Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 16 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1301/17

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016 r.(sygn. akt VI SA/Wa 1418/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M..K. i J.K. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] (dalej też: "GIF", "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymującą w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Lublinie (dalej też: "LWIF", "organ I instancji") z dnia [...] października 2015 r., nr [...], którą cofnięto skarżącym zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie A. zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] oraz nakazano im zapewnienie obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki w terminie natychmiastowym od daty otrzymania rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny udzielił skarżącym i E. K. zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie A. zlokalizowanej w [...] przy ul. [...]. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. LWIF dokonał zmiany przedmiotowego zezwolenia poprzez wskazanie jako podmiotu, który uzyskał zezwolenie: M. K. i J. K. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Lublinie w dniach: [...], [...] i [...] lutego 2014 r. przeprowadził kontrolę doraźną w opisanej wyżej aptece ogólnodostępnej w zakresie sprawdzenia prawidłowości obrotu (przychodów i rozchodów) oraz przechowywania wybranych produktów leczniczych. W trakcie kontroli, po okazaniu żądanych przez kontrolera faktur zakupu produktów leczniczych stwierdzono, że w aptece znajdują się faktury zakupu produktów leczniczych, które nie zostały ujęte w komputerowym systemie ewidencyjnym aptek i nie zostały wprowadzone na jej stan magazynowy jako przychód apteki.

Na podstawie analizy faktur sprzedaży produktów leczniczych, nieujętych w ewidencji apteki ustalono, że kontrolowana apteka prowadziła sprzedaż produktów leczniczych [...], [...], [...], [...], [...], [...], (na podstawie kopii faktur) do 3 podmiotów nieuprawnionych - hurtowni farmaceutycznych:

1. 1) [...] Sp. z o. o. S.K.A., ul. W. [...] lok. [...]; [...] Ł. - (3 faktury VAT na łączną kwotę 10.905,84 zł),
2. 2) "P" D; ul. K. [...], [...] Ś. - (21 faktur VAT na łączną kwotę 209.984,83 zł),
3. 3) E., ul. [...], [...] G. - (26 faktur VAT na łączną kwotę 219.692,99 zł).

Wymienione powyżej produkty lecznicze posiadały kategorię dostępności Rp, co oznacza, że mogły być wydane z apteki wyłącznie na podstawie ważnej recepty lekarskiej.

Organ I instancji pismem z [...] lipca 2014 r. zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie sprawdzenia prawidłowości obrotu produktami leczniczymi z warunkami udzielonego zezwolenia, w szczególności sprzedaży produktów leczniczych z apteki do podmiotów nieuprawnionych oraz nakazania zapewnienia obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki. Jednocześnie poinformowano skarżących o włączeniu do materiału dowodowego protokołu z kontroli doraźnej z dnia [...] lutego 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. LWIF, uwzględniając wniosek zainteresowanych, dopuścił dowód z zeznań w charakterze świadka kierownika apteki na okoliczność spełnienia przez skarżących warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności apteki, a ponadto w przedmiocie nieobecności magistra farmacji w godzinach czynności apteki oraz dowód z przesłuchania skarżących co do ww. okoliczności. Natomiast odmówił przeprowadzenia pozostałych dowodów wnioskowanych przez pełnomocnika strony. Do dnia [...] grudnia 2014 r. LWIF przesłuchał jedynie kierownika apteki. W tym dniu organ I instancji wydał postanowienie, w którym zmienił postanowienie z dnia [...] września 2014 r. w części dotyczącej dopuszczenia dowodu z przesłuchania w charakterze strony skarżących oraz włączył do akt postępowania: kopię protokołu przeszukania pomieszczeń "A" w G. w postępowaniu karnym sygn. akt [...] wraz ze spisem i opisem rzeczy, kopię protokołu przesłuchania świadka M. B. w ww. postępowaniu i kopię protokołu przesłuchania świadka M. K. i J. K. w ww. postępowaniu

