Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r. (sygn. akt III SA/Łd 849/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Powiatu [...] na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lipca 2014 r. (nr [...]), którą organ ten utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. określającą Powiatowi [...] kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 2 084 736,72 zł wraz z odsetkami.
Powiat [...] złożył skargę kasacyjną od tego orzeczenia, a następnie - w piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. - wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa [...]. W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, że konieczność wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji wiąże się z faktem, iż sytuacja finansowa Powiatu, wyrażona projekcją Wieloletniej Prognozy Finansowej Powiatu [...] na lata 2015-2025, uległaby radykalnemu pogorszeniu, wywołując negatywne skutki dla jego funkcjonowania, trudne do odwrócenia. Budżet na 2015 r. jest budżetem deficytowym (-3 798 538 zł), co oznacza, że dla zrealizowania ujętych w nim zadań oraz spłatę rozchodów istnieje konieczność zaciągnięcia kredytu bankowego z jednoczesną koniecznością przeprowadzenia postępowania przetargowego i uzyskaniem pozytywnej opinii Regionalnej Izby Obrachunkowej o możliwości jego spłaty. Opinia ta ujmuje ocenę możliwości spłaty zaciągniętego kredytu w oparciu m.in. o kryteria określone w ustawie o finansach publicznych z 2009 r., w szczególności w jej art. 243. Spełnienie warunku z art. 243 ust. 1 ustawy o finansach publicznych staje się trudne do wykonania w sytuacji konieczności zwrotu środków i nałożenia tzw. korekty finansowej o znacznych rozmiarach.
We wniosku stwierdzono również, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje daleko idące konsekwencje dla Powiatu, wynikające z uregulowań art. 240a ustawy o finansach publicznych, związane z obowiązkiem uchwalenia i realizacji programu naprawczego. W okresie realizacji takiego programu naprawczego jednostka samorządu terytorialnego nie może podejmować nowych inwestycji finansowanych kredytem, pożyczką lub emisją papierów wartościowych, nie może udzielać pomocy finansowej innym jednostkom samorządu terytorialnego, nie może udzielać poręczeń, gwarancji i pożyczek, nie może ponosić wydatków na promocję jednostki, zaś zadania inne niż obligatoryjne muszą być ograniczone. Zdaniem strony, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest więc niezbędne z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania Powiatu oraz realizowania jego zadań. Konieczność zwrotu przez stronę środków w wysokości 2 084 736,72 zł wiązałoby się niewątpliwie z przesunięciem środków finansowych przewidzianych na zadania własne Powiatu, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do ograniczenia wykonania niezbędnych zadań na rzecz mieszkańców Powiatu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
W treści art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca przewidział, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zauważyć należy, że w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 7 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. WSA uznał bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki, bowiem konieczność zwrotu przez Powiat środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w wysokości 2 084 736,72 zł wiązałoby się niewątpliwie z przesunięciem środków finansowych przewidzianych w budżecie na zadania własne powiatu, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do ograniczenia wykonania niezbędnych zadań na rzecz mieszkańców powiatu.
Podkreślenia jednak wymaga, że wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, co świadczy o tym, że rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają charakter tymczasowy (art. 61 § 6 p.p.s.a.). Co do zasady, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, obowiązywanie ochrony tymczasowej ustaje z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Wobec tego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 listopada 2014 r. wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji upadło wraz z wydaniem wyroku przez ten Sąd oddalającego skargę Powiatu [...] na decyzję Zarządu Województwa [...].
Niemniej jednak - zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I GPS 1/07 (publ. ONSAiWSA 2007, nr 4, poz.
77) - w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Z uwagi na to wniosek z dnia 8 czerwca 2015 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mógł zostać rozpoznany przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażona uprzednio przez WSA ocena co do zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pozostaje aktualna również na obecnym etapie postępowania. We wniosku z dnia 8 czerwca 2015 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Powiat uprawdopodobnił bowiem wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku, a odnoszące się wprost do mogącej zaistnieć sytuacji finansowej skarżącego Powiatu, mogą być przyjęte za podstawę wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. Wyegzekwowanie od strony skarżącej kwoty objętej zaskarżoną decyzją negatywnie wpływałoby na zabezpieczenie realizacji podstawowych i bieżących zadań Powiatu. Wobec ilości i wagi realizowanych przez powiat zadań uprawnione jest przyjęcie, że w przypadku jednorazowego, natychmiastowego zwrotu kwoty w znaczącej wysokości (ponad 2 mln zł) wraz z odsetkami, realne jest niebezpieczeństwo zarówno wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
PG