Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego na podstawie na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu postanowienia Sąd I wskazał, że A. S. w piśmie z dnia 5 sierpnia 2013 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmowę przyjęcia jej na rehabilitację przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. Skarżąca wskazała, że od dziecka leczy się w O., a od trzech lat stara się o przyjęcie do [...] w K., jednakże bezskutecznie.
Wnioskiem dnia 28 sierpnia 2013 r., A. S. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że prawo pomocy nie przysługuje skarżącej z uwagi na oczywistą bezzasadność jej skargi z przyczyn procesowych. Sąd I instancji zaznaczył, że w skardze z dnia 5 sierpnia 2013 r. A. S. kwestionuje odmowę przyjęcia jej na rehabilitację do [...] w K. oraz zwraca się do Sądu pomoc w doprowadzeniu do przyjęcia jej przez wskazaną placówkę. Przedmiot zaskarżenia określony w przedmiotowej skardze nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego. Przyjęcie na rehabilitację odbywa się na podstawie skierowania od odpowiedniego lekarza i nie następuje z żadnej z prawnych form działania, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Z kolei [...] w K. działa w formie spółki kapitałowej, nie jest organem administracji i nie jest uprawnione do podejmowania czynności lub wydawania aktów wymienionych w tym przepisie. Jego działalność nie podlega także kognicji sądów administracyjnych na podstawie przepisów szczególnych. W konsekwencji Sąd I instancji wskazał, że nie ma kompetencji do oceny prawidłowości działań lub zaniechań [...] w K. w zakresie przyjęcia skarżącej na rehabilitację, ani do nakazania przyjęcia jej na rehabilitację.
Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła skarżąca i podtrzymała dotychczasową argumentację.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została kompleksowo uregulowana w art. 243 - 263 p.p.s.a. Ustawodawca ukształtował w powołanych przepisach zarówno pozytywne jak i negatywne przesłanki przyznania prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić w sytuacji, gdy nie są spełnione pozytywne przesłanki, bądź w sytuacji, w której co prawda pozytywne przesłanki są spełnione, ale jednocześnie stwierdza się zaistnienie przesłanki negatywnej. Pozytywne przesłanki względem osób fizycznych uregulowane zostały w art. 246 § 1 p.p.s.a. Negatywne przesłanki, wyłączające dopuszczalność przyznania prawa pomocy, sformułowane zostały w art. 246 § 3 p.p.s.a. oraz w art. 247 p.p.s.a.
Art. 247 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona (por. postanowienie NSA z 18 kwietnia 2008 r., I OZ 273/08, postanowienie NSA z 14 lutego 2012 r., II GZ 41/12, Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803). Tak, więc zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., II OZ 140/05, LEX 860051).
Zgodzić należy się z sądem I instancji, który przyjął, iż skarga na odmowę przyjęcia skarżącej na rehabilitację przez [...] w K. niewątpliwie wykracza poza właściwość sądów administracyjnych. Brak jest bowiem przepisu prawa, który przewidywałby dopuszczalność wniesienia w tym zakresie skargi do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne powołane są, bowiem do kontroli określonych aktów prawnych podejmowanych przez organy administracji publicznej, wyliczonych enumeratywnie w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Powyższe oznacza, że skarga skarżącej jest niedopuszczalna, co w istocie oznacza jej oczywistą bezzasadność w rozumieniu art. 247 p.p.s.a.
Z tego powodu skarżącej, zgodnie z ww. przepisem prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie przysługuje. Podkreślić przy tym należy, iż w sytuacji, gdy skarga niewątpliwie kwalifikuje się do odrzucenia, przepis ten nie daje Sądowi możliwości przyznania stronie prawa pomocy, nawet wówczas, gdy sytuacja materialna nie pozwala jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W takiej sytuacji, zatem zaskarżone postanowienie, odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy uznać należało za odpowiadające prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.