Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 lipca 2005 r. I SA/Gl 635/05 wydanym na podstawie art. 58 par. 1 w związku z art. 276 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił, jako niedopuszczalną, skargę Grażyny J. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem tego Sądu z 10 września 2001 r. I SA/Ka 1393/01 odrzucającym skargę wnioskodawczyni na decyzję Izby Skarbowej w K. z 1 czerwca 2001 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Powodem odrzucenia było niezastosowanie się pełnomocnika - syna skarżącej do wezwania o usunięcie braków skargi przez nadesłanie oryginału pełnomocnictwa i oryginału pisma skarżącej z 25 marca 2005 r. wraz z kopertami, w których nadesłany był każdy z tych dokumentów oraz wskazanie aktualnego adresu skarżącej.
Pełnomocnik ograniczył się do stwierdzenia, iż przedłożył poświadczony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa, a dokumenty zostały mu dostarczone z zagranicy za pośrednictwem osób trzecich; nie dysponuje zatem kopertami. Nie potrafił wskazać adresu mocodawczyni wyjaśniając, że ostatnio zmieniała miejsce pobytu i według jego wiadomości przebywa na terenie Węgier.
Odrzucając skargę o wznowienie postępowania WSA wskazał, iż wezwanie miało na celu weryfikacje okoliczności, na które powoływał się pełnomocnik skarżącej. Starano się uzyskać jakikolwiek dowód przemawiający na rzecz jego niczym niepopartych twierdzeń na temat zachowania terminu do wniesienia skargi. Po wtóre zaś, Sąd zamierzał rozwiać wątpliwości wiążące się z autentycznością przedstawionych dokumentów, w szczególności pełnomocnictwa, którego oryginał powinien przecież pozostawać w posiadaniu wnoszącego skargę o wznowienie postępowania, skoro 14 marca 2005 r. miał on je przedstawić notariuszowi.
W ocenie Sądu braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie.
W skardze kasacyjnej od opisanego postanowienia Grażyna J., reprezentowana przez adwokata działającego na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez Krzysztofa P., wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Postanowieniu zarzuciła:
- - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 36 p.p.s.a. w zw. z art. 37 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że złożona skarga o wznowienie postępowania dotknięta była brakami w postaci nieprzedłożenia w wyznaczonym przez Sąd terminie przez pełnomocnika skarżącej - Krzysztofa P. - umocowania do reprezentacji Grażyny J. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskutek czego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3,
- - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 280 par. 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wnoszący skargę nie uprawdopodobnił okoliczności stwierdzających zachowanie terminu wznowienia.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał co następuje:
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków skargi o wznowienie postępowania pełnomocnik skarżącej - Krzysztof P. - dołączył pełnomocnictwo w oryginalnym odpisie sporządzonym przez notariusza w trybie art. 98 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie /t.j. Dz.U. 2002 r. Nr 42 poz. 269 ze zm./. Złożony dokument miał moc prawną dokumentu oryginalnego, a zatem dodatkowe żądanie oryginału należy uznać za bezprzedmiotowe.
Przedłożone w sprawie pełnomocnictwo zostało przy tym sporządzone zgodnie z art. 12 Prawa prywatnego międzynarodowego, który przewiduje, że forma czynności prawnej podlega prawu właściwemu dla tej czynności, a zatem poświadczenie podpisu przez notariusza urzędującego w kraju, w którym dokonano czynności, tj. w USA, gdzie w chwili udzielenia pełnomocnictwa p. Grażyna J. przebywała pod adresem (...) USA, wywołało skutki, jakie są związane z wymogiem urzędowego poświadczenia podpisu strony.
W takcie postępowania Sąd I instancji nie skorzystał z możliwości jaką przewiduje art. 37 par. 1 p.p.s.a., a mianowicie możliwości, w razie powzięcia wątpliwości, żądania urzędowego poświadczenia podpisu strony. Ustawa nie przewiduje, by Sąd w razie powzięcia wątpliwości mógł żądać okazania oryginalnego dokumentu, tym samym wprowadzać nieprzewidziane prawem procedury.
Odnośnie zarzutu, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 280 par. 2 p.p.s.a, to należy wskazać, iż skarżący uprawdopodobnił, że w sprawie zachowany został termin do wznowienia postępowania.
Powyższe potwierdzają złożone do akt sprawy dokumenty, a w szczególności pismo przesłane przez skarżącą do jej syna /pełnomocnika/, jak również pismo przesłane przez Krzysztofa P. z wyjaśnieniami w zakresie przebywania skarżącej poza granicami kraju odnośnie uzyskania listu w drodze przesyłki grzecznościowej.
Odpowiadając na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna pozbawiona była uzasadnionych podstaw.
O wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z 10 września 2001 r. I SA/Ka 1393/01, odrzucającym skargę Grażyny J. na decyzję Izby Skarbowej w K. z 21 czerwca 2001 r. w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r., działający w jej imieniu syn Krzysztof P. występował: 14 maja 2003 r., 4 lutego 2004 r. i 14 marca 2005 r.
Dla uprawdopodobnienia zachowania terminu do wniesienia każdego kolejnego wniosku /skargi/ wskazywał, że matka Grażyna J. o niepomyślnych dla niej rozstrzygnięciach organów podatkowych i sądu administracyjnego:
- - w dniu składania "pierwszego" wniosku nie wiedziała i w stanie "niewiedzy" pozostawała co najmniej do 4 września 2003 r. /dzień rozprawy przed Sądem/; on sam o odrzuceniu skargi dowiedział się w marcu tego /2003/ roku,
- - dowiedziała się w grudniu 2003 r.,
- - dowiedziała się w marcu 2005 r.
