Uzasadnienie
Wyrokiem z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 440/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości S. Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku z [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 1754/11, uchylającego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 11 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 754/10 oraz uchylającego decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku z [...] października 2010 r., a także poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Łomży z [...] sierpnia 2010 r., decyzją z [...] stycznia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Łomży cofnął rejestrację automatu do gier o niskich wygranych o nazwie D., nr fabryczny [...], eksploatowanego przez S. Sp. z o.o. w W..
Po rozpoznaniu odwołania Syndyka masy upadłości S. Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W., decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Białymstoku utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Organ stwierdził, że w wyniku badania sprawdzającego przeprowadzonego przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku, upoważnioną przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier (upoważnienie nr AG 10/0650/46/UP/2012/3116 z 27 listopada 2012 r.) [...] września 2013 r. sporządzono opinię, w której stwierdzono między innymi, iż automat nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 ze zm.; dalej u.g.h.) w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę. Powyższe uzasadnia cofnięcie rejestracji automatu.
W ocenie organu decyzja została oparta o prawidłową (dokonaną w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214, i C-217/11) wykładnię art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 4 i 11 w związku z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 ze zm.), wskazującą, że przepis ten nie ma charakteru normy technicznej w rozumieniu dyrektywy i nie podlegał notyfikacji.
W trakcie prowadzonego postępowania nie naruszono również art. 23a i 23b u.g.h.
WSA w Białymstoku oddalił skargę na powyższą decyzję.
WSA, odwołując się do stanu faktycznego ustalonego przez organy, uznał, że organy miały podstawę do wydania zaskarżonych decyzji z uwagi na niespełnienie przez automat wymogów ustawowych, o których mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. Powyższe potwierdza treść opinii z badania sprawdzającego, a tego typu dowód w sprawie bezsprzecznie daje podstawę do cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu.
Sąd podzielił stanowisko organów, że art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. nie podlegały obowiązkowi notyfikacji, gdyż nie mogły być uznane za przepisy techniczne z uwagi na to, że nie ustanawiały warunków uniemożliwiających lub ograniczających prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogących wpływać na sprzedaż takich automatów.
WSA uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, a także były uprawnione do wydania decyzji na podstawie art. 23a ust. 7 u.g.h. i art. 129 ust. 3 u.g.h.
Zdaniem Sądu organy w sprawie dały wyraz w decyzjach swojemu stanowisku, odnoszącemu się do technicznego charakteru art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h., zatem nie można skutecznie zarzucać naruszenia przez organy art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dale o.p.). W toku postępowania organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób zupełny, a podstawą do wydania decyzji była opinia uprawnionej do jej wydania jednostki badającej. Organy celne nie naruszyły zatem również art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 235 o.p.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zarzucił naruszenie:
- I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r.; poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i art. 208 § 1 o.p., w zw. z art. 23a ust. 6 i 7 u.g.h., polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, pomimo że na skutek wygaśnięcia rejestracji automatu D. nr-fabr. [...] z mocy prawa postępowanie w sprawie jej cofnięcia stało się bezprzedmiotowe, a więc odpadła podstawa prawna do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, co powinno skutkować uwzględnieniem skargi;
- 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, w zw. z art. 127 i art. 187 § 1 o.p. poprzez zaaprobowanie naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego polegającego na pominięciu przez organ drugiej instancji okoliczności wygaśnięcia rejestracji automatu z mocy prawa w toku postępowania odwoławczego, co w rezultacie doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji cofającej rejestrację automatu;
- 3. art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647; dalej p.u.s.a.), w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez uchylenie się przez Sąd od obowiązku dokonania kontroli działania organu celnego drugiej instancji w granicach sprawy, co skutkowało pominięciem przez Sąd okoliczności wygaśnięcia rejestracji automatu w toku postępowania odwoławczego, a w rezultacie utrzymaniem w mocy decyzji cofającej rejestrację automatu;
a z ostrożności również:
- 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 122 i art. 187 § 1 o.p. przez zaaprobowanie braku wszechstronnego zebrania i rozpoznania przez organ celny materiału dowodowego w sprawie przejawiającego się w niedokonaniu oceny wpływu art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. na sprzedaż lub właściwości automatów o niskich wygranych w świetle art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz wytycznych zawartych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19.07.2012r w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, co skutkowało błędnym uznaniem, iż art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. nie mają charakteru technicznego, a w konsekwencji określają skuteczne względem osób prywatnych warunki ustawowe, którym powinny odpowiadać automaty o niskich wygranych;
- II. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, ti.:
art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. w zw. z art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ww. przepisy ustawy hazardowej nie mają charakteru technicznego, podczas gdy stanowią one "inne wymagania" w rozumieniu ww. dyrektywy i - wobec braku ich notyfikacji - nie mogą być stosowane wobec podmiotów prywatnych, a tym samym nie określają one skutecznie warunków dla automatów o niskich wygranych;
art. 23a ust. 7 u.g.h. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaaprobowaniu cofnięcia rejestracji automatu D. nr fabr. [...], pomimo braku ustalenia przez organy celne, że nie spełnia on warunków określonych w prawnie skutecznych wobec podmiotów prywatnych przepisach ustawy.
W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.
Pismem z [...] września 2015 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna została oparta na uzasadnionej podstawie.
NSA uznał za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 208 § 1 o.p. w związku z art. 23a ust. 6 i 7 u.g.h. poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji nieuchylenia decyzji, pomimo tego, że na skutek wygaśnięcia rejestracji automatu z mocy samego prawa postępowanie w sprawie jej cofnięcia stało się bezprzedmiotowe.
Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy automat D. o nr fabr. [...] został zarejestrowany [...] lutego 2008 r., więc wygaśnięcie rejestracji nastąpiło [...] lutego 2014 r. z mocy samego prawa, czyli przed wydaniem decyzji organu II instancji.
Skoro więc przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy rejestracja wygasła z mocy samego prawa, to przestał istnieć przedmiot w postępowaniu o cofnięcie tej rejestracji. W konsekwencji postępowanie w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu stało się bezprzedmiotowe i powinno było być umorzone na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p.
Zdaniem NSA w tym stanie rzeczy należało uznać, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, więc należało uchylić zaskarżony wyrok i decyzje organów I i II instancji. Skoro zaś w postępowaniu administracyjnym zaszły przesłanki do jego umorzenia, NSA orzekł na zasadzie art. 145 § 3 p.p.s.a.
Wobec uwzględnienia powyższego zarzutu, NSA uznał, że nie zachodzi potrzeba ustosunkowania się do dalszych zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących prawidłowości cofnięcia tego poświadczenia.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona i dlatego orzekł jak w sentencji na mocy art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 3 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 203 pkt 1 w związku z art. 200 tej ostatniej ustawy.