Następnie w dniu [...] stycznia 2015 r. organ I instancji wydał postanowienie o odmowie dopuszczenia dowodów: z przesłuchania w charakterze strony skarżących na okoliczność spełnienia przez przedsiębiorcę warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności kontrolowanej apteki, w tym posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki; z protokołu kontroli z dnia [...] września 2011 r. oraz książki kontroli dotyczących przedsiębiorcy F sp. z o. o. z siedzibą w L. na okoliczność wydania przez LWIF decyzji administracyjnoprawnej sanującej możliwość zbywania produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych, a w szczególności decyzji w przedmiocie dostosowania prowadzonej działalności apteki ogólnodostępnej do przepisów prawa poprzez umieszczenie na dokumentach sprzedaży (fakturach VAT) dat ważności oraz numerów serii.

Organ I instancji na własny wniosek uzyskał uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w Lublinie z dnia [...] grudnia 2014 r. pozytywnie opiniującą wniosek LWIF w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie powołanej apteki. Następnie organ ten zawiesił postępowanie, gdyż skarżący złożyli zażalenie na w/w uchwałę. Po podjęciu w dniu [...] lutego 2015 r. przez Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej uchwały utrzymującej w mocy wyżej opisaną uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w L., organ I instancji podjął z urzędu zawieszone postępowanie.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., LIWF na mocy art, 37 ap ust. 1 pkt 2, art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2, art. 87 ust. 2, art. 88 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 i 5, art. 91 ust. 1 i ust. 2, art. 92, art. 96 ust. 1, art. 99 ust. 2 i art. 108 ust. 4 pkt 4 oraz art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. poz.271 ze zm., dalej:"p.f.") oraz art. 104 § 1 w związku z art. 107 § 1 i art. 108 k.p.a. cofnął skarżącym zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A", położonej w G., przy ul. [...] oraz nakazał zapewnić obecność farmaceuty w godzinach czynności apteki w terminie natychmiastowym od daty otrzymania decyzji.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wnieśli odwołanie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w całości, ewentualnie o wydanie decyzji kasatoryjnej.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., GIF utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy ustawy - Prawo farmaceutyczne przewidują dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny prowadzony co do zasady w aptekach ogólnodostępnych i hurtowy, tj. zaopatrywanie się, przechowywanie, dostarczanie lub eksportowanie produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności.

Organ II instancji zaznaczył przy tym, że skarżący, nie posiadając zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, nie mogli prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi, gdyż czynności te są wyłączone z zakresu działań, które mogą być podejmowane przez apteki. Organ wyjaśnił, że detaliczny i hurtowy zakres obrotu są od siebie wyodrębnione i nie podlegają łączeniu. Dokonywanie zaś przez aptekę ogólnodostępną sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych narusza art. 96 ust. 1 p.f.

Organ odwoławczy stwierdził też, że z materiału dowodowego (zwłaszcza faktur) wynika, że doszło do sprzedaży produktów leczniczych, w tym leków wydawanych na receptę (kategoria dostępności Rp) z apteki prowadzonej przez skarżących do 3 podmiotów nieuprawnionych – hurtowni farmaceutycznych wskazanych w decyzji. Tym samym prowadzona przez zainteresowanych apteka prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi. Wyjaśnił, że obrót hurtowy produktami leczniczymi ma miejsce m.in. wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 p.f.

Natomiast podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia GIF (art. 74 ust. 1 p.f.), którego skarżący nie posiadali. W ocenie GIF, dokonywanie przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego skutkowało naruszeniem art. 87 ust. 2 oraz art. 96 ust. 1 p.f.

Organ II instancji dodał, że zgodnie z art. 37ap ust. 1 pkt 2 p.f., organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Natomiast art. 101 pkt 4 p.f. stanowi, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Powyższe oznacza, że rękojmia należytego prowadzenia apteki jest warunkiem uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie przedsiębiorcy naruszające przepisy regulujące prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej świadczy o tym, że przedsiębiorca ten nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Utrata rękojmi oznacza, że przedsiębiorca przestał spełniać jeden z warunków określonych przepisami prawa wymaganych do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu na prowadzenie apteki. Wystąpiła zatem przesłanka uzasadniająca cofnięcie zezwolenia określona w art. 37ap ust. 1 pkt 2 p.f.