Składając skargę o wznowienie postępowania datowaną na 14 marca 2005 r. Krzysztof P. podniósł, że prawidłowego pełnomocnictwa skarżąca udzieliła, przed notariuszem amerykańskim /w Chicago/ już 3 lipca 2000 r., lecz z powodu braku kontaktu z synem nie przekazała mu tego pełnomocnictwa; "własnym staraniem" otrzymał je dopiero 12 marca 2005 r. i od tej daty winien liczyć się termin do wniesienia skargi o wznowienie.
Forma złożonego pełnomocnictwa, czas jego sporządzenia i przekazania pełnomocnikowi, zważywszy, że G. J. kontaktowała się z K. P. co najmniej w grudniu 2003 r. - na list z 22 grudnia 2003 r. powołał się we wniosku o wznowienie z 4 lutego 2004 r., a także określony /kolejny/ moment powzięcia przez skarżącą wiadomości o niekorzystnym dla niej postanowieniu Sądu z 10 września 2001 r., jego porównanie z pełnomocnictwami udzielonymi przez G. J. K. P. 16 czerwca 1999 r. przed notariuszem polskim i 13 grudnia 2000 r. M. M. przed notariuszem węgierskim oraz z potwierdzeniami autentyczności podpisów dokonanymi przez notariuszy na tych dwu pełnomocnictwach /w aktach sprawy I SA/Ka 1393/01, będącej przedmiotem skargi o wznowienie, a zatem znanych Sądowi z urzędu/ upoważniała Sąd do przeprowadzenia postępowania zmierzającego do usunięcia istotnych wątpliwości, które uniemożliwiałyby rozpoznanie skargi.
Pełnomocnictwo z 3 marca 2000 r. w ogóle nie zostało opatrzone datą potwierdzenia autentyczności podpisu E. J., do której to czynności ograniczał się udział "w sprawie" notariusza amerykańskiego.
Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym dalece sformalizowanym. Można ją było oprzeć wyłącznie na podstawach wskazanych w art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 176 ustawy wymagał m.in. aby zarzuty zostały uzasadnione.
Stawiając zarzut naruszenia przez Sąd administracyjny I instancji - tu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - prawa procesowego autor skargi winien wskazać naruszony przepis, wyjaśnić na czym polegało jego naruszenie przez Sąd i wykazać jaki istotny wpływ na wynik sprawy to naruszenie mogło wywrzeć, czy gdyby uchybień procesowych nie było orzeczenie sądu zostałoby w ogóle wydane albo, co do istoty, różniłoby się od orzeczenia zaskarżonego.
Rozpoznawana skarga kasacyjna dalece tym wymaganiom nie odpowiadała, zarówno co do sformułowania zarzutów kasacyjnych jak i ich uzasadnienia.
Art. 36 Prawa o postępowaniu... wskazywał /jedynie/ rodzaje pełnomocnictw jakie mogą występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie oceniał przedstawionego pełnomocnictwa Grażyny J. z 3 lipca 2000 r. pod względem jego zakresu, nie mógł zatem w ogólne naruszyć wskazanego przepisu. Jeśli chodziło o art. 37 Prawa o postępowaniu..., to wynikał z niego obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej oraz uprawnienie Sądu do żądania urzędowego poświadczenia podpisu strony jeśli przedstawiony odpis pełnomocnictwa został uwierzytelniony przez samego pełnomocnika /adwokata, radcę prawnego.../. Autor skargi nie wskazał na czym polegało naruszenie tego przepisu przez WSA. Przedłożone pełnomocnictwo, sporządzone w języku polskim i zawierające potwierdzenie własnoręczności podpisu dokonane w tymże języku przez amerykańskiego notariusza zostało WSA dostarczone z potwierdzeniem przez polskiego notariusza, dokonanym 14 marca 2005 r. "zgodności odpisu kserokopii z dokumentem /1 strona/ okazanym... przez Pana Krzysztofa P...".
Autor skargi nie wskazał na czym polegała zgodność okazanego notariuszowi pełnomocnictwa z powołanym w skardze kasacyjnej art. 12 Prawa prywatnego międzynarodowego. Przepis ten miał charakter normy ogólnej. Brak było w ustawie - Prawo prywatne międzynarodowe /Dz.U. 1965 nr 46 poz. 290 ze zm./ przepisu szczególnego odnoszącego się do pełnomocnictw, co oznaczało, że prawo właściwe dla oceny formy pełnomocnictwa należało ustalać zgodnie ze wskazanym przepisem. Na temat prawa regulującego formę sporządzania pełnomocnictw i dokonywania potwierdzeń autentyczności podpisów przez notariuszy na terenie USA /stan I./ autor skargi formułując przytoczony wyżej zarzut nie wypowiedział się w ogóle.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia skarżonym postanowieniem art. 280 par. Prawa o postępowaniu... Przepis ten określał uprawnienia Sądu do badania, na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie... została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.
Skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem z 10 września 2001 r. I SA/Ka 1393/02 w ogóle nie była oceniana przez WSA w Gliwicach w aspekcie przesłanek z art. 280 par. 2 Prawa o postępowaniu.
Sąd podjął kroki zmierzające do wyjaśnienia czy skarga /o wznowienie/ w ogóle pochodziła od strony postępowania i do zweryfikowania wskazywanych kolejno różnych terminów powzięcia wiadomości o odrzucenia przez Sąd skargi na decyzję w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1991 r. Nie sposób było Sądowi odmówić prawa do podjęcia - bezowocnej zresztą - próby weryfikacji istotnych okoliczności sprawy, od których zależała jej merytoryczna ocena.
Niezastosowanie się do wezwania Sądu w wyznaczonym terminie powodowało konsekwencje z art. 58 par. 1 Prawa o postępowaniu.
Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.