Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. A. (skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w A. (Dyrektor) z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] maja 2011 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w A. w lokalu: Bar "A." przy ul. [...] w A. ujawnili trzy włączone do sieci elektrycznej i gotowe do eksploatacji urządzenia internetowe o nazwie: Internet® 43Z(T1), Internet© 40Z oraz lnternet@ 12, których dysponentem odpowiedzialnym za eksploatację był A. A. oraz 34 automaty należące do innego podmiotu.
W trakcie podjętych czynności funkcjonariusze celni stwierdzili, że automaty internetowe Internet® 43Z(T1), lnternet@ 40Z oraz Internet® 12 posiadały elementy konstrukcyjne występujące w automatach do gier hazardowych, m.in. akceptor banknotów, panel sterowania oraz monitor dotykowy LCD i były zasilane energią elektryczną. W związku z powyższym na automatach podjęto próbę przeprowadzenia gier kontrolnych. Z czynności sporządzono protokół z przeprowadzenia eksperymentu procesowego. Przesłuchano również świadków: A. B. - właścicielkę lokalu Bar "A." oraz A. A.. Ponadto, funkcjonariusze celni przeprowadzili oględziny zewnętrzne automatów.
W dniu [...] stycznia 2012 r. została sporządzona opinia biegłego sądowego z informatyki, telekomunikacji przy Sądzie Okręgowym w Częstochowie, mgr inż. A. C. powołanego w postępowaniu karnym skarbowym prowadzonym pod sygnaturą nr RKS [...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania, Naczelnika Urzędu Celnego w A. w dniu [...] listopada 2014 r. wydał decyzję, w której wymierzył skarżącemu karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na urządzeniach internetowych poza kasynem gry w kwocie 36.000 zł.
W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor decyzją z dnia [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu II instancji automaty lnternet@ 43Z(T1), lnternet@ 40Z oraz Internet© 12 są urządzeniami elektronicznymi (komputerowym). Wskazał, że z oględzin zewnętrznych i pozostałych akt sprawy wynika, że automaty posiadają m.in. monitor dotykowy LCD, panel sterowania, oprogramowanie i są zasilane energią elektryczną, co świadczy o tym, że są to urządzenia elektroniczne (komputerowe), a więc spełniają jeden z warunków definicji gier na automatach, zarówno w rozumieniu art. 2 ust. 3 jak i art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z późn. zm., dalej u.g.h.). Dyrektor wskazał również, że gry organizowane były w celach komercyjnych, a automaty Internet© 43Z(T1), lnternet@ 40Z oraz lnternet@ 12 udostępnione były publicznie w lokalu przy ul. [...] w A., a więc spełniały warunek definicji gier na automatach wynikający z art. 2 ust. 5 u.g.h.
W ocenie Dyrektora, z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym z protokołów przesłuchania świadków, A. A. działał w imieniu swojej córki - A. B. - właścicielki lokalu Bar "A.". Ponadto, ustalenia zgodnie, z którymi skarżący w okresie od [...].04.2011 r. do [...].05.2011 r. w miejscowości A. zajmował się faktycznie sprawami gospodarczymi
A. B. właścicielki lokalu Bar "A." i urządzał gry na automatach internetowych, poprzez udostępnienie do publicznego korzystania automatów działających w celach komercyjnych, na których prowadzone gry miały losowy charakter oraz realizowały wypłaty wygranych rzeczowych pozwoliły stwierdzić, że skarżący działał wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych. Na tej postawie postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. przedstawiono skarżącemu zarzuty naruszenia przepisów art. 2 ust. 3 — 5, art. 3, art. 6 ust. 1, u.g.h. tj. przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 9 § 3 kodeksu karnego skarbowego. W związku z powyższym organy celne przyjęły, że dysponentem (właścicielem) ww. automatów znajdujących się w lokalu zlokalizowanym przy ul. [...] w A. był skarżący.
Stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry wynosi 12.000 zł od każdego automatu. Biorąc pod uwagę fakt, iż w lokalu A., przy ul. [...] znajdowały się trzy automaty internetowe, na których urządzano gry, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 36.000 zł.
