Uzasadnienie
W skardze z dnia 23 grudnia 2011 r. H. K. na podstawie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, dalej ustawa) wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie II FSK 2306/10 w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oraz o przyznanie od Skarbu Państwa 20 000 zł.
Skarżąca wskazała, że w dniu 2 czerwca 2010 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Izbie Finansowej wniosek o wznowienie postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu pod sygn. akt I SA/Wr 1324/08, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. akt II FZ 24/10. Skarżąca podkreśliła, że od powyższego momentu przez ponad 12 miesięcy nie zostały podjęte żadne czynności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 ustawy strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy).
Wskazać należy, iż o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy.
Należy podkreślić, że stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające, bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie złożyła takiego wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wskazać należy, że z przedmiotowej ustawy nie wynika wprost, jakie kryterium czasowe wprowadził ustawodawca przy ocenie przewlekłości postępowania. Przypominając, z art. 2 ust. 1 wynika, iż postępowanie przewlekłe to takie, które m. in. twa dłużej, niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd bada terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty (art. 2 ust. 2). W przepisie tym ustawodawca nie wskazał konkretnego terminu na dokonanie danej czynności. Jak już wskazano badanie przewlekłości postępowania, w tym terminowości powinno być dokonane przy uwzględnieniu obiektywnych przesłanek, a nie poprzez wskazanie sztywnego okresu dla dokonania danej czynności.
Jak wynika z akt sprawy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 7 czerwca 2010 r. Pismem z dnia 8 czerwca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny przesłał ww. wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, a następnie pismem z dnia 14 października 2010 r. Sąd wojewódzki przekazał do NSA akta sprawy celem rozważenia uznania swojej właściwości w zakresie dotyczącym rozpoznaniu wniosku strony skarżącej w części obejmującej pkt 1 tego wniosku, tj. oparcia go na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Przewodniczący Wydziału II Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego wydał stosowne zarządzenia w celu nadania sprawie biegu i skierował sprawę na posiedzenie niejawne celem zbadania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania. Wobec niestwierdzenia przesłanek do odrzucenia skargi od 7 grudnia 2010 r. sprawa oczekiwała na wyznaczenie rozprawy.
Z uzasadnienia skargi na przewlekłość postępowania można wywnioskować, że skarżąca za datę miarodajną do stwierdzenia przewlekłości uważa datę 14 października 2010 r., kiedy to Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przesłał akta sprawy do NSA celem rozważenia uznania swej właściwości. Sprawa została zarejestrowana w repertorium Wydziału II Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 20 października 2010 r. i od tego dnia minęło 14 miesięcy. W tym miejscu należy podkreślić, że w chwili obecnej średni okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy w II Wydziale Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego wynosi ok. 18 miesięcy. Jak już wskazano wyżej skarżąca nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o rozpoznanie przedmiotowej sprawy poza kolejnością, tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł tego wyjątku uczynić. Stąd też, oceniając przesłanki stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż czynności Sądu zmierzające do wydania w sprawie rozstrzygnięcia były terminowe i prawidłowe, a okresu oczekiwania na wyznaczenie rozprawy, w związku z brakiem wniosku strony o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę.
Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji postanowienia.