Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 504/22, oddalił skargę M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2022 r., w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
Od powyższego wyroku M. H. złożył skargę kasacyjną, w której wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że brak wstrzymania wykonania decyzji Starosty Myśliborskiego z dnia 16 września 2021 r., nr KD.5430.00150.2002.2021.ESZ w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mogłoby wiązać się z ciężkimi skutkami leżącymi po stronie skarżącego. Wnioskodawca stwierdził, że egzekwowane decyzją badania w celu wydania zaświadczenia o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania zawodu kierowcy mogą spotęgować stres, który może przełożyć się na negatywny wynik badania, niezwiązany z powodem skierowania na te badania. Zaznaczył również, że jest kierowcą zawodowym i praca ta jest jego źródłem utrzymania, a zatem w sytuacji gdyby hipotetycznie nie przeszedł pomyślnie badań, legnie w gruzach jego dotychczasowe życie, bowiem zostanie pozbawiony środków do życia. Skarżący wskazał, iż ma 54 lata, wobec czego znalezienie w tym wieku intratnej pracy, która pozwoliłaby mu na utrzymanie jest bardzo trudne i jego egzystencja zostaje zagrożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I GPS 1/07 (publ. ONSAiWSA 2007, nr 4, poz.
77) w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Z uwagi na to wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony na etapie kasacyjnym mógł zostać rozpoznany przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątek od tej zasady zawarty jest w art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktów o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanka wyrażona w art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest możliwa jedynie po spełnieniu określonych warunków wymienionych w powyższym przepisie. To na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej, natomiast argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący wskazać na konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń cytowanego przepisu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Udzielenie w drodze wyjątku ochrony tymczasowej, jaką stanowi instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uzależnione jest od wystąpienia przesłanek przemawiających za koniecznością wstrzymania wykonania aktu. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, których wystąpienie warunkuje możliwość wydania orzeczenia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co powoduje związanie Sądu tymi granicami. Niemniej jednak użycie w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 856/13).
Ocena tych przesłanek jest więc pozostawiona każdorazowo Sądowi. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową i niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Niemniej jednak zauważyć należy, że wstrzymanie wykonania aktu nie jest obligatoryjne, zatem - jak już wyżej wskazano - na stronie, która domaga się przyznania ochrony tymczasowej spoczywa obowiązek wskazania we wniosku okoliczności uzasadniających zaistnienie ustawowych przesłanek.
Jako okoliczność przemawiającą za wstrzymaniem wykonania decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie skarżący podał pozbawienie go środków do życia i zagrożenie jego egzystencji. Przedstawione we wniosku informacje są jednak bardzo ogólne i gołosłowne, bowiem skarżący powołuje się jedynie na hipotetyczne następstwa, jakie mógłby spowodować negatywny wynik badania, do wykonania którego strona została zobligowana zaskarżoną decyzją.
W tym miejscu należy nadmienić, że celem zaskarżonej decyzji jest wyłącznie kontrola stanu zdrowia skarżącego pod kątem ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do dalszego prowadzenia pojazdów. Nałożony na stronę obowiązek – poddania się badaniom lekarskim – ma na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z zaistnieniem przypadku nasuwającego zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Wykonanie tego obowiązku nie skutkuje przy tym bezpośrednio utratą uprawnień do prowadzenia pojazdów (nie jest to decyzja pozbawiająca tych uprawnień), a jedynie powoduje konieczność poddania się określonemu badaniu. Dokonanie tej czynności nie jest jednak przymusowe, co oznacza, że skarżący może nie zgłosić się na przedmiotowe badanie. Konsekwencją tego zaniechania ze strony skarżącego będzie jedynie czasowe uniemożliwienie mu uczestnictwa w ruchu drogowym w roli kierującego pojazdem (por. postanowienie NSA z dnia 17 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 400/17).
Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że wykonanie decyzji wydanej w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, czyli sam fakt poddania się tym badaniom, nie rodzi jeszcze niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia: 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OZ 771/16; 6 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 85/15).
Zdaniem NSA skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazał zatem aby zastosowanie wobec niego tej instytucji było zasadne. Jak wskazano powyżej, argumenty przedstawione przez wnioskodawcę są bardzo ogólne i hipotetyczne, co nie koresponduje z treścią przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., który zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej uwarunkowuje od wystąpienia niebezpieczeństwa ziszczenia ustawowych przesłanek, o których mowa w tym przepisie. Wniosek taki powinien zatem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Tymczasem uzasadnienie złożonego wniosku, w ocenie NSA, nie przemawia za jego uwzględnieniem z uwagi na to, iż powoływanie się na stres podczas badania, który może przełożyć się na negatywny jego wynik, nie może być wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W świetle przedstawionej argumentacji należy uznać, że skoro skarżący we wniosku kierowanym do NSA w żaden sposób nie wykazał, że spełniona została choć jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, to brak było podstaw do zastosowania wobec niego ochrony tymczasowej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.