Dyrektor Izby Celnej nie podzielił zarzutu skarżącego podniesionego w odwołaniu, że decyzję o wymierzeniu kary administracyjnej za zachowanie niezgodne z przepisami ustawy o grach hazardowych skierowano do osoby niebędącej stroną w sprawie. Organ uznał za bezsporne, że w lokalu przy ul. [...] w A. znajdowały się automat do gier hazardowych, na którym urządzane były gry poza kasynem. Skarżący nie przedstawił dowodów świadczących o tym, że automaty nie były jego własnością. Ogólnikowe twierdzenie, że przywiózł je przedstawiciel firmy, której nazwy skarżący nie pamięta, że podpisano umowę, ale do lokalu było kilka włamań, nie stanowiło dla organu przesłanki do uznania, że skarżący nie był urządzającym, a tym samym, że nie był stroną w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), albowiem nie dopatrzył się naruszenie prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji wskazał, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w przedmiocie stanu faktycznego, która doprowadziła do trafnej, w ocenie sądu, konkluzji, że gry urządzane na automatach internetowych były grami hazardowymi w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Przemawia za tym zarówno udowodniony losowy charakter gier, możliwość uzyskania wygranych rzeczowych, jak i fakt ich organizowania w celach komercyjnych na urządzeniach spełniających cechy określone w art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Powyższe wynika zarówno z przeprowadzonego eksperymentu, jak i ekspertyzy biegłego sądowego. Okoliczności te nie zostały, zdaniem sądu, przez skarżącego skutecznie zakwestionowane.
Sąd I instancji nie podzielił również zarzutów skarżącego odnoszących się do naruszenia zasad prowadzenia postępowania, bowiem organy obu instancji zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a poczynione ustalenia faktyczne korespondują ze zebranymi w sprawie dowodami i nie noszą cech dowolności.
WSA podzielił stanowisko organu, iż urządzającym gry jest każdy, kto bierze udział w procesie organizowania gier hazardowych, a bez czyjego udziału rozgrywanie gier na automacie byłoby w danych okolicznościach niemożliwe. Będzie to, zatem zarówno właściciel automatu internetowego, który umożliwia rozgrywanie gier hazardowych, jak i osoba, która udostępnia lokal i stwarza odpowiednie warunki, aby urządzenie mogło prawidłowo funkcjonować.
W niniejszej sprawie ustalono bezspornie, że skarżący działał w imieniu swojej córki - A. B. - właścicielki lokalu Bar "A." zlokalizowanego w miejscowości A., ul. [...] i faktycznie zajmował się jej sprawami gospodarczymi. We wskazanym lokalu – naruszając przepisy art. 2 ust. 3 — 5, art. 3, art. 6 ust. 1, u.g.h. urządzał gry na automatach internetowych, poprzez udostępnienie do publicznego korzystania automatów, działających w celach komercyjnych, na których prowadzone gry miały charakter losowy oraz realizowały wygrane rzeczowe. Sąd I instancji podzielił ocenę organów celnych, że dysponentem (właścicielem) kwestionowanych automatów oraz wynajmującym część powierzchni w lokalu zlokalizowanym przy ul. [...] w A. był A. A..
Skarżący nie przedstawiła dowodów świadczących o tym, że automaty nie były jego własnością. Ogólnikowe jego twierdzenia, że automaty przywiózł przedstawiciel firmy, której nazwy skarżący nie pamięta, że podpisano umowę, ale do lokalu było kilka włamań, nie dowodzi, że skarżący nie był urządzającym, a tym samym, że nie był stroną w sprawie.
Sąd I instancji nie podzielił wyrażonego przez skarżącego poglądu, iż wymierzenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach odbyło się z naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 u.g.h. Brak jest, zatem również podstaw do przyjęcia, że zastosowanie wobec skarżącego kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach było nadmiernie represyjne.
WSA nie podzielił również stanowiska skarżącego, że jako osoba fizyczna nie podlega on odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Sankcją przewidzianą w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. objęte są, zatem wszystkie podmioty urządzające gry poza kasynem gry, bez względu na to czy są to podmioty prowadzące działalność gospodarczą, mające formę spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, czy spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium RP, czy są to osoby fizyczne.
Sąd nie zgodził się zarzutem naruszenia przez organy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 91 w związku z art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wobec braku notyfikacji w Komisji Europejskiej projektu u.g.h., wymaganej przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. W jego ocenie brak notyfikacji art. 14 u.g.h. nie wyklucza możliwości zastosowania przez organy podatkowe art. 89 tej ustawy.
