Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 377/13 przyznał T. K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący wniósł skargę na wskazane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z dnia [...] września 2013 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Z treści wniesionego sprzeciwu oraz z treści przesłanych w ślad za pismem skarżącego z dnia [...] kwietnia 2014 r. załączników wynika, że skarżący od [...] sierpnia 2010 r. jest osobą bezrobotną i z tego tytułu - w okresie od 1 marca 2014 r. do 31 maja 2014 r.- pobierał zasiłek okresowy w wysokości 271 zł miesięcznie. Gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie.
Po rozpoznaniu opisanego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r. przyznał T. K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
Sąd wskazał, że zmiana postanowienia wydanego przez referendarza sądowego była możliwa, ponieważ stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. W związku z powyższym kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji.
Sąd I instancji mając na uwadze obecny etap postępowania oraz dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącego wskazał, że w związku z tym, że skarżący jest osobą bezrobotną, pobierającą okresowy zasiłek w wysokości 271 zł miesięcznie, samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe, zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wraz z pismem przewodnim, przesłanym pocztą elektroniczną w dniu [...] maja 2014 r., skarżący nadesłał skany trzech, opatrzonych własnoręcznym podpisem, pism w tym zażalenie na postanowienie WSA z dnia 29 kwietnia 2014 r., deklarując ich "dostarczenie osobiste lub za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w miarę posiadanych środków jako osoby ubogiej, co powinno nastąpić do dnia [...] maja 2014r.".
Pismem z dnia [...] maja 2014 r. (nadanym w polskiej placówce pocztowej dnia [...] maja 2014 r.) Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. poinformowała o wyznaczeniu r.pr. M. W.-M. pełnomocnikiem skarżącego.
Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] maja 2014 r. skarżący nadesłał oryginał zażalenia z dnia z dnia [...] maja 2014 r. W zażaleniu skarżący wniósł o "ustanowienie radcy prawnego lub adwokata spoza D. Ś. lub takiego zawodowego prawnika, który złoży oświadczenie, że nie jest żydowskiego ani niemieckiego pochodzenia". Jednocześnie strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zawarty w zażaleniu wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie podlegał rozpoznaniu w związku z tym, że zażalenie w formie skanu pisma opatrzonego własnoręcznym podpisem zostało nadesłane w terminie otwartym do wniesienia tego środka odwoławczego, a zatem zostało złożone w terminie. Jednocześnie wskazać należy, że strona nadesłała również pocztą oryginał zażalenia.
Ocena merytoryczna wniesionego zażalenia nie pozwalała jednak na jego uwzględnienie.
Skarżący został objęty najszerszą możliwą pomocą udzielaną w ramach przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. zgodnie z postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r. został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego radcę prawnego z urzędu. W zażaleniu nie zostały postawione żadne zarzuty co do rozstrzygnięcia lub treści zaskarżonego orzeczenia. Natomiast wnioski zawarte w zażaleniu nie znajdują uzasadnionych podstaw faktycznych, ani prawnych.
Wniosek o ustanowienie innego pełnomocnika niż poprzednio wyznaczony, powinien być kierowany przez skarżącą bezpośrednio do Okręgowej Izby Radców Prawnych, gdyż kognicja Sądu w tym zakresie sprowadza się jedynie do przyznania stronie prawa pomocy. (por. postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OZ 686/11). Jednocześnie wskazać należy, że wniosek strony, był przedwczesny, a przedstawione w nim okoliczności nie mogą stanowić podstawy zmiany pełnomocnika. Przesłankę zmiany pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu mogą stanowić takie okoliczności, jak niezadowolenie skarżącego ze sposobu prowadzenia jego sprawy lub sposobu reprezentacji przez pełnomocnika wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych (por. postanowienia NSA z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II GZ 272/10 i z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 385/11). Wówczas skarżący ma możliwość zwrócenia się do tego organu o ustanowienie innego pełnomocnika w ramach przyznanego mu prawa pomocy.
Niezasadne jest zaś zwracanie się do Sądu o dokonanie takiej zmiany, gdyż Sąd nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji, gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. Podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, w którym stwierdzono, że "jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane".
W związku z powyższym wniosek skarżącego, nieodnoszący się do sposobu prowadzenia sprawy lub reprezentacji skarżącego przez pełnomocnika, a ponadto złożony do sądu i to jeszcze przed terminem wyznaczenia skarżącemu radcy prawnego w ramach prawa pomocy, uznać należało za bezzasadny.
Mając na uwadze, że zażalenie oprócz wniosku o zmianę pełnomocnika nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów co do rozstrzygnięcia lub treści zaskarżonego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.