Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2008 r. odrzucił skargę Z. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 991/07 w przedmiocie odmowy refundacji kosztów leczenia.
Postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Z. P., zwany dalej "skarżącym", ubiegał się o refundację kosztów leczenia protetycznego. Decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] odmówiono skarżącemu refundacji wspomnianych kosztów.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Na wyznaczoną na dzień 1 sierpnia 2007 r. rozprawę skarżący nie stawił się.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa oddalono skargę. Wyrok ten uprawomocnił się.
W piśmie nadanym w dniu [...] lutego 2008 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarżący powołał się na pismo z czerwca 2007 r. informujące, iż nie stawi się na rozprawę z uwagi na brak pieniędzy.
Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2008 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania charakteru wyżej wymienionego pisma poprzez wskazanie, czy stanowi ono podanie o wznowienie postępowania sądowego, a jeśli tak to o wskazanie ustawowej podstawy wznowienia.
Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. skarżący wskazał, że zwraca się o wznowienie postępowania sądowego, powołując się na art. 270, art. 271 pkt 2, art. 277, art. 278 i art. 279 p.p.s.a. Wskazał na trudną sytuację materialną jego oraz rodziny, uniemożliwiającą mu samodzielne sfinansowanie kosztów leczenia.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 991/07 Sąd I instancji odrzucił skargę o wznowienie postępowania.
Powołując się na art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a". Sąd I instancji podniósł, iż w przypadkach przewidzianych w ustawie można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Sytuacje, w których dopuszczalne jest wznowienie postępowania sądowego, określają przepisy art. 271 pkt 1 i 2, art. 272 § 1, art. 273 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 i § 3 p.p.s.a. Powołana przez skarżącego podstawa wznowienia postępowania sądowego, określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a, jak podniósł Sąd I instancji, dotyczy sytuacji, gdy strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania. Taka sytuacja nie miała w sprawie miejsca. Skarżący brał udział w postępowaniu sądowym. Został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy.
W ocenie Sądu I instancji podnoszona przez skarżącego w piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. okoliczność poinformowania Sądu o braku możliwości uczestniczenia w rozprawie z przyczyn materialnych, nie wypełnia przesłanki zawartej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, zaś skarżący nie wystąpił z wnioskiem o wyznaczenie rozprawy w innym terminie. Trudna sytuacja materialna skarżącego oraz jego rodziny, uniemożliwiająca sfinansowanie kosztów leczenia, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania sądowego.
Tym samym, w ocenie Sądu I instancji, nie zaistniała wskazana przez skarżącego ustawowa przesłanka wznowienia postępowania i z tego względu wznowienie postępowania sądowego nie jest dopuszczalne. W związku z powyższym, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. 271 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że przepis ten nie dotyczy sytuacji, w której znalazł się skarżący. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami uniemożliwiającymi prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż Sąd I instancji nie wziął pod uwagę ciężkiej sytuacji materialnej skarżącego, co uniemożliwiło mu stawienie się na rozprawę i w konsekwencji obronę własnych interesów. W tej sytuacji zaistniała przesłanka z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, zatem ocena zasadności skargi kasacyjnej zostanie dokonana w nawiązaniu do sformułowanych w niej zarzutów.
Stosownie do art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
W niniejszej sprawie, jak to już wskazano, skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu I instancji z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 991/07, w przedmiocie odmowy refundacji kosztów leczenia, opierając swoje żądanie na niemożności stawienia się na rozprawę z powodu ciężkiej sytuacji materialnej. Wspomniana wyżej okoliczność nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji skarżący brał udział w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem, składał pisma oraz, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy. Oznacza to, że w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem Sąd nie naruszył przepisów prawa skutkujących pozbawieniem skarżącego możności działania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2866/05 określił, iż niemożność działania, czyli niemożność obrony swych praw, jest pozbawieniem możliwości podejmowania w procesie czynności procesowych. O pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania. W innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia wznowienia postępowania. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie naruszył art. 271 pkt 2 p.p.s.a. uznając, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Zachodziły więc podstawy do odrzucenia skargi, stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a., w myśl, którego sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań wniosek o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.
Nie zasługuje również na uwzględnienie podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów dotknięte było wadami. Na etapie postępowania w sprawie badania przesłanek do wznowienia postępowania Sąd I instancji nie ocenia sprawy pod kątem prawidłowości jej merytorycznego rozpoznania przez organ administracji publicznej.
Tym samym, wydając postanowienie z dnia 4 kwietnia 2008 r. Sąd I instancji nie stosował art. 145 p.p.s.a., a zatem zarzut naruszenia tego przepisu należy uznać za chybiony.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.
Zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej i obecności pełnomocnika procesowego skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.