Wskazał, że z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14, wynika, że tryb notyfikacji nie jest elementem krajowej procedury ustawodawczej. Trybunał stwierdził, iż przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 w związku z art. 7, a także z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a zatem nie ma obecnie wątpliwości co do ich obowiązywania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości. Wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Wyrokowi zarzucił:
- I) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- 1) naruszenie przepisów art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, zwaną dalej Ord. Pod. w zw. z art. 14 i art. 89 ust. 1 i ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, polegające na oddaleniu skargi oraz niezastosowaniu przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie tj. niestwierdzeniu nieważności decyzji organu II i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji jako decyzji wydanych bez podstawy prawnej;
- 2) naruszenie przepisów art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 14 u.g.h. w związku z art. 8 ust. 1 i art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE poprzez oddalenie skargi i niezastosowanie przez Sąd I Instancji środka określonego w ustawie, tj. nieuchylenie decyzji, mimo że wydana została na podstawie nienotyfikowanego art. 14 ust. 1 u.g.h. i ściśle z nim związanego art. 89 u.g.h., a więc na podstawie przepisów, które nie mogą być skutecznie stosowane z uwagi na niedochowanie przez ustawodawcę krajowego obowiązku notyfikacji "technicznych przepisów" ustawy i ustanowionego w nich zakazu urządzania gier na automatach poza kasynem gry;
- 3) naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 121 § 1 i art. 122 Ord. Pod. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich działań, które winny zmierzać do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżący jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, podczas gdy analiza dowodów zebranych w sprawie, w tym w szczególności dokumentacji w postaci umowy najmu wskazuje na to, iż skarżący nie urządzał gier na automatach, a jedynie wynajmował powierzchnię w swoim lokalu innej firmie, która wstawiała na wynajętej powierzchni automaty do gier stanowiące własność innego podmiotu niż skarżący, a nadto skarżący nie dokonywał żadnych faktycznych ani prawnych związanych z automatami do gier, przez co nie powinien być uznany za urządzającego gry na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych;
- 4) naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 1 i 191 Ord. Pod. poprzez niezastosowanie przez Sąd I Instancji środka określonego w ustawie i uznanie przez Sąd, że organy administracji celnej przeprowadziły postępowanie niewadliwie tj. bez naruszenia przepisów art. 122, 187 §1 i 191 Ord. Pod., podczas gdy zebrany przez organ materiał dowodowy budził wątpliwości i sprowadzał się li tylko do wyników eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy służb celnych i do wniosków wypływających z opinii sporządzonej przez biegłego sądowego A. C., mimo uzasadnionych zastrzeżeń Strony co do treści opinii;
- 5) naruszenie przepisu art. 151 p.p.s.a. polegające na bezzasadnym zastosowaniu tego przepisu i oddaleniu skargi, podczas gdy zaskarżone decyzje organu celnego tak pierwszej, jak i drugiej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem prawa materialnego, w związku, z czym w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy skarga winna zostać uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny;
- II) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
- 1) naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 3 i ust. 5 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry na skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą, podczas gdy do uiszczenia kary pieniężnej na podstawie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może być zobowiązany jedynie podmiot określony w art. 6 ust. 4 u.g.h., tj. urządzający gry hazardowe bez koncesji i zezwolenia oraz urządzający gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, natomiast osoba fizyczna nie może ponosić sankcji administracyjnej za delikt w sytuacji, w której ustawa określająca warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych nie wskazuje tych osób, jako podmiotów uprawnionych do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry;
- 2) naruszenie przepisów prawa unijnego: art. 8 i art. 1 punkt 11) dyrektywy nr 98/34 WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż można prowadzić postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry na podstawie niemającej zastosowania (nieskutecznej) wobec polskich podmiotów nienotyfikowanej Komisji Europejskiej przez Polskę normy art. 14 ust. 1 u.g.h. (jako stanowiącej podstawę do wymierzenia kary pieniężnej w myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.), która to norma została w sposób wiążący uznania przez TSUE za "przepis techniczny" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE;
- 3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez błędną ich wykładnię i błędne przyjęcie, iż przepisy art. 89 u.g.h. stanowią podstawę prawną do wymierzenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie i mogą mieć zastosowanie w oderwaniu od przepisów art. 14 ust. 1 u.g.h., podczas gdy normy te są ściśle ze sobą związane, a przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. jako przepisy sankcjonujące naruszenia zakazu przewidzianego przez art. 14 ust 1 u.g.h. nie stanowią samodzielnej podstawy do wymierzenia kary pieniężnej.
Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w A. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, gdyż nie ma ona uzasadnionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.
Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący kasacyjnie nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był zasadny.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty zawarte w punkcie I) 1) i 2) oraz II) 1), 2) i 3) petitum skargi kasacyjnej - których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznał je łącznie - nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Zarzuty te należało uznać za oczywiście chybione, gdyż prezentują stanowisko sprzeczne z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, którą skład orzekający w pełni podziela, tak, co do treści uchwały i płynących z niej konsekwencji prawnych. Nie powielając treści powyższej uchwały stwierdzić należy, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz stanowi samodzielną podstawę prawną do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, niezależnie od jego ewentualnych związków z technicznym art. 14 ust. 1 u.g.h., co NSA wielokrotnie tłumaczył już w swym orzecznictwie, ukształtowanym jednolicie po podjęciu powyższej uchwały i dla odstąpienia od tego poglądu prawnego podstaw nie dostrzega (art. 269 § 1 p.p.s.a.).
