Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. Wojewoda Ś. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu negatywnego o właściwość pomiędzy tym organem, a Prezydentem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku P. H. o rozłożenie na raty kary porządkowej nałożonej przez Straż Miejską w G.. Wojewoda wniósł o wskazanie, jako organu właściwego – Prezydenta Miasta G. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wniosku organ wskazał:
W dniu [...] grudnia 2015 r. wpłynęło do Ś. Urzędu Wojewódzkiego zawiadomienie Prezydenta Miasta G. o przekazaniu w trybie art. 65 ust.1 k.p.a. wniosku o rozłożenie na raty kary porządkowej nałożonej na P. H. przez Straż Miejską w G.. Prezydent Miasta G. uznał, na podstawie art. 61 ust.1 oraz art. 64 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, że właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku jest Wojewoda Ś..
Według Wojewody Ś. organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Prezydent Miasta G.. Wojewoda Ś. wskazał, że jedną z jednostek organizacyjnych miasta jest straż miejska (art. 2 ust.1 i 3 w zw. z art. 6 ust.1 ustawy o strażach gminnych). Działalność straży miejskiej jest bezpośrednio związana z kompetencjami prezydenta (w zakresie porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli), o czym świadczą w szczególności: służbowa podległość komendanta straży prezydentowi, nadzór tego ostatniego nad działalnością straży i możliwość umiejscowienia straży w strukturze urzędu miasta (aparatu pomocniczego prezydenta). Straż miejska wykonuje swoje zadania, jako zadanie własne gminy.
Z kolei zadania własne są finansowane w zasadzie z dochodów własnych gminy lub subwencji, zadania zlecone finansowane są przez podmiot zlecający, ze środków, które pochodzą z budżetu państwa i są przekazywane w formie dotacji. Wykonywanie zadań własnych gmin powinno być finansowane z ich własnych dochodów. Jest to istota zasady samodzielności finansowej jednostek samorządu terytorialnego.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, Prezydent Miasta G. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poprzez wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewoda Ś. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wskazał, że przepis art. 61 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm., dalej: u.f.p.) daje Wojewodzie Ś. kompetencję do udzielenia ulg w spłacie należności z tytułu przedmiotowej kary porządkowej nałożonej na P. H..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W myśl art.15 § 2 p.p.s.a. do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, oraz do rozpoznawania innych spraw należących do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Spory, o których mowa w art. 4, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym.
W rozpoznawanej sprawie za organ właściwy do udzielenia ulgi w zakresie kary porządkowej nałożonej przez Straż Miejską w G. na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 51 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 395 ze zm.; dalej: k.p.s.w). - został uznany Wojewoda Ś..
Zgodnie z art. 51 § 4 k.p.s.w. kary porządkowe nałożone w toku czynności wyjaśniających ściąga się w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kary te stanowią dochód budżetu państwa.
Kary porządkowe stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, gdyż stanowią dochody pobierane przez państwowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 pkt 7 u.f.p.)
W związku z publicznoprawnym charakterem kar porządkowych do udzielania ulg w ich zapłacie mają zastosowanie przepisy u.f.p., działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm., dalej: O.p.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Z kolei, w myśl art. 61 ust.1 pkt 1 u.f.p., wojewoda jest organem właściwym do wydawania decyzji w odniesieniu do wszystkich należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., poza wyjątkami określonymi w art. 61 ust.1. pkt 2-4 u.f.p. oraz przepisach szczególnych.
Zgodnie natomiast z art. 64 ust.1 u.f.p. właściwy organ - przez który należy rozumieć organ, o którym mowa w art. 61 u.f.p. - na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 u.f.p. ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 u.f.p.
Uwzględniając powyższe należy uznać, że wojewoda na mocy art. 61 ust.1 pkt 1 u.f.p. jest organem właściwym do udzielenia ulg w spłacie należności z tytułu kar porządkowych.
Z powyższych względów, podzielając pogląd Prezydenta Miasta G., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnął omawiany spór kompetencyjny, wskazując Wojewodę Ś., jako organ właściwy do rozpoznania wniosku P. H. z dnia [...] grudnia 2015 r. o rozłożenie na raty kary porządkowej nałożonej przez Straż Miejską w G..
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił Wniosek Prezydenta Miasta G. o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów postępowania z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poniesionych przez organ biorący udział w tym postępowaniu.
Należy bowiem zauważyć, że do postępowania wszczętego na skutek wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego stosuje się odpowiednio przepisy regulujące postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 199 p.p.s.a., będącym przepisem ogólnym, stosowanym jako zasada przy ponoszeniu kosztów postępowania, strony same ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przepis szczególny stanowi inaczej. W dyspozycji art. 209 p.p.s.a. ustawodawca wskazał, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204. Z powyższego wynika zatem, że nie istnieje żaden przepis szczególny dający podstawę do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończących postępowanie, niż wskazane w tym przepisie.
Nie jest także możliwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 200 p.p.s.a., gdyż dotyczy on zwrotu kosztów poniesionych przez stronę "do celowego dochodzenia praw". Natomiast wniosek organu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego ma na celu rozstrzygnięcie zagadnienia procesowego, co do właściwości organu do załatwienia konkretnej sprawy. Dlatego też, w braku podstaw do zasądzenia w takim przypadku zwrotu kosztów postępowania, zastosowanie znajduje wyłącznie ogólny przepis art. 199 p.p.s.a. (por. przykładowo postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OW 94/08 LEX nr 575377, z dnia 26 marca 2014 sygn. akt II OW 209/13 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).