Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r. (sygn. akt V SA/Wa 1787/16) odmówił wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie z [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w sprawie toczącej się ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
S. C. w skardze na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji organu I instancji pogorszy jej, trudną sytuację majątkową i może doprowadzić do zakończenia prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Ponadto podniosła, że okoliczności sprawy wskazują na brak jej zaangażowania w urządzanie gier na automatach w rozumieniu ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. 2016 poz. 471).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r., odmówił wstrzymania wykonania opisanej decyzji.
Sąd zaznaczył, że w świetle przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, a zatem niedopuszczalne jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia.
Ponadto Sąd wskazał, że we wniosku nie przedstawiono żadnego konkretnego uzasadnienia, dotyczącego sytuacji majątkowej skarżącej, które Sąd mógłby wziąć pod uwagę przy rozpoznaniu wniosku. Jednocześnie zaznaczył, że argumenty dotyczące stanu finansów i majątku skarżącej zostały przez nią przedstawione w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, które zakończyło się odmową wyrażoną postanowieniem referendarza sądowego. Rozpatrując ten wniosek, referendarz na podstawie oświadczeń skarżącej ustalił, że uzyskuje ona miesięczny dochód w przedziale 2.600 zł do 2.800 zł netto z tytułu 2 umów o pracę oraz prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże, co warte zauważenia, nie zostały przedstawione żadne dokumenty dotyczące funkcjonowania tej działalności gospodarczej, poza zeznaniem podatkowym za 2015 r. Jednocześnie kwoty – gdzie podstawowe wydatki kształtowały się w przedziale od 2.750 zł, a 3.450 zł – jakie skarżąca przedstawiła, dotyczące miesięcznych kosztów utrzymania, poddały w wątpliwość okoliczność, czy skarżąca przedstawiła wszystkie źródła dochodu, albo czy uczyniła to rzetelnie.
Sąd podzielił te wątpliwości wskazując, że duża rozbieżność pomiędzy przedstawianymi dochodami i wydatkami nakazuje zastanowić się nad tym, w jaki sposób skarżąca znajduje środki na pokrycie tej różnicy. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, nie otrzymał on od skarżącej dostatecznych danych do podjęcia miarodajnej oceny w kwestii skutku, jaki wywarłoby ewentualne wykonanie rozstrzygnięcia organu.
Biorąc pod uwagę, że skarżąca we wniosku nie przedstawiła żadnych informacji dotyczących jej stanu majątkowego, co w ogóle uniemożliwiłoby jakiekolwiek merytoryczne rozpoznanie tego wniosku, a uzyskane z postępowania w przedmiocie prawa pomocy informacje nie były kompletne, niemożliwym było, jak wskazał Sąd, wydanie rozstrzygnięcia uwzględniającego żądanie skarżącej.
Jednocześnie WSA podkreślił, że to na stronie postępowania sądowego spoczywa obowiązek wykazania przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a rolą Sądu jest zbadanie, czy przemawiają one za udzieleniem środka ochrony tymczasowej, jakim jest wstrzymanie wykonania decyzji.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając Sądowi I instancji błąd w poczynionych ustaleniach faktycznych z uwagi na przyjęcie, iż wykonanie nałożonej na skarżącą kary nie wywoła nieodwracalnych skutków w zakresie sytuacji finansowej skarżącej, a przede wszystkim nie spowoduje utraty płynności finansowej skarżącej oraz pozbawienia jej niezbędnych środków finansowych na utrzymanie siebie i rodziny. W ocenie skarżącej opisany błąd doprowadził do wydania postanowienia, które winno zostać uchylone bądź zmienione poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne i podlega oddaleniu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo zbadał przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w efekcie uznając, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie tej decyzji rodzi prawdopodobieństwo spowodowania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Wprawdzie skarżąca zawarła we wniosku szereg oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, jednakże nie przedstawiła na ich poparcie żadnych dowodów. Natomiast przedstawiając swoją sytuację majątkową w kontekście wniosku o przyznanie prawa pomocy zobrazowała ją w sposób wybiórczy, co uniemożliwiło Sądowi dokonanie weryfikacji wiarygodności jej oświadczeń.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności strona skarżąca winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
Sąd powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jednakże wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej.
Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia i nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma, wbrew twierdzeniom skarżącej, charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl), z którego wynika, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, ale sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
W związku z powyższym Sąd I instancji zasadnie uznał, że strona nie uprawdopodobniła wystąpienia w sprawie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zasygnalizowane przez nią okoliczności powinny odwoływać się do materiałów źródłowych obrazujących sytuację materialną skarżącej w sposób umożliwiający zweryfikowanie zasadności jej wniosku. W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji oparty został o ogólnikowe twierdzenie, że wykonanie decyzji organu I instancji pogorszy trudną sytuację majątkową strony i może doprowadzić do zakończenia prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Opisywana okoliczność nie została również poparta żadnym materiałem dowodowym, załączonym do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Natomiast podane przez skarżącą na etapie wniosku o prawo pomocy twierdzenia okazały się niekompletne i niewystarczające dla pełnej oceny jej możliwości finansowych (m.in. w kwestii dochodów uzyskiwanych na podstawie drugiej umowy o pracę, wysokości otrzymywanego zasiłku rodzinnego oraz obrotu środkami finansowymi związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą). Konstruując wniosek w sposób ogólnikowy i nie przedstawiając w ogóle do akt sprawy pełnej informacji dotyczącej sytuacji majątkowej skarżąca uniemożliwiła Sądowi pozytywną ocenę wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób uznać, aby na podstawie przedstawionych przez skarżącą danych, obrazujących jej sytuację finansową można było uznać, że uprawdopodobniła ona wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Nadto zgodzić się należy, że stanowiskiem Sądu, że wątpliwości, które budziła duża rozbieżność pomiędzy przedstawianymi dochodami i wydatkami strony, budzą dodatkowe wątpliwości w zakresie możliwości finansowych strony.
Również wskazana przez stronę okoliczność braku zaangażowania skarżącej w urządzanie gier na automatach w rozumieniu u.g.h. nie mogła wpłynąć na ocenę zasadności wniosku. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Sąd nie bada zasadności samej skargi, zaś ewentualna wadliwość zaskarżonego aktu nie stanowi ustawowej przesłanki w oparciu o którą można wstrzymać jego wykonanie. O ewentualnym naruszeniu prawa i skutkach prawnych tego naruszenia Sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe, nie zaś w postępowaniu dotyczącym wniosku o wstrzymanie wykonania tej dycyzji (por. postanowienia NSA z 11 stycznia 2017 r. sygn, akt I OZ 2046/16 i z 27 września 2016 sygn. akt II OZ 951/16).
W związku z powyższym, przychylić się należy do dokonanej przez Sąd oceny, z której wynika, że WSA nie otrzymał od skarżącej dostatecznych danych do podjęcia miarodajnej oceny zasadności wniosku.
Z podanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.