Ponadto, jak wyjaśniono to w przywołanej powyżej uchwale w sprawie II GPS 1/16 - niezależnie od tego, że przepis taki jak art. 14 ust. 1 u.g.h. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał za przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE (pkt 25), co potwierdził również w orzeczeniu z 11 czerwca 2015 r. w sprawie C-98/14 (pkt 98) - to nie ma podstaw, aby wnioskować o istnieniu dalej idących konsekwencji judykatu wydanego w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11 niż te, które jasno wynikają z jego treści oraz z treści zawartych w tym orzeczeniu wytycznych, które wprost i wyraźnie - co należy podkreślić - są adresowane właśnie do sądu krajowego (por. pkt 37-40). Rozstrzygając na podstawie powierzonych mu Traktatem kompetencji "spór prawny" o treść prawa unijnego, który w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11 dotyczył interpretacji art. 1 pkt 4 i pkt 11 w związku z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE, Trybunał Sprawiedliwości - właśnie ze względu na tenże zakres kompetencji orzeczniczych, obejmujący na zasadzie wyłączności wiążące rozstrzyganie sporów o treść (interpretację) prawa unijnego oraz jego ważność - nie mógł wkraczać w domenę, która nie została mu powierzona, lecz została wyraźnie zastrzeżona dla sądów krajowych.
To do nich, bowiem należy wykładnia przepisów prawa krajowego. Jako sądy unijne zostały zobowiązane również do realizowania, między innymi, funkcji pro unijnej wykładni prawa krajowego realizującej efekt uzupełniający w relacji do bezpośredniej skuteczności norm prawa unijnego oraz do pozostającej z nią w bezpośrednim związku funkcji oceny zgodności norm prawa krajowego z normami prawa unijnego, której realizacja, w zależności od rezultatu tejże oceny, może - lecz nie musi - skutkować realizacją funkcji integracyjnej, to jest stosowaniem normy prawa unijnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej przywołanej uchwale stwierdził, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przepis ten - jak podkreślono w przywołanej uchwale Naczelnego Sadu Administracyjnego - jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany urządza gry na automatach. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika art. 6 ust. 4 u.g.h. - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać.
Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest, bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia, których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. W świetle przywołanego przepisu - jak podkreślono to w przywołanej uchwale - za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą - które w rozpatrywanej sprawie nie zostały jednak skutecznie podważone - należy uznać po pierwsze, fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 5 u.g.h., a po drugie ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry.
Za bezzasadne należało też uznać zarzuty z punkcie I) 3) i 4) petitum skargi kasacyjnej. Wbrew tym zarzutom i prezentowanej w ich uzasadnieniu argumentacji nie ma podstaw, aby za wadliwe uznać stanowisko Sądu I instancji odnośnie do stawianych na gruncie tych zarzutów kwestii, a mianowicie odnośnie do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie przypisania skarżącemu odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, co skarżący wiąże z nieprawidłową oceną umowy najmu, a także oparciem się organów tylko na eksperymencie przeprowadzonym przez funkcjonariuszy służby celnej i do wniosków wpływających opinii sporządzonej przez biegłego sądowego A. C..
Za trafne należy, więc uznać stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a poczynione ustalenia faktyczne korespondują ze zebranymi w sprawie dowodami i nie noszą cech dowolności. Nie poprzestały one przy tym na stwierdzeniu, że skarżący zawarł umowę najmu, działając w imieniu swojej córki - A. B. - właścicielki lokalu Bar "A." zlokalizowanego w miejscowości A., ul. [...] i faktycznie zajmował się jej sprawami gospodarczymi. Ustaliły, że był dysponentem i zajmował się obsługą spornych automatów, wypłacaniem gotówki graczom, co sam zeznał. W konsekwencji, nie sposób jest, więc zasadnie przypisać Sądowi I instancji oraz organom administracji wadliwość w przypisaniu skarżącemu odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślić należy, że właściwy organ prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych jest uprawniony do czynienia ustaleń, co do charakteru danej gry. Wynika to z regulacji zawartej w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm., dalej u.s.c.). Służbie tej – zgodnie z treścią poszczególnych przepisów art. 2 u.s.c. –powierzono kompleks zadań wynikających z ustawy o grach hazardowych: od kompetencji w kwestiach podatkowych (wymiaru, poboru) do związanych z udzielaniem koncesji i zezwoleń, zatwierdzaniem regulaminów i rejestracją urządzeń. W zadaniach Służby Celnej mieści się też wykonywanie całościowej kontroli w wymienionych powyżej dziedzinach, a także – co istotne w realiach tej sprawy – w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych.
