Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Kr 15/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej: I) umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Z. do rozpoznania wniosku J. S.o udostępnienie informacji publicznej; II) stwierdził, że Wójt Gminy Z. dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; III) stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV) oddalił wniosek o wymierzenie grzywny; V) zasądził od Wójta Gminy Z. na rzecz skarżącego J. S. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, Sąd
I instancji wskazał jako podstawę orzeczenia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) i stwierdził, że na zasądzone koszty składają się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł, ustalony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), opłata skarbowa w wysokości 17 zł za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego skarżącego w wysokości 480 zł, równoważne minimalnej stawce za czynności radcy prawnego w postępowaniu administracyjnym z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).
Wójt Gminy Z.wniósł zażalenie na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania zawarte w pkt V wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2018 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił brak zastosowania przepisu art. 206 p.p.s.a. i nieuwzględnienie szczególnych okoliczności w sprawie.
Zdaniem wnoszącego zażalenie organu, w niniejszej sprawie wystąpiły szczególnie uzasadnione przypadki, o których mowa w art. 206 p.p.s.a. Istotne jest bowiem to, że w dniu złożenia skargi, tj. w dniu 26 stycznia 2018 r. Skarżący otrzymał od organu pełną żądaną informację publiczną, przy czym przekroczenie terminu udzielenia informacji było niewielkie i nie wynikało ze złej woli, czy niedbalstwa organu, ale z nieprawidłowości w działaniu systemu ePUAP. Pomimo otrzymania żądanej informacji, Skarżący nie cofnął skargi, ani nie zmodyfikował jej wniosków.
W tych okolicznościach, żądanie Skarżącego w zakresie uznania, że doszło do bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i żądanie wymierzenia grzywny w kwocie 2.000 zł nie było uzasadnione, co znalazło odzwierciedlenie w wyroku Sądu z dnia 11 kwietnia 2018 r. Można zatem uznać – zdaniem organu - że w tym zakresie żądanie skargi zostało przez Sąd oddalone.
Ponadto organ podniósł, że udział pełnomocnika w niniejszej sprawie ograniczył się do sporządzenia skargi, a stan faktyczny i prawny sprawy nie był w ogóle skomplikowany i nie wymagał pogłębionej analizy przepisów oraz orzecznictwa. Nie było również konieczne stawiennictwo do sądu. Powyższe okoliczności, zdaniem wnoszącego zażalenie, również nie zostały wzięte pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe, Wójt Gminy Z. wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz rozpoznanie sprawy w tym zakresie na nowo, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., 2) zmianę postanowienia i zastosowanie art. 206 p.p.s.a. poprzez odstąpienie w całości od zasądzenia zwrotu kosztów od organu, ewentualnie odstąpienie w części i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego jedynie zwrotu wpisu sądowego od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.) w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada, że koszty postępowania obciążają strony, w zakresie, w jakim są związane z ich udziałem w tym postępowaniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei art. 200 p.p.s.a. stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W wyroku z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Kr 15/18 zasądzono zwrot kosztów zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd podał w uzasadnieniu, że na koszty te składają się: wpis (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (480 zł). Autor zażalenia stoi na stanowisku, że koszty zostały zasądzone w sposób nieprawidłowy, albowiem Sąd nie wziął pod uwagę okoliczności, które uzasadniały zastosowanie art. 206 p.p.s.a. pozwalającego na miarkowanie wysokości przyznawanych stronie przeciwnej kosztów.
Odnosząc się do argumentacji organu co do niezastosowania art. 206 p.p.s.a., przypomnieć trzeba, że w myśl powołanego przepisu, sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przepis ten wprowadza zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów postępiania (zasadę miarkowania tych kosztów) w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd stosuje powołanym przepis z urzędu według własnej, swobodnej oceny okoliczności rozpatrywanej sprawy, niezależnie od wniosku strony w tym zakresie.
Dodatkowo, ustawodawca - używając zwrotu "może" - pozostawił kwestię zastosowania w konkretnej sprawie tego przepisu uznaniu sądu. Sąd ma zatem możliwość (a nie obowiązek) odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w uzasadnionych przypadkach. Ze względu na wyjątkowy charakter omawianej regulacji, jej zastosowanie wymaga od sądu szczegółowego umotywowania w uzasadnieniu orzeczenia. Stosując art. 206 p.p.s.a., sąd powinien zatem dokonać oceny okoliczności sprawy, które ewentualnie miały wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia o odstąpieniu od zwrotu kosztów i dać temu wyraz w uzasadnieniu.
Natomiast w sytuacji gdy Sąd nie widzi zasadności zastosowania w sprawie art. 206 p.p.s.a., nie jest zobowiązany do wyjaśniania, dlaczego nie zastosował regulacji zawartej w treści omawianego przepisu i zasądził koszty w pełnej wysokości. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby pomimo na przykład częściowego uwzględnienia skargi, względnie zaistnienia innej przesłanki, sąd orzekł o zwrocie dla strony kosztów postępowania w pełnej wysokości (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 413/18, postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I OZ 2064/16 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe, zarzut niezastosowania art. 206 p.p.s.a. uznać należy za niezasadny. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku z dnia 11 kwietnia 2018 r., iż Wójt Gminy Z. dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skarżącemu (a zatem uwzględnienie skargi w tym zakresie) obligowało Sąd do zastosowania ogólnych zasad zwrotu kosztów postępowania wynikających z art. 200 w zw. 205 § 2 p.p.s.a. Orzekając o zwrocie kosztów w wysokości 597 zł, Sąd szczegółowo wyjaśnił w uzasadnieniu, co złożyło się na zasądzoną kwotę i wskazał stosowne przepisy stanowiące podstawę prawną przyznanej kwoty. Prawidłowość rozstrzygnięcia w tej kwestii nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego zważywszy, że zasądzając zwrot kosztów obejmujący wynagrodzenie pełnomocnika, przyjęto stawkę minimalną wynikającą z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Wobec prawidłowości zastosowania przepisów stanowiących podstawę zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, mając jednocześnie na względzie, że stosowanie art. 206 p.p.s.a. pozostawiono do uznania sądu, nie sposób zarzucić Sądowi Wojewódzkiemu, iż niezastosowanie powołanego przepisu jest uchybieniem, które powinno skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, tym bardziej, że organ dopiero w zażaleniu wskazał powody dla których, w jego ocenie miarkowanie kosztów byłoby zasadne.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.