Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 430/07 po rozpoznaniu skargi G. N. i S. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że na podstawie wyników kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2004 r., D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] listopada 2004 r. decyzję nr [...] w przedmiocie nałożenia na przedsiębiorstwo "T.S.G, T. K. S.C. – kar pieniężnych w łącznej kwocie 11.050 zł, w tym karę w kwocie 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Po rozpatrzeniu odwołania strony od powyższej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując m.in., że w wypadku zawarcia umowy spółki cywilnej przez dwóch przedsiębiorców, prowadzących działalność gospodarczą, każdy ze wspólników winien legitymować się licencją przewozową, a organ I instancji powinien jednoznacznie stwierdzić, który z przedsiębiorców wykonywał w dniu kontroli transport drogowy.
Organ pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy wydał w dniu [...] sierpnia 2006 r. decyzję nr [...], którą nałożył karę pieniężną w kwocie 8000 zł na "T.S.G, T. K. S.C. – G. N. i S. N. uznając, że w dniu kontroli, transport drogowy wykonywany był przez tę spółkę bez wymaganej licencji.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podnieśli m.in., że decyzja organu pierwszej instancji została skierowana do niewłaściwego podmiotu, ponieważ spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym oraz że w dniu 13 stycznia 2004 r. transport wykonywał przedsiębiorca S. N., wspólnik spółki cywilnej. Ponadto podnieśli, że S. N. przed dniem wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym wykonywał działalność w zakresie krajowego transportu drogowego dlatego zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), dalej utd. był zobowiązany do uzyskania licencji na wykonywanie transportu do dnia 30 kwietnia 2004 r.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w zakresie kary pieniężnej w wysokości 8000 zł nałożonej na G. N. za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania wymaganej licencji oraz uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne w zakresie kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania wymaganej licencji w stosunku do S. N. Organ odwoławczy ustalił, że odrębna działalność gospodarcza S. N. rozpoczęła się dnia 18 grudnia 1991 r., czyli przed wejściem w życie ustawy o transporcie drogowym w związku z tym korzystał on z okresu przejściowego określonego w art. 103 ust. 3 tej ustawy i niezasadnym było nałożenie na niego kwestionowanej kary pieniężnej. Natomiast uzasadnione było nałożenie tej kary w stosunku do G. N. z uwagi na to, że licencję na wykonywanie transportu drogowego uzyskała ona dopiero w dniu 30 marca 2004.
Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że spółka cywilna nie jest podmiotem prawa handlowego, nie posiada osobowości prawnej. W obrocie prawnym nie występuje jako przedsiębiorca oraz że taki status posiada każdy ze wspólników (art. 4 ust 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1087,. ze zm.). Stwierdził, że zgodnie z art. 8 utd. licencja może być udzielona przedsiębiorcy, a ponieważ spółka cywilna nie występuje w obrocie prawnym jako przedsiębiorca, organ może udzielić licencji wspólnie wszystkim wspólnikom spółki cywilnej (przedsiębiorcom) lub oddzielnie każdemu wspólnikowi jako przedsiębiorcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę G. i S. N. i uchylił decyzje organów obydwu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że żaden przepis ustawy o transporcie drogowym nie mówi o mnogości licencji koniecznych do prowadzenia jednego wspólnego przedsięwzięcia ani też, że działalności w zakresie transportu drogowego nie można podejmować w ramach spółki cywilnej.
Wymaganie licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, od każdego z przedsiębiorców tworzących spółkę cywilną, mającą za przedmiot swojej działalności transport drogowy rzeczy, zdaniem Sądu, nie ma umocowania w obowiązujących przepisach, a dokonaną przez organy interpretację przepisu art. 5 utd. Sąd uznał za błędną, skutkującą w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. wadliwością decyzji wydanych przez organy obydwu instancji w zakresie nałożenia na G. N. kary pieniężnej w kwocie 8.000, zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok w całości skarga kasacyjną i wnosząc o jego uchylenie zarzucił, że został on wydany z naruszeniem przepisów postępowania w tym m.in.
- - art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - dalej: p.u.s.a., polegającym na błędnym przedstawieniu stanu sprawy przez przyjęcie, że organ stoi na stanowisku, iż każdy wspólnik spółki cywilnej, której przedmiotem działalności jest wykonywanie transportu drogowego powinien posiadać licencję na wykonywanie transportu, podczas gdy organ prezentował pogląd, że licencje powinien posiadać wspólnik wykonujący transport drogowy.
Skarżący zarzucił również Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 i 3, utd. oraz art. 2 ust. 3 ustawy - Prawo działalności gospodarczej jak i nieuzasadnioną odmowę zastosowania wobec podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą bez wymaganej licencji art. 92 ust. 1 utd w zw. z art. 87 ust. 1 utd. i art. 103 utd oraz załącznika do utd lp. 1.1.1. Organ podniósł, że zgodnie z art. 5 ust. 1 utd, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę wymaga uzyskania licencji. Skoro w art. 5 ust. 3 utd. nie rozróżnia się przedsiębiorców, to należy uznać, iż obowiązek legitymowania się licencją dotyczy wszystkich przedsiębiorców - bez wyjątku, w tym także wspólników spółki cywilnej będącymi przedsiębiorcami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozstrzygnięcie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących wymogu posiadania przez wspólników spółki cywilnej licencji na wykonywanie transportu drogowego wymagać będzie odpowiedzi na pytanie, czy w spółce cywilnej, w której tak jak w rozpoznawanej sprawie, w dacie kontroli drogowej tylko jeden ze wspólników posiadał licencję na wykonywanie transportu drogowego świadczenie tych usług przez drugiego wspólnika nie oznaczało odstępowania licencji albo przeniesienia uprawnień z niej wynikających na drugiego wspólnika.
Rozstrzygnięcie tego zagadnienia prawnego w niniejszej sprawie zależy od wyniku postępowania toczącego się przez Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II GSK 84/08.
W sprawie tej skład zwykły Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r. przedstawił na podstawie art. 187 p.p.s.a. do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy w spółce cywilnej, w której tylko jeden ze wspólników posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego świadczenie tych usług przez inną osobę niż licencjobiorca nie oznacza odstępowania licencji osobom trzecim albo przeniesienia uprawnień z niej wynikających na osobę trzecią w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.)?"
Od wyniku postępowania w tej sprawie zależeć będzie rozpoznanie skargi kasacyjnej dlatego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało zawiesić postępowanie z urzędu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu wyjaśnienia poważnych wątpliwości prawnych przedstawionych w powyższym pytaniu.