Kontrola ta przebiega w myśl przepisów rozdziału 3 omawianej ustawy (art. 30 ust. 1 pkt 3 u.s.c.), a w jej ramach funkcjonariusze celni są uprawnieni do podjęcia określonych czynności, w tym do przeprowadzania w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia, możliwości gry m.in. na automacie (art. 32 ust. 1 pkt 13 u.s.c.). Brak jest argumentów prawnych dla przyjęcia, że efekt tych czynności nie może być wykorzystany w postępowaniu będącym następstwem ustaleń kontrolnych, a jedynie służyć ma do zasygnalizowania właściwemu ministrowi konieczności rozstrzygnięcia w odrębnym trybie przewidzianym w art. 2 ust. 6 u.g.h., czy ta gra jest grą na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Wskazać należy, że poprawność ustaleń dokonanych w wyniku przeprowadzonego eksperymentu został potwierdzony opinię biegłego sądowego A. C..
Ponadto stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał wpływu naruszenia wskazanych w omawianych zarzutach przepisów postępowania na wynik sprawy, w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. Tezy o wadliwości ustaleń faktycznych nie sposób jest upatrywać w argumencie o dokonaniu tych ustaleń w oparciu o dowód z opinii biegłego. Z tego przede wszystkim powodu, że nie uwzględnia ono konsekwencji wynikających z art. 180 § 1 Ord. Pod., stanowiącego, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Tym samym, skoro za oczywiste należy uznać, że wymieniony dowód mógł przyczynić się i przyczynił się do wyjaśnienia sprawy, bo był w niej przydatny i nie można go jednocześnie uznać za sprzeczny z prawem, to oparcie się na nim w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie mogło być traktowane, jako wadliwe, czy też niewystarczające dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Zwłaszcza, gdy w tym względzie podkreślić należy, że poczynionym na jego podstawie ustaleniom skarżący również nie przeciwstawia konkretnych argumentów.
W punkcie I) 5) petitum skargi kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie art. 151 p.p.s.a. polegające na bezzasadnym zastosowaniu tego przepisu i oddaleniu skargi, podczas gdy zaskarżone decyzje organu celnego tak pierwszej, jak i drugiej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem prawa materialnego, w związku, z czym w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy skarga winna zostać uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Tak sformułowane zarzut skargi kasacyjnej uniemożliwiają sądowi kasacyjnemu ocenę jego zasadności, ponieważ podnosząc zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd administracyjny, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. nie został powiązany ani z przepisami postępowania, ani z przepisami prawa materialnego.
Skarżący kasacyjnie podniósł wprawdzie, że decyzja została wydana "z naruszeniem przepisów postępowania", a także "z naruszeniem prawa materialnego", jednak nie wymieniła żadnego z tych licznych przepisów postępowania, które miałyby zostać naruszone przez organ wydający zaskarżoną decyzję. Omawiane zarzuty nie mogły, więc odnieść skutku oczekiwanego przez skarżącego. W tej mierze podkreślenia wymaga przede wszystkim to, że błędne oddalenie skargi, podobnie jak jej błędne uwzględnienie, nie polega samo w sobie na błędnym zastosowaniu art. 151 albo art. 145 p.p.s.a., lecz na błędzie popełnionym w fazie wcześniejszej, a mianowicie w fazie kontroli zaskarżonego aktu, poprzedzającej fazę wydania orzeczenia. Innymi słowy, błędne rozstrzygnięcie jest jedynie następstwem błędu zasadniczego polegającego na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnej, o której mowa w art. 1 § 2 p.u.s.a. Wskazany przez skarżącego kasacyjnie, jako naruszony przepis art. 151 p.p.s.a. jest - w świetle powyżej przedstawionych uwag - tzw. przepisem wynikowym.
Warunkiem jego zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie wskazanego przepisu jest, więc zawsze następstwem naruszenia innych przepisów stanowiących wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu i nie może tym samym stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej. Zatem, art. 151 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie zmierzając do wykazania naruszenia wymienionej regulacji powinna, więc powiązać zarzut jego naruszenia z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jego zdaniem - uchybił wojewódzki sąd administracyjny stosując go, jako wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego działania administracji publicznej. Brak zaś wskazania i wykazania tego rodzaju powiązań oznacza, że zarzut naruszenia przywołanego powyżej przepisu wynikowego nie może odnieść skutku oczekiwanego przez skarżącego kasacyjnie (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1265/16).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.