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. dalej:"p.p.s.a."), oddalił skargę M. K. i J. K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2016 r.

WSA wskazał, iż bezsporne jest, że skarżący nie posiadali zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, a tym samym nie mogli prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi. Okoliczność, że w dacie kontroli i okresie działalności apteki objętym kontrolą LWIF nie było uregulowania art. 86a p.f. (zakazane jest zbywanie produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną lub punkt apteczny hurtowni farmaceutycznej, innej aptece ogólnodostępnej lub innemu punktowi aptecznemu.) nie oznaczała, że takowy zakaz nie obowiązywał. Zdaniem WSA wynikał on z szeregu uregulowań Prawa farmaceutycznego dotyczących obrotu hurtowego i detalicznego produktami leczniczymi i zasad udzielania zezwoleń na powyższe rodzaje obrotu produktami leczniczymi.

Sąd I instancji podkreślił, że skarżący też nie kwestionowali, że były odsprzedawane do wskazanych trzech hurtowni leki wcześniej sprowadzone do ich apteki i że ktoś inny, aniżeli oni, miałby realizować te transakcje. Skarżący nie kwestionowali prawdziwości faktur VAT, na podstawie których ustalono obrót lekami o kategorii dostępności Rp i to w dużej ilości - z ich apteki do wymienionych hurtowni.

WSA zauważył, że zeznania złożone przez kierownika apteki w dniu [...] listopada 2014 r. w kontrolowanym postępowaniu i zeznania skarżących złożone w trakcie postępowania karnego potwierdziły jedynie powyższą okoliczność. Zauważył, że zainteresowani przez okres kilku miesięcy (od września 2014 r. do grudnia 2014 r.) uniemożliwiali organowi przesłuchanie ich w charakterze strony, mimo wydania przez LWIF postanowienia w tym zakresie w dniu [...] września 2014.r. i to na wniosek ich pełnomocnika. Dopiero zmiana przez LWIF wspomnianego postanowienia w dniu [...] grudnia 2014 r. i dołączenie materiałów z prowadzonego postępowania karnego uaktywniło skarżących w żądaniu ich przesłuchania. Wobec tak zgromadzonego materiału dowodowego zdaniem Sądu I instancji prawidłowe było stanowisko organów co do braku podstaw przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżących jako strony. W opinii WSA organ prawidłowo przyjął, że w sprawie zostały wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zatem odmowa przesłuchania skarżących była słuszna także w świetle art. 78 § 1 k.p.a. Według WSA okoliczności wpływających na ocenę spełniania przez podmiot prowadzący aptekę rękojmi należytego prowadzenia apteki (art. 101 pkt 4 p.f. w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 p.f.) skarżący doszukiwali się w innych zachowaniach aniżeli sprzedaż leków z apteki do hurtowni. W tym też kierunku zgłaszali wnioski dowodowe. Organ II instancji zaś nie prowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego; dokonał ponownej oceny materiału dowodowego zebranego przez LWIF w kontekście ustalenia przesłanek odpowiedzialności skarżących i doszedł do słusznego wniosku, że zainteresowani swoim zachowaniem utracili rękojmię należytego prowadzenia apteki. WSA podniósł, że na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 p.f., organ wydający zezwolenie ma obowiązek je cofnąć w przypadku, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

Jednym z warunków udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki jest - w myśl art. 101 pkt 4 p.f. - dawanie rękojmi należytego prowadzenia apteki. Oczywistym jest, że rękojmia należytego prowadzenia apteki musi istnieć przez cały czas prowadzenia działalności objętej zezwoleniem. Konieczność posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki badana jest nie tylko na etapie wydawania zezwolenia na otwarcie nowej apteki. Przedsiębiorca posiadających już zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej musi spełniać tę przesłankę przez cały okres posiadania zezwolenia, a obowiązki nałożone na niego ustawą - Prawo farmaceutyczne i zezwoleniem wyznaczają granice, w jakich może poruszać się prowadząc reglamentowaną działalność.

