Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 27 lutego 2007 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1634/06 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, w której organy te nałożyły na M. J. wspólnika spółki cywilnej "M.-H.-P." karę pieniężną w wysokości 8 tysięcy złotych za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] września nr [...] w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 8 tysięcy złotych na H. J. i M. J. wspólników P.P.H.U. "M.-H.-P." prowadzonego w formie spółki cywilnej i utrzymał tę karę wobec M. J. W pozostałym zakresie tj. kary pieniężnej w wysokości 100 złotych za nieprzestrzeganie norm dziennego wypoczynku przez kierowcę pojazdu, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podstawę faktyczną tego rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia wynikające z kontroli pojazdu marki SCANIA o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą dokonanej w dniu 24 sierpnia 2005 r. w miejscowości Wykień usytuowanej na drodze krajowej nr 74. W trakcie kontroli kierujący pojazdem W. Ś. okazał wypis z licencji nr [...] wydanej na rzecz H. J. na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.
Kierowca pojazdu nie okazał natomiast dokumentu uprawniającego drugiego wspólnika – M. J. do wykonywania tego rodzaju usług. Z tego powodu organ kontrolujący stwierdził, że transport drogowy samochodem marki SCANIA był wykonywany bez wymaganej licencji. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sytuacji, gdy transport drogowy jest realizowany w ramach spółki cywilnej, każdy ze wspólników powinien posiadać stosowną licencję. Taki obowiązek wynika z treści art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) Licencja udzielona H. J. – wspólnikowi spółki cywilnej nie uprawniała M. J. – drugiego wspólnika do wykonywania tego rodzaju transportu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. M. J. i H. J. – wspólnicy P.P.U.H. "M.-H.-P." zaskarżyli powyższą decyzję w całości. Na rozprawie przed Sądem I instancji w dniu 27 lutego 2007 r. cofnęli skargę w zakresie nałożenia przez organ kary pieniężnej w wysokości 100 złotych. Sąd I instancji uznając skargę za zasadną stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 281, poz. 2777 ze zm.) wspólnicy spółki cywilnej są przedsiębiorcami w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.
Zatem przedsiębiorcą, wbrew twierdzeniom organu I i II instancji, nie jest spółka cywilna lecz jej wspólnicy, z których każdy może rozpocząć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej. Sąd I instancji podkreślił, że obowiązek posiadania licencji przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu wynika z art. 75 ust. 3 pkt 1 tej ustawy oraz art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Licencji udziela się przedsiębiorcy, a więc m.in. osobie fizycznej prowadzącej przedsiębiorstwo w ramach spółki cywilnej. Wykładnia celowościowa przepisów ustawy o transporcie drogowym prowadzi, w ocenie Sądu I instancji, do wniosku, że licencja obejmuje podjęcie i wykonywanie przez przedsiębiorcę transportu drogowego we wskazanej przez niego formie prawnej, w tym w formie spółki cywilnej. Znając REGON oraz NIP wnioskodawcy organ ma wiedzę, że udziela licencji wspólnikowi spółki cywilnej, który będzie działać w spółce wspólnie z innym wspólnikami a nie samodzielnie.
Według Sądu I instancji ustawodawca uwzględnia specyficzną sytuację prawną przedsiębiorcy prowadzącego działalność w formie spółki cywilnej bowiem z jednej strony w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy nakłada na wszystkich wspólników obowiązek dobrej reputacji zaś z drugiej strony w art. 5 ust. 3 pkt 3-5 respektuje specyficzne kwestie własnościowe. Zdaniem Sądu I instancji żaden przepis ustawy nie wymaga licencji dla każdego wspólnika spółki cywilnej oraz nie zabrania podejmowania działalności w zakresie transportu drogowego w formie spółki cywilnej. Wymaganie licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy od każdego z przedsiębiorców tworzących spółkę cywilną mających za przedmiot swojej działalności transport drogowy rzeczy nie jest objęte treścią art. 5 ustawy o transporcie drogowym i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w tej części decyzję organu I i II instancji.
W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył wyrok Sądu I instancji w zakresie uchylenia decyzji administracyjnych wydanych w I i II instancji co do kary wymierzonej M. J. za brak licencji i wniósł o uchylenie wyroku w tym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 4 pkt 1 i 3, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz nieuzasadnioną odmowę zastosowania art. 92 ust. 1 ustawy oraz Ip. 1.1.1. załącznika do ustawy wobec podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą bez wymaganej licencji transportowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ skarżący podniósł, że pogląd Sądu I instancji o braku konieczności posiadania przez wszystkich wspólników licencji jest błędny i stwarza możliwość obejścia przepisów ustawy transportowej przez dopuszczenie wykonywania transportu drogowego rzeczy przez osoby niespełniające niezbędnych wymogów do uzyskania licencji.
Konsekwencją takiego stanowiska Sądu I instancji jest uznanie za dopuszczalnej sytuacji, w której licencję uzyskuje tylko jeden podmiot prawa i przez zawarcie umowy spółki cywilnej z innymi przewoźnikami krajowymi rozciąga na nich uprawnienia wynikające z licencji pomimo niespełnienia przez tych wspólników niezbędnych warunków podmiotowych i przedmiotowych do otrzymania licencji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozstrzygnięcie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących wymogu posiadania przez wspólników spółki cywilnej licencji na wykonywanie transportu drogowego wymagać będzie odpowiedzi na pytanie, czy w spółce cywilnej w której w dacie kontroli drogowej tylko jeden ze wspólników posiadał licencję na wykonywanie transportu drogowego, świadczenie przez kierowcę zatrudnionego przez spółkę tych usług nie oznaczało odstępowania licencji albo przeniesienia uprawnień z niej wynikających w rozumieniu art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.)
Rozstrzygnięcie tego zagadnienia prawnego zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II GSK 84/08.
W tej sprawie skład zwykły Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r. przedstawił na podstawie art. 187 p.p.s.a. do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy w spółce cywilnej, w której tylko jeden ze wspólników posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego świadczenie tych usług przez inna osobę niż licencjobiorca nie oznacza odstępowania licencji osobom trzecim albo przeniesienia uprawnień z niej wynikających na osobę trzecią w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.)?"
Z tych względów należało, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesić postępowanie z urzędu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu wyjaśnienia poważnych wątpliwości prawnych przedstawionych w powyższym pytaniu.