Uzasadnienie
UZASADNENIE
Zarządzeniami z dnia 31 marca 2009 r. stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwał E. S. i T. S. do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od ich skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 26 stycznia 2009 r.
Skarżący złożyli w dniu 10 kwietnia 2009 r. pismo zatytułowane "zażalenie", w którym wskazali, że byli przeświadczeni, iż Sąd biorąc pod uwagę ich sytuację materialną zwolni ich od uiszczenia kosztów sądowych. Podnieśli, że ich dochody nie zaspokajają nawet minimum niezbędnego do zaspokojenia życiowych potrzeb i wnieśli o uchylenie ww. zarządzeń.
Zarządzeniami z dnia 17 kwietnia 2009 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżących do sprecyzowania, czy pismo z dnia 10 kwietnia 2009 r. jest wyłącznie zażaleniem na zarządzenie w przedmiocie wpisu od skargi, czy jest także wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2009 r. skarżący wyjaśnili, że ich pismo z dnia 10 kwietnia 2009 r. stanowi zarówno zażalenie, jaki i wniosek o przyznanie prawa pomocy
Wnioskowi o przyznanie prawa pomocy nadano bieg wzywając skarżących do uzupełnienia braku w postaci złożenia wniosku na urzędowym formularzu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie wszczęte zażaleniami podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
W przedmiotowej sprawie po wydaniu zaskarżonych zarządzeń toczy się postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Okoliczność ta ma w niniejszej sprawie istotne znaczenie, bowiem jeżeli po doręczeniu stronie wezwania do uiszczenia wpisu, a przed upływem terminu do jego wpłaty, zajdzie jakiekolwiek zdarzenie, które zwalnia stronę od obowiązku wykonania nakazanej czynności w terminie (a jest takim zdarzeniem złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych), to wezwanie uważa się za niebyłe. Gdy potrzeba usunięcia braków stanie się znów aktualna, przewodniczący powinien zarządzić skierowanie do strony nowego wezwania (patrz wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2005 r., wydany w sprawie II FZ 125/05, ONSAiWSA 2006/1/12.). Ponieważ wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na podstawie zarządzeń z 31 marca 2009 r. należy traktować zgodnie z powyższym jako niebyłe i jako takie nie wywoła ono na obecnym etapie postępowania skutków prawnych związanych z niezastosowaniem się do niego, postępowanie zażaleniowe dotyczące tego zarządzenia jest bezprzedmiotowe.
Powyższe stanowisko zajęte na tle analogicznie brzmiących przepisów znajduje także poparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym złożenie przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w terminie otwartym do uiszczenia opłaty od środka odwoławczego, przerywa bieg tego terminu, a uwzględnienie tego wniosku uchyla ustawowy obowiązek uiszczenia opłaty sądowej od środka odwoławczego i z tego powodu bezprzedmiotowe staje się wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej. Natomiast w sytuacji, gdy wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony, obowiązkiem sądu jest wezwanie strony do uiszczenia wymaganej opłaty (patrz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2007 r., wydane w sprawie I PZ 20/07, OSNP 2008/21-22/320). Na marginesie należy wskazać, że w wypadku ponownego wezwania strony do uiszczenia wpisu od skargi będzie mogło ono być przedmiotem zażalenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 197 i art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.