Sąd I instancji wyjaśnił, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "rękojmi należytego prowadzenia apteki". Zdaniem WSA w tym zakresie należy więc skorzystać z dorobku doktryny i orzecznictwa odnoszącego się do rękojmi należytego wykonywania zawodu z uwzględnieniem cech szczególnych danego zawodu, przy czym chodzi nie tylko o wiedzę i wysokie kwalifikacje, ale o sumienność i rzetelność. W ocenie Sądu I instancji GIF nie naruszył też zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że poczynione przez organy Inspekcji Farmaceutycznej ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi zastrzeżeń.

Z kolei fakt, że skarżący nie zgadzają się ze stanowiskiem organów, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów, tych wyżej powołanych czy też innych, jak art. 8, 9, 11 k.p.a., których naruszenia skarżący także nie wykazali.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący.

Zaskarżyli to orzeczenie w całości, zarzucając mu:

1. I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie:
2. 1. art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. w zw. z art. 37 ap ust.1 pkt 2 w zw. art. 101 pkt 4 p.f. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji.
3. 2. art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. w zw. z art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 86 ust. 1, art. 96 ust.1 p.f. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji.
4. 3. art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. w zw. z art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1 p.f. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji.
5. II. Naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania:
6. 1. art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 86 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji, z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego (w tym oddalenie wniosków dowodowych) w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy;
7. 2. art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 15, 77 § 1, i 107 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenia zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania strony, w szczególności poprzez niedopuszczenie dowodów zgłoszonych w toku postępowania przed organem II instancji, a w głównej mierze w części dotyczącej spełniania przez przedsiębiorcę warunków określonych przepisami prawa, wymaganymi do wykonywania działalności gospodarczej określonej zezwoleniem;
8. 3. art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz brak uzasadnienia spełniającego przewidziane przez przepisy prawa wymogi.

Wobec powyższego autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W rozpoznawanej sprawie brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a. Skoro zatem nie zachodzi wyjątek od przewidzianej art. 183 § 1 p.p.s.a. zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadza się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane w zarzutach postawionych Sądowi I instancji.

Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna. Podstawy, na których ją oparto, nie znajdują bowiem usprawiedliwienia.

Z uwagi na fakt, że w skardze kasacyjnej wskazano zarówno na naruszenie przepisów prawa materialnego - przez błędne ich zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) jak i przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), podnieść trzeba, że zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę wyroku został ustalony w sposób prawidłowy. Tym samym w pierwszej kolejności ocenie winny podlegać zarzuty naruszenia przepisów postępowania zmierzające do podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych sprawy. Z zasady prawdy obiektywnej należy jednak wywieść, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) wymaga przede wszystkim rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego.

Ocena zasadności zarzutów naruszenia prawa procesowego - a w konsekwencji zarzutów wadliwego zastosowania norm materialnoprawnych wymaga zatem wskazania, że w myśl art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne, organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy podmiot przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

Stosownie do art. 101 pkt 4 powołanej ustawy, wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Z uwagi na brak w rozpoznawanej sprawie stosownych zarzutów błędnej wykładni powołanych przepisów, poza sporem pozostaje, że z treści zawartych w nich regulacji należy wywieść, że konieczność posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki zachodzi przez cały czas prowadzenia tego rodzaju działalności, a nie tylko na etapie wydawania stosownego zezwolenia. Rękojmię należytego prowadzenia apteki musi przy tym posiadać podmiot ubiegający się o wydanie zezwolenia/posiadający zezwolenie na prowadzenie apteki. Stwierdzenie, że przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa w tym warunek posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki skutkuje cofnięciem zezwolenia. O braku zaś owej rękojmi świadczy naruszanie zasad obrotu produktami leczniczymi, ustanowionych m. in. przepisami ustawy Prawo farmaceutyczne, wskazanymi w podstawach kasacyjnych.

