Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 maja 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2637/15, po rozpoznaniu skargi "[A.]" z siedzibą w Warszawie, uchylił postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Główny Inspektor Farmaceutyczny postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, ze zm.) oraz art. 134, art. 127 § 3, art. 144 w związku z art. 57 § 1 k.p.a. stwierdził, "uchybienie terminu do wniesienia odwołania" od postanowienia z [...] kwietnia 2015 r., odmawiającego dopuszczenia organizacji społecznej "[A]" do udziału w postępowaniu w sprawie, która toczyła się przed Wojewódzkim Inspektorem Farmaceutycznym w Szczecinie.
W uzasadnieniu organ podał, że postanowienie z [...] kwietnia 2015 r. zostało doręczone stronie [...] kwietnia 2015 roku. Do Kancelarii Głównego Inspektora Farmaceutycznego w dniu [...] maja 2015 r. wpłynął wniosek "[A.]" o ponowne rozpatrzenie sprawy, który został złożony w placówce pocztowej w dniu [...] maja 2015 roku. Organ uznał, że siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu [...] maja 2015 r., tym samym nadanie wniosku [...] maja 2015 r. nastąpiło z uchybieniem terminu.
"[A.]" wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że postanowienie z [...] kwietnia 2015 r. zostało doręczone [...] kwietnia 2015 r. Siedmiodniowy termin upływał [...] maja 2015 r. (piątek), który to dzień jest dniem ustawowo wolnym od pracy (ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, Dz. U. z 2015 r., poz. 90). Następnym dniem była sobota, która zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych jest dniem równorzędnym z dniem wolnym od pracy, a kolejnym niedziela, czyli dzień wolny od pracy. Najbliższym dniem powszednim był [...] maja 2015 r. i tego dnia wniosek został nadany w placówce Poczty Polskiej, tak więc termin został zachowany.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżone postanowienie.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu podniósł, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają definicji terminu "dni ustawowo wolnych od pracy". Dni wolne od pracy zostały ustanowione w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 90). Sąd zauważył, że w Kodeksie postępowania administracyjnego nie wprowadzono rozwiązania przyjętego w art. 12 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), zgodnie z którym "Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy". Podobne rozwiązanie zostało przyjęte art. 83 § 2 p.p.s.a., który stanowi: "Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy".
Brak tego rodzaju regulacji w Kodeksie postępowania administracyjnego wywołał rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Następnie WSA stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 (ONSAiWSA 2011, Nr 5, poz.
- 98) wyjaśnił, że: "Sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a.".
W związku z powyższym Sąd uznał, że jeżeli termin dla dokonania określonej czynności w postępowaniu administracyjnym upływa w sobotę, ostatnim terminem dla dokonania czynności powiązanej z tym terminem jest najbliższy poniedziałek.
Główny Inspektor Farmaceutyczny zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego zmianę w trybie art. 188 p.p.s.a. i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi pomimo braku należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i uznanie, że art. 57 § 4 k.p.a. jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy, a zatem, że czynność w toku postępowania administracyjnego dokonana w pierwszym dniu roboczym (po upływnie terminu przypadającego w sobotę) jest dokonana skutecznie (bez uchybienia ustawowemu terminowi).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną "[A.]" wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Głównego Inspektora Farmaceutycznego stwierdził "uchybienie terminu do wniesienia odwołania" od postanowienia odmawiającego dopuszczenia organizacji społecznej "[A.]" do udziału w postępowaniu w sprawie, która toczyła się przed Wojewódzkim Inspektorem Farmaceutycznym w Szczecinie.
Istota tego sporu odnosi się do przedstawionych w jego uzasadnieniu motywów działania Sądu pierwszej instancji, a w tym kontekście do oceny ich prawidłowości z punktu widzenia wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązku wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zdaniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego, stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, natomiast sporna pozostaje wykładnia art. 57 § 4 k.p.a. w zakresie normatywnego znaczenia pojęcia "dzień ustawowo wolny od pracy" zastosowany w powołanym przepisie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy jest ono sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest jego kontrola instancyjna. Uwzględniając wnioski formułowane na tle analizy treści uzasadnienia kontrolowanego wyroku w relacji do przedmiotu sprawy, w której orzekał Sąd pierwszej instancji – stwierdzić należy, że WSA w Warszawie nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób, w jaki przedstawił to autor skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie.
Jeżeli jednak strona skarżąca nie zgadza się z argumentacją wyrażoną w uzasadnieniu, powinna w środku odwoławczym skonstruować zarzuty w oparciu o przepisy prawa materialnego, czy też procesowego, których zastosowanie przez organ kontrolował Sąd pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie taki zarzut nie został podniesiony.
Z punktu widzenia przedstawionych uwag stwierdzić należy, że treść uzasadniania zaskarżonego wyroku – jak również jego analiza – w pełni udzielają odpowiedzi na pytanie odnośnie do motywów, którymi kierował się Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny na marginesie zauważa, że stanowisko Sądu pierwszej instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest prawidłowe. Uwzględnia ono bowiem uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 (ONSAiWSA 2011, nr 5, poz. 95), w której wyjaśniono, że sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny w składzie powiększonym, opowiedział się za tym kierunkiem orzecznictwa, który przyjęto w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r., sygn. akt FPS 7/00(ONSA2001, nr 4, poz. 149), że jeżeli dzień wolny od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy przypada na sobotę - to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a.
Podkreślenia wymaga, że z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska dopóty sądy administracyjne powinny je respektować.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że w niekwestionowanym stanie faktycznym, Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że w sytuacji, gdy "[A.]" postanowienie z [...] kwietnia 2015 r. otrzymał [...] kwietnia 2015 r., termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał [...] maja 2015 r. (dzień ustawowo wolny od pracy), a strona nadała wniosek w placówce Poczty Polskiej w dniu [...] maja 2015 r., to uczyniła to w pierwszym możliwym dniu powszechnym, o którym mowa w art. 57 § 4 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny w związku z powołanymi przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego w skardze kasacyjnej orzeczeniami sądów administracyjnych zwraca uwagę, że zostały one wydane (poza jednym wyrokiem) w okresie poprzedzającym podjęcie powoływanej uchwały z 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OPS 1/11, a w związku z tym stanowisko w nich zajęte nie może być uznane za aktualne.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.