie. Ponadto jego zdaniem skoro w jego sprawie Sąd pierwszej instancji uznał się za niewłaściwy, to jego skarga powinna zostać przekazana według właściwości. Skarżący w sposób szczegółowy przedstawił również historię postępowań toczących się z jego udziałem przed sądami powszechnymi w sprawach o przyznanie renty oraz przywrócenie do pracy wskazując na wrogi stosunek ww. instytucji do jego osoby.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia (...) marca 2009 r. skarżący zaskarżył:
- 1. zawiadomienie organu pierwszej instancji z dnia (...) października 2003 r. (...)
- 2. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) sierpnia 2004 r. (...)
- 3. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) stycznia 2009 r. (...) a także żądając jednocześnie uchylenia powyższej decyzji z dnia (...) stycznia 2009 r. i wypłacenia przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu "odszkodowania za rażące naruszenie prawa i bezczynność".
Z powyższego wynika, że w piśmie z dnia (...) marca 2009 r. strona przedmiotem zaskarżenia uczyniła dwojakiego rodzaju zachowanie organów administracji publicznej. W takiej sytuacji za prawidłowe należało uznać działanie Sądu pierwszej instancji, polegające na wyłączeniu do odrębnego rozpoznania żądania skarżącego w przedmiocie odszkodowania z tytułu bezczynności organu i rażącego naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie podstawą oddalenia wniosku Z.B. o przyznanie prawa pomocy była oczywista bezzasadność jego skargi, gdyż żądanie wypłaty odszkodowania od organu administracji publicznej nie zalicza się do właściwości spraw podlegających rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, określonych w art. 3 §2 P.p.s.a.
O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004, str. 321, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02, niepubl.). Jak przyjęto w doktrynie, zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie.
Podniesione w skardze z dnia (...) marca 2009 r. żądanie wypłaty odszkodowania przez organ niewątpliwie wykracza poza właściwość sądów administracyjnych, gdyż ma ono charakter cywilnoprawny i może podlegać wyłącznemu rozpoznaniu przez sąd cywilny. Sądy administracyjne powołane są bowiem do kontroli określonych aktów prawnych podejmowanych przez organy administracji publicznej, wyliczonych enumeratywnie w art. 3 § 2 P.p.s.a.
Powyższe oznacza, iż skarga Z.B. jest niedopuszczalna (kwalifikuje się do odrzucenia), a co za tym idzie jest ona oczywiście bezzasadna. Z powodu natomiast jej oczywistej bezzasadności skarżącemu, zgodnie z art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata nie przysługuje. Podkreślić przy tym należy, iż w sytuacji, gdy skarga niewątpliwie kwalifikuje się do odrzucenia, przepis ten nie daje Sądowi możliwości przyznania stronie prawa pomocy, nawet wówczas, gdy sytuacja materialna nie pozwala jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.