Podnieść zatem należy, że według art. 65 ust. 1 tej ustawy obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Art. 68 ust. 1 stanowi, że obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych. Art. 72 ust. 1 wprowadza zasadę, że obrót hurtowy - zdefiniowany w ust. 3 powołanego artykułu mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, a podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej (art. 74 ust.

1) wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Zgodnie z art. 86 ust. 1 apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności określone prawem usługi farmaceutyczne. Art. 87 ust. 2 pkt 1 wskazuje, że apteki ogólnodostępne przeznaczone są do zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust.

8. W myśl art. 96 ust. 1 produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych na podstawie recepty, bez recepty, na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.

Żadnym zarzutem skargi kasacyjnej nie jest ponadto kwestionowane, że apteka dostarczała produkty lecznicze do hurtowni farmaceutycznych, a zatem dokonywała obrotu tymi produktami z naruszeniem przedstawionych wyżej zasad wprowadzonych ustawą Prawo farmaceutyczne.

W tym stanie rzeczy stwierdzenie faktu dokonywania przez skarżących obrotu produktami leczniczymi z naruszeniem zasad określonych ustawą Prawo farmaceutyczne w rozpoznawanej sprawie ustalono okoliczności faktyczne w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy w przedmiocie cofnięcia zezwolenia.

Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku przepisami ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, wskazanymi w pkt II ppkt 1-2 petitum skargi kasacyjnej, a zmierzającymi do wykazania wadliwości postępowania dowodowego, nie mogą być uznane za trafne.

W konsekwencji, stan faktyczny sprawy przyjęty przez Sąd I instancji na etapie wyrokowania jako prawidłowy wbrew zarzutom naruszenia prawa materialnego (pkt I ppkt 1-3 petitum skargi kasacyjnej) nie dawał temu Sądowi podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Zarzut wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego tzw. błąd w subsumcji jest zasadny tylko w razie stwierdzenia, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie, że ustalony stan faktyczny błędnie podporządkowano pod hipotezę określonej normy prawnej. Taki stan rzeczy nie miał w sprawie miejsca.

Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie uzasadnia w końcu zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 oraz 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wskazany w pkt II ppkt 3 petitum skargi kasacyjnej.

Podzielić należy ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowi tzw. przepis wynikowy, który nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Tak więc stawiając zarzut naruszenia tego przepisu należy wskazać, jakie przepisy postępowania zostały naruszone, ale w toku postępowania administracyjnego przez organ administracji publicznej, którego działanie zaskarżono (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 sierpnia 2018 r. II FSK 2279/16, z dnia 9 października 2018 r. II GSK 143/18).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w sposób oczywiście sprzeczny z brzmieniem tego przepisu powiązano z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Trzeba też wskazać, że naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a. w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie można skutecznie podważać należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Zasadnie przyjmuje się, że przepis ten mógłby stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd administracyjny I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy (tak np. wyrok NSA z dnia 12 października 2018 r. II GSK 3348/16). Zarzut taki nie został sformułowany w sprawie.

Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. trzeba podnieść, że o naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie wyroku nie spełnia określonych w nim warunków. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom strony wnoszącej skargę kasacyjną analiza pisemnych motywów rozstrzygnięcia uzasadnia stwierdzenie, że wskazano i wyjaśniono podstawę prawną zaskarżonego wyroku w stopniu umożliwiającą jego instancyjną kontrolę. Brak jest więc podstaw do uznnia, że uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji nie spełnia prawem określonych wymogów i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być natomiast podstawą kwestionowania poglądów i ocen, które doprowadziły Sąd I instancji do rozstrzygnięcia.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna nie mając usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2) wydano na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu obejmuje wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika organu który nie reprezentował organu na etapie postępowania przed Sądem I instancji za udział w rozprawie przed NSA, co uzasadniało zasądzenie kosztów w wysokości 75% stawki minimalnej - 360 zł.