Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. I SA/Rz 1192/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę G. [...] "R." sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 19 września 2014 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że po ponownym rozpoznaniu sprawy, Burmistrz Miasta P. wydał w dniu 18 lipca 2014 r. decyzję w której określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 75.402 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że w celu opodatkowania gruntu ustalił, w jaki sposób zostały on sklasyfikowany w ewidencji gruntów. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 19 września 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że w sprawie nie doszło do sytuacji, w której pomimo dysponowania odpowiednimi dokumentami, organ prowadzący ewidencję nie uwzględnił zmian z nich wynikających. Kolegium podniosło, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji.
2. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 122 w związku z art. 180 § 1, art. 181 oraz art. 194 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa").
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stanął na stanowisku, że organy podatkowe w zakresie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które to dane powinny tam być zawartymi, są nimi związane, aż do chwili ich zmiany.
Sąd wskazał, że w 2012 r. nie doszło do zmiany danych zawartych w ewidencji w zakresie działki nr 1777/18 w związku z operatem geodezyjnym sporządzonym przez geodetę w dniu 1 października 2012 r. Wykaz zmian gruntowych nim objęty przewidywał zmianę przeznaczenia gruntu na tej działce w sposób szczegółowo opisany, przy czym dla niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma wprowadzenie oznaczenia "wsr" dla 7,5 hektarowej części działki ewidencyjnej w miejsce gruntu dotychczas oznakowanej m.in. oznaczeniami "ws", "ł",, czy "ps" i "bz". Z uwagi na stanowisko skarżącej spółki postępowanie odnośnie tej działki zostało zawieszone (w pozostałym zakresie zmiany wprowadzono do ewidencji) i zmiany dokonano dopiero w 2014 r. po uzyskaniu przez spółkę pozwolenia wodnoprawnego. W ewidencji gruntów i budynków oznaczenie części działki symbolem "wsr" zostało wprowadzone dopiero w tym roku. W odniesieniu do 2012 r. pozostaje ono bez znaczenia. Nie zaistniało przy tym opóźnienie w działaniach administracji samorządowej przy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków.
Reasumując, w ocenie Sądu pierwszej instancji organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego przy dokonaniu klasyfikacji opodatkowanego podatkiem od nieruchomości gruntu.
4. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez zaakceptowanie przez Sąd niewłaściwego zastosowania przez organy podatkowe art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 dalej "p.g.i.k."), podczas gdy w sprawie istniały przesłanki prawne do pominięcia w oparciu o art. 194 § 3 i art. 122 Ordynacji podatkowej wpisów ewidencyjnych nieprawdziwych w odniesieniu do gruntów spółki, jak również niezgodnych z zasadą zachowania ewidencji w stanie aktualności, co reguluje § 44 pkt 2, § 46 ust. 1 i 2 oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, dalej "rozporządzenie MRRB"), naruszenie to powinno zostać przez Sąd dostrzeżone, co jednak się nie stało, w ramach badania legalności działania organów podatkowych na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Efektem tych naruszeń prawa było nieuwzględnienie skargi spółki, pomimo wystąpienia w sprawie przesłanek do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. pełnomocnik spółki podniósł ponadto zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., tj.
- - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku merytorycznego odniesienia się Sądu do podstawowego zarzutu skargi naruszenia przez organ podatkowy art. 194 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, która to wadliwość uzasadnienia orzeczenia w ocenie spółki może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, ponieważ konieczna treść uzasadnienia, zasadniczo jej niezupełność nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej orzeczenia, a pośrednio także poprzez to, że skarżąca nie uzyskała odpowiedzi na przedstawione przez nią kwestię i wątpliwości, utrudnia lub wyklucza przedstawienie stronie zarzutów merytorycznych,
- - art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez rozstrzygniecie w granicach sprawy podatkowej zagadnienia wstępnego z zakresu postępowania ewidencyjnego, wskutek dokonania prawnoadministracyjnej oceny działania Starosty Powiatu M. i przyjęcie dokonanych w tym względzie ustaleń jako przesłanek rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej, pomimo że tego rodzaju ocena prawna działań była zbędna z punktu widzenia potrzeb postępowania podatkowego, ponieważ zaniechanie Starosty w aktualizacji wpisów ewidencyjnych obliguje organy podatkowe do ich pominięcia przy ocenie przeznaczenia gruntów.
- 5. Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona uzasadnionych podstaw wobec czego podlega oddaleniu. Przede wszystkim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie naruszyły przepisów prawa materialnego. Stosownie do art. 21 ust. 1 u.p.g.k., podstawę wymiaru podatków (od nieruchomości, rolnego, leśnego) stanowią zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Jedynie wyjątkowo organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów i budynków. Reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13; wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12). Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie.
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Ordynacja podatkowa wprowadza jednak możliwość podważenia zapisów ujętych w ewidencji. Zgodnie bowiem z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej możliwe jest przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Innymi słowy zakwestionowanie prawidłowości wpisu wymaga co do zasady uruchomienia stosownego postępowania. Chcąc bowiem podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, to zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym, pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowanie, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2043/11).
Podkreślić należy, iż w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRRB, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe, w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia.
Jak wynika więc z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. w związku z ww. przepisami rozporządzenia datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych. Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy.
Dlatego też prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stanął na stanowisku, że organy podatkowe w zakresie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które to dane powinny tam być zawartymi, są nimi związane, aż do chwili ich zmiany.
W niniejszej sprawie, co nie jest kwestionowane, w 2012 r. nie doszło do zmiany danych zawartych w ewidencji w zakresie działki nr 1777/18 w związku z operatem geodezyjnym sporządzonym przez geodetę w dniu 1 października 2012 r. Wykaz zmian gruntowych nim objęty przewidywał zmianę przeznaczenia gruntu na tej działce w sposób szczegółowo opisany. Dla niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma wprowadzenie oznaczenia "wsr" dla 7,5 hektarowej części działki ewidencyjnej w miejsce gruntu dotychczas oznakowanej m.in. oznaczeniami "ws", "ł",, czy "ps" i "bz". Z uwagi na stanowisko skarżącej spółki postępowanie odnośnie tej działki zostało zawieszone (w pozostałym zakresie zmiany wprowadzono do ewidencji) i zmiany dokonano dopiero w 2014 r. po uzyskaniu przez spółkę pozwolenia wodnoprawnego. W ewidencji gruntów i budynków oznaczenie części działki symbolem "wsr" zostało wprowadzone dopiero w tym roku.
W odniesieniu do 2012 r. pozostaje zatem ono prawnie bez znaczenia. Nie zaistniało przy tym opóźnienie w działaniach administracji samorządowej przy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków.
Chybione są także twierdzenie autora skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano jednak podstawy prawne przyjętego orzeczenia. Uzasadnienie to pozwala również poznać stanowisko Sądu. Jego treść, z którą nie zgadza się spółka, umożliwiła bowiem zanegowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. O naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. można mówić w sytuacji, gdy sąd wykracza poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona albo gdy, mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku, nie wychodzi poza zarzuty i wnioski skargi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można w niniejszej sprawie stwierdzić, aby Sąd pierwszej instancji rozstrzygał poza granicami skargi, względnie, że nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